Велла-Лавелла аралы: географиясы, тарихы және табиғаты
Vella Lavella
Велла-Лавелла аралы: Соломон аралдарындағы географиялық орналасқан жері, аймақтар мен көршілес аралдар туралы толық мәлімет. Жаңа Грузия тобының бөлігі.
Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Соломон аралдарындағы арал, Тынық мұхитының оңтүстік-батысы.
An island in Solomon Islands, south west Pacific
Велла-Лавелла – Соломон аралдарының тәуелсіз мемлекетінің Батыс провинциясындағы арал. Ол Жаңа Джорджияның батысында жатыр, бірақ Жаңа Джорджия тобының құрамына кіреді. Оның батысында Қазына аралдары орналасқан.
Vella Lavella is an island in Western Province, in the independent nation of Solomon Islands. It lies to the west of New Georgia, but is considered one of the New Georgia Group. To its west are the Treasury Islands.
Қоршаған орта
Вела Лавелла аралы Тынық мұхитының оңтүстік-батысында орналасқан. Солтүстігінде Шоисеул аралы, солтүстік-батысында Шортленд аралы, ал оңтүстік-шығысында Жаңа Джорджия аралы жатыр. Вела Лавелла – кейбір жерлерінде коралл рифтерімен қоршалған жанартаулық арал. Аралда жанартау конустары мен бір жылу су бұлағы бар. Ең биік нүктесі – Тамбисала тауы. Нонда жанартауы (аралдағы ең жас жанартау) 750 метр биіктікте және қазірге дейін атқан емес болса да, белсенді деп есептеледі. Таулардан жағалауға дейін ағатын кішкентай өзендер жағалауда тұратын тұрғындарға суармалы егіншілікпен айналысуға мүмкіндік береді. Вела Лавелла көбінесе жазық жердегі ылғалды ормандармен жабылған. Климаты ылғалды және тропиктік, арал жер сілкіністері мен дауылдарға бейім.
The island of Vella Lavella is located in the southwestern Pacific Ocean. To the north is the island of Choiseul, to the northwest is the island of Shortland, and to the southeast is the island of New Georgia. Vella Lavella is a volcanic island, surrounded in some places by a coral reef. The island contains volcanic cones and one thermal spring. The highest elevation is Mount Tambisala at The volcano Nonda (the youngest volcano of the island), has an elevation of 750 meters and is considered active, although it has never erupted in modern times. The smaller rivers running from the mountains to the coast allow irrigated horticulture to the inhabitants who live almost exclusively on the coast. Vella Lavella is mainly vegetated with lowland rainforest. The climate is wet and tropical, and the island is prone to earthquakes and cyclones.
Солтүстік-батыстағы Vella Lavella маңызды құс аймағы
Аралдың солтүстік-батысындағы 14 641 га аумақ BirdLife International ұйымы тарапынан маңызды құс аймағы (IBA) ретінде анықталды, себебі ол ақ қанатты желбездер, Коломангара монархтары және эндемикалық Велла Лавелла ақкөздерінің популяцияларын қамтиды. Аталған аймаққа ең басты қауіп – орман шаруашылығы.
An area of 14,641 ha in the north west of the island has been identified by BirdLife International as an Important Bird Area (IBA) because it supports populations of white winged fantails, Kolombangara monarchs and endemic Vella Lavella white eyes. The main threat facing the site is logging.
Тарих
Қазба жұмыстары кезінде табылған боялған қыш сынықтары 2000-3000 жылға дейін соққан дәуірге жатады. Аралда сөйленетін билуа тілі папуа тілдері тобына, ал Соломон аралдарындағы өзге тілдер австронезия тілдері тобына жатады. Сондықтан археологтар Меланезия қоныстану аймағынан келмеген халықтың көшіп келгенін болжайды. 1893 жылдың 15 наурызында Вела Лавелла Британдық Соломон аралдарының протекторатының құрамына енді. Арал Тынық мұхиты соғысының бастапқы кезеңдерінде Жапон империясы тарапынан басылып алынды. Вела Лавелладағы құрлықтағы шайқас 1943 жылдың 15 тамызынан 6 қазанына дейін одақтас күштері мен жапон әскерлері арасында болды. 15 тамызда Баракомаға десант түсіргеннен кейін, АҚШ әскерлері жағалау бойымен жылжып, жапондықтарды солтүстікке қарай ығыстырды. Қыркүйек айында Жаңа Зеландия әскерлері американдықтардан міндетті қабылдап алып, аралды басып өтуді жалғастырды. Олар 250 жапондықтан тұратын шағын жапон гарнизонын қоршады, олар Жаңа Джорджиядан эвакуацияланған солдаттар мен аралда қалып қойған теңізшілерден құралған. Олар солтүстік жағалауда бекінген болатын. 6 қазанда жапондықтар қалған әскерін шығару үшін эвакуация операциясын бастады, оның барысында Вела Лавелла теңіз шайқасы өтті. Аралды басып алғаннан кейін одақтастар оны маңызды әуе базасына айналдырды, ол Рабаулдағы жапондықтардың негізгі базасын жоюға пайдаланылды. Кейіннен Вела Лавелладағы Баракома әуежайы ВМФ 214 ("Қара қойлар", Грегори Боингтон басқарған) эскадрильясының негізгі орны болды. 1978 жылдан бері арал тәуелсіз Соломон аралдары мемлекетінің құрамында.
Painted potshards found during excavations date back to an age of 2,000 to 3,000 years. The Bilua language spoken on the island belongs to the Papuan languages, while the other languages of the Solomon Islands belong to the Austronesian languages. Therefore, archaeologists suspect the immigration of a people who did not come from the Melanesian settlement area. On March 15, 1893 Vella Lavella was declared part of the British Solomon Islands protectorate. The island was occupied by the Empire of Japan in the early stages of the Pacific War. The Land Battle of Vella Lavella was fought between Allied and Japanese forces from 15 August – 6 October 1943. After a landing at Barakoma on 15 August, US troops advanced along the coasts, pushing the Japanese north. In September, New Zealand troops took over from the Americans and they continued to advance across the island, hemming the small Japanese garrison consisting of 250 Japanese personnel, who were a mix of soldiers evacuated from New Georgia and sailors who had been stranded on the island, along the north coast. On 6 October, the Japanese began an evacuation operation to withdraw the remaining troops, during which the Naval Battle of Vella Lavella was fought. Following the capture of the island, the Allies developed it into an important airbase which was used in the reduction of main Japanese base at Rabaul. Subsequently, Barakoma Airfield on Vella Lavella was the home base for VMF 214 (the "Black Sheep," led by Gregory Boyington). Since 1978, the island has been part of the independent state of the Solomon Islands.
Жергілікті танымал адамдар
Милнер Тозака 2006 жылдың 5 сәуірінде Соломон аралдарының Ұлттық Парламентіне Солтүстік Велла Лавелла сайлау округін өкілдік ету үшін сайланды. Қазіргі кезде ол премьер-министр Рик Дуглас Хоу кабинетінде Сыртқы істер министрі қызметін атқарады; бұрын Мемлекеттік қызмет министрі болып жұмыс істеген.
Milner Tozaka was elected to the National Parliament of Solomon Islands to represent the North Vella Lavella Constituency on 5 April 2006. He is the current Foreign Minister in the cabinet of Prime Minister Rick Douglas Hou; he has previously served as the Minister for Public Service.