Кіріспе

Жылжымалы суреттің тұрақты кадры Кино түсіру, бейне өндіріс, анимация және осымен байланысты салаларда кадр – толық жылжымалы суретті құрайтын көптеген тұрақты кадрлардың бірі. Бұл термин фильм таспасының тарихи дамуынан туындаған, онда тізбектеп жазылған жеке суреттер жеке қарағанда кадрға түсірілген сурет сияқты көрінеді. Бұл термин сондай-ақ, камера көру экранында немесе экранға проекцияланғанда суреттің шеттерін білдіру үшін зат есім немесе етістік ретінде қолданылуы мүмкін. Мысалы, камера операторы жылдам қозғалатын көлікті кадрдың ішінде ұстау үшін онымен бірге бұру арқылы кадрлай алады.

Шолу

Жылжымалы сурет көрсетілгенде, әрбір кадр экранға қысқа мерзімге (қазіргі уақытта, әдетте 1/24, 1/25 немесе 1/30 секунд) шығарылып, дереу келесі кадрмен алмастырылады. Көрудің жалғасу қабілеті кадрларды біріктіріп, қозғалыс иллюзиясын тудырады. Кадр кейде уақыт бірлігі ретінде де қолданылады, сондықтан бір сәттегі оқиға алты кадрға созылады деуге болады, оның нақты ұзақтығы қолданылып жүрген бейне немесе фильм стандартына байланысты жүйенің кадр жылдамдығына байланысты өзгереді. Солтүстік Америка мен Жапонияда секундына 30 кадр (fps) – хабар тарату стандарты, ал қазір жоғары сапалы бейне түсірілімінде 24 кадр/с фильмге ұқсас көрініс беру үшін қолданылады. Әлемнің көп бөлігінде 25 кадр/с стандарт болып табылады. Тарихи түрде NTSC стандарттарына негізделген жүйелерде, бастапқыда Chromilog NTSC теледидар жүйелерімен байланысты себептерге байланысты, нақты кадр жылдамдығы (3579545 / 227.5) / 525 = 29.97002616 fps құрайды. Бұл NTSC жүйесінен тыс жерлерде белгісіз көптеген синхронизация мәселелеріне және фреймді жоғалту уақыт кодын сияқты шешімдерге әкеледі. Фильмді көрсетуде 24 кадр/с қалыпты жағдай, бірақ IMAX, Showscan және Iwerks 70 сияқты кейбір арнайы жүйелерде 30, 48 немесе тіпті 60 кадр/с қолданылады. Немді фильмдер мен 8 мм әуесқой фильмдерде 16 немесе 18 кадр/с қолданылған.

Физикалық пленкалар

Фильм тасмасында жеке кадрлар кадр сызықтарымен бөлінеді. Әдетте, бір секундтық фильмге 24 кадр қажет. Кәдімгі түсірілімде кадрлар кинокамерада автоматты түрде, бірінен соң бірі түсіріледі. Арнайы эффектілер немесе анимация түсірілімінде кадрлар көбінесе біреуден кейін біреу болып түсіріледі. Фильм кадрының мөлшері қолданылатын тұрақты фильм форматына немесе кинофильм форматына байланысты өзгереді. Кинофильмдер үшін ең кішкентай 8 мм әуесқой форматында кадрдың мөлшері шамамен 4,8 х 3,5 мм, ал IMAX кадры 69,6 х 48,5 мм-ге жетеді. Кадр мөлшері проекциялық экран мөлшеріне қатысты үлкен болса, кескін соғұрлым анық болады. Кинофильмнің кадр мөлшері сонымен қатар тесіктердің орналасуына, тесіктердің мөлшеріне, тесіктердің пішініне, дыбыс жолағының орналасуына және түріне байланысты. Ең көп таралған 35 мм фильм форматы, тұрақты 35 мм камерада қолданылғанда (онда фильм көлденең қозғалады), 36 х 24 мм кадр мөлшеріне ие, бірақ кино түсірілімінде қолданылғанда кадр мөлшері өзгереді (VistaVision және Technirama форматтарында фильм көлденең қозғалатынын ескерсек). 4 перфорациялық тартылуды пайдаланғанда, 35 мм фильмнің бір футында дәл 16 кадр болады, сондықтан фильм кадрларын кейде «фут және кадр» есебімен санауға болады. Кадрдың ең үлкен мөлшері 18 х 24 мм (дыбыссыз/толық апертура), бірақ дыбыс жолы қолданылғанда ол айтарлықтай кішірейеді. KeyKode деп аталатын жүйе өндірістегі нақты физикалық фильм кадрларын анықтау үшін жиі қолданылады.

