Кіріспе

Ғылыми фантастика романы. "Тау" – Кэрол Эмшвиллердің 2002 жылы жазған ғылыми-фантастикалық романы. Ол 2002 жылы Филип К. Дик сыйлығын жеңіп алды және 2003 жылы "Небула" сыйлығына "Ең үздік роман" номинациясы бойынша ұсынылды. Автор "Тау" романын жазуға жыртқыш жануарлардың психологиясы бойынша курстан өткеннен кейін шабыттанды. Курстан кейін Эмшвиллер егер ақылды жемтік жануар жыртқыштың үстінде отырса, қандай болар екен деп ойлады. Бұл идея оны "Тау" атты қысқа әңгіме жазуға итермеледі.

Сюжеттің қысқаша мазмұны

Бірінші тұлғада баяндаушы Чарли – барлық адамдар сияқты, Hoots деп аталатын шетелдік нәсіл үшін мінетін жануар ретінде (мысалы, жылқы) пайдаланылатын жас жігіт. Чарлидің әлемі, мал өсірумен айналысатын Жер, ғасырлар бойы Hoots-тармен құл-аға қарым-қатынаста өмір сүрді. Hoots-тар өз туған планетасына қайтудың жолын таппағандықтан, әлемді жұмыс істеуге қажетті табиғи жүйелерді сақтап тұрады. Шарлидің әкесі сияқты қашқан мінетін жануарлар, бұрын Гвардиялық мінетін жануар деп аталған Херон, адамдар ұсталатын маңдайларды шабады және өз халқын Hoots-тарға қарсы біріктіруге тырысады. Чарли (мінетін жануардың аты Смайли) әкесімен алғаш рет кездескенде (Херон мен Мерри Мэри Чарли туылғаннан кейін көп ұзамай Hoots-тармен жұптасып, ажырасып кетті), ол өзінің қожайынына, Hoots-тардың мұрагеріне немесе қарсылық көрсететін адамдарға көмектесетін кез келген нәрсеге құдай қорғасын демейді, себебі оның мінетін жануар ретіндегі өмірі – ол білетін жалғыз өмір.

"Хут" тобы

Хуттар – олжа есебінен дамыған жаратылыстар. Олар – өте сезімталдық қабілеттерін жетілдірген шөп жеушілер, осының арқасында жыртқыштарды қолға үйретіп, міне беруге қол жеткізген. Олардың аяқ бұлшық еттері өте әлсіз болғандықтан, жылдам және тиімді қозғала алмайды. Көптеген хуттар аяқ бұлшық еттерін дамытпаған және қозғалу үшін мінетін жануарларды немесе кішкентай велосипед тәрізді құрылғыларды пайдаланады. Хуттардың қолдары өте үлкен және күшті, олар жыртқыштарды басып тастау үшін қалыптасқан. Сонымен қатар, олардың көздері мен құлақтары да өте ірі. Құлақтар эмоцияларды білдіру үшін қолданылады. Мысалы, хут күлгенде құлақтары жоғары және төменге қозғалады.

Қабылдау

Питер Кэннон "Паблишерс Уикли" журналындағы рецензиясында романды мақтап, "Бұл роман шеберлікпен ойластырылған, ал қожайындар мен құлдар, үй жануарлары мен иелері, қызмет ететіндер мен қызмет алатындар арасындағы күрделі қарым-қатынастарды зерек және терең көрсетеді. Поэтикалық, күлкілі және, ең бастысы, адамгершілікке толы бұл роман біздің материалдық ойға құмар заманымыз үшін маңызды нақыл ретінде оқылып, құндылыққа ие болуға лайық" деді. Kirkus Reviews журналы: "Эмшвиллер төрт аяқты кейіпкерлеріне деген шыдамдылық пен зор сүйіспеншілікпен әсерлі, сенімді әңгіме құрастырған, ол ауыр символизмге бой алдырмайды. Бұл сырттай қарапайым, бірақ шындықты ашып көрсететін әңгіме, өздеріне жақын ойлы оқырмандарды таба алады." Майкл Хемингсон "Қазіргі заманғы көркем әдебиеттің шолуы" журналына жазған рецензиясында: "Кім баяндап жатқанын түсіну үшін маған шамамен отыз бет қажет болды, бұл менің жалғыз шағымым, бірақ романның атауы оны ертерек көрсетуі керек еді. Роман ерекше болғанымен, Эмшвиллердің поэтикалық және ағынмен жазылған сөйлемдеріне оңай бейімделіп, оның әуенімен бірге жүресің."