Видео кадрлар

Тарихи тұрғыдан алғанда, бейне кадрлар аналогтық толқын нысанында бейнеленген, онда кернеудің өзгеруі экрандағы аналогтық растрлық сканерлеудегі жарықтың қарқындылығын көрсететін. Аналогтық аралықтар видео кадрларды фильмдегі кадр жолдары сияқты бөліп тұрды. Тарихи себептерге байланысты, көптеген жүйелер өріліп сканерлеу жүйесін қолданды, онда кадр әдетте екі бейне өрісінен тұратын, олар екі сәл өзгеше уақыт кезеңінде алынған. Бұл бір видео кадрдың түсіріліп алынған көрініс толығымен қозғалмаса, көріністің жақсы суреті болуы екіталай екенін білдіреді. Цифрлық технологияның басымдығымен қазіргі заманғы бейне жүйелері бейне кадрды пиксельдердің тікбұрышты растры түрінде, RGB түстік кеңістігінде немесе YCbCr сияқты түстік кеңістікте көрсетеді, ал аналогтық толқын нысаны көбінесе ескі I/O құрылымдарынан басқа жерде кездеспейді. Цифрлық бейне кадр растрларының стандарттарына Rec. 601 стандартты ажыратымдылықтағы теледидар және Rec. 709 жоғары ажыратымдылықтағы теледидар стандарттары жатады. Видео кадрларды әдетте SMPTE уақыт кодын пайдаланып анықтайды.

Сызық және ажыратылуы

Ал кадр шахмат тақтасы сияқты сурет элементтерінен құралған. Сурет элементтерінің әрбір көлденең қатары сызық деп аталады. Сызықтағы сурет элементтері синустық сигналдар түрінде беріледі, онда бір қара және бір ақ нүктенің жұбы бір синустық толқынмен көрсетілуі мүмкін. Сызықтар санының және бір сызықтағы максималды синустық сигналдар санының көбейтіндісі кадрдың жалпы ажыратымдылығы деп аталады. Ажыратымдылық неғұрлым жоғары болса, көрсетілген кескін түпнұсқа кескінге соғұрлым сәйкес келеді. Бірақ жоғары ажыратымдылық техникалық мәселелер мен қосымша шығындарға алып келеді. Сондықтан жүйелерді жобалау кезінде қанағаттанарлық кескін сапасы мен қолжетімді баға арасында келісімге келу қажет.

Қозғалыстағы сурет

Телевизиядағы қозғалыс кескінінде секундына сканерленетін кадрлар саны кадр жылдамдығы деп аталады. Кадр жылдамдығы жоғары болған сайын, қозғалыс сезімі де жақсарады. Бірақ, кадр жылдамдығын арттыру техникалық қиындықтар тудырады. Сондықтан кадр жылдамдығы 25 (B/G жүйесі) немесе 29,97 (M жүйесі) деп бекітіледі. Қозғалыс сезімін күшейту үшін бір кадрды екі тізбекпен сканерлеу қалыпты жағдай. Әр тізбекте сызықтардың жартысы ғана сканерленеді; бірінші тізбекте тек тақ нөмірлі сызықтар, ал екінші тізбекте тек жұп нөмірлі сызықтар сканерленеді. Әрбір сканерлеу өріс деп аталады. Осылайша, өріс жылдамдығы кадр жылдамдығынан екі есе жоғары болады.

Мысал (Б жүйесі)

B жүйесінде жолдар саны 625, ал кадр жылдамдығы 25. Видео өткізу қабілетінің максималды жиілігі 5 МГц. Жүйенің теориялық түрде таратуға қабілетті синустық сигналдардың максималды саны төмендегідей есептеледі:

Жүйе секундына 5 000 000 синустық сигналды таратуға шамасы жетеді. Кадр жылдамдығы 25 болғандықтан, бір кадрдағы синустық сигналдардың максималды саны 200 000-ға тең. Бұл санды жолдар санына бөлгенде, бір жолдағы синустық сигналдардың максималды саны 320 болады. (Шындығында, әр жолдың шамамен 19% қосымша қызметтерге бөлінеді. Сондықтан, максималды пайдалы синустық сигналдардың саны шамамен 260-қа жуық.)

Қалпына келтірілген кадр

Тұрақты кадр – фильм немесе бейнеден алынған, қозғалыстағы (кинетикалық) бейнелерден бөлек, бір статикалық сурет. Тұрақты кадрлар «тоқтату кадры», «бейне сұранысы», «алдын ала шолу» немесе қате түсініктіруге болатын «шағын сурет», «негізгі кадр», «плакат кадры» немесе «экраннан түсіру/көшіру/сақтау» деп те аталады. Тоқтату кадрлары бейне платформаларда және бейне галереяларда көрермендерге алдын ала шолу немесе қысқаша трейлер көрсету үшін кеңінен қолданылады. Көптеген бейне платформаларда бейненің ортасынан кадрды көрсету стандартты практика. Кейбір платформалар жеке кадрды өздері таңдау мүмкіндігін ұсынады. Видео және кино режиссерлері кейде арнайы эффекттерді, мысалы, тоқтату кадрларын немесе жылдам қозғалысты жасау үшін бейне/фильмнің ішінде тұрақты кадрларды қолданады.

Тергеулер

Қылмыстық тергеулерде күдікті тұлғаларды анықтау және қосымша куәлерді табу мақсатымен бақылау видеоларынан алынған тұрақты кадрларды жариялау кең таралған тәжірибеге айналды. Дж. Ф. Кеннедиге жасалған қастандық туралы видеолар әртүрлі интерпретациялар үшін кадрлар бойынша жиі талқыланды. Медициналық диагностика үшін магниттік-резонанстық томография видеоларының тұрақты кадрларын қарау өте пайдалы.

Төртінші қабырғаны пайдалану

Анимациядағы кейбір юмор фильм кадрының «төртінші қабырға» әсеріне негізделген, кейбір анимацияларда кейіпкерлер фильмнің шегінен шығып кетеді немесе фильмнің істен шығуы көрсетіледі. Бұл тәсіл кинода да жиі қолданылады. Бұл көне мультфильмдерге дейін жетеді, онда кейіпкерлер өздері мультфильмде екенін білген, атап айтқанда, титрлерге қарап, оқиғаға қатысы жоқ нәрсені сезген. Осы юмор түрлеріне мыналар жатады:
Бөлінген кадрлар – «Төртінші қабырға» екі кадрмен бұзылады, бұл алдыңғы кадрдың төменгі жартысы мен келесі кадрдың жоғарғы бөлігінің бірдей көрсетілуі, көбінесе кадр шекараларын көрсетеді, ал әзілдер кадрдың өзінен өтуді қамтиды.
Фильмнің үзілуі – Фильмнің жыртылуы немесе қасақана бұзылуы арқылы жасалатын танымал әзіл, көбінесе осы сәтте «төртінші қабырға» бұзылады, себебі экранда ештеңе болмауы керек.
«Қақпа шашы» – Аниматордың кадр ішіне қасақана жалған «қақпа шашын» орналастырып, кейіпкерлердің бірі оны жұлып алып, кадрдан шығарып тастауы арқылы жасалатын әзіл.
Редакторлық белгілер – Монтажерлер «жұмыс үлгісінде» көмескілеу, еріту немесе «сырғыту» эффектілерін көрсету үшін қолданатын белгілер анимацияланған, ал фильм осы белгілерге сәйкес келеді немесе керісінше, күтілетін эффектке байланысты.
Сигналдық белгілер – Техниколор емес фильмдер үшін дөңгелек, ал Техниколор фильмдер үшін «тісті» белгілер катушканы ауыстыруды көрсету үшін анимацияланған, бұл юморлық эффект тудырады. Бұл әсер танымал «жалған соң» эффектісі үшін де қолданылуы мүмкін, ол тіпті бүгінгі танымал әндерде де қолданылады. «Бесқарақатты тіріктер» фильмінде Ұлттық мақтаныш псевдодокументальдық фильмінің катушкаларын ауыстыру үшін ерекше үлкен шеңберлер және олардың ішінде үлкен «X» белгісі қолданылды – бұл белгілер нақты монтаж практикасында қолданылмайды (моторлық және ауысу белгілері проектор операторына анық көрінуі керек, бірақ көрерменге көзге түспеуі тиіс).
Кадрдан шығу – Бөлінген кадрлар әзілінің жалғасы ретінде, кейіпкерлер кадрдың шетінен шығып кетеді, кейде тіпті мультфильмнен құлап түседі.