Жамайка жазушысы Роджер Мэйістің өмірі мен шығармашылығы
Roger Mais
Роджер Мейс (1905-1955) – ямайский журналист, романист, поэт. Лауреат премий, вклад в культуру Ямайки отмечен орденом. Книга «Холмы были радостны вместе».
Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Роджер Мейс (11 тамыз 1905 – 21 маусым 1955) – ямайкалық журналист, романист, ақын және драматург. Ол Ямайканың Кингстон қаласындағы орта тапқа жататын отбасында дүниеге келген. 1951 жылға қарай, ол Батыс Үндістан әдеби конкурстарында он рет бірінші орынды жеңіп алған. Оның саяси және мәдени ұлтшылдықты дамытудағы маңызды рөлі 1978 жылы Ямайка орденімен марапатталғанынан көрінеді.
Roger Mais (/'//m//ei//z/; 11 August 1905 – 21 June 1955) was a Jamaican journalist, novelist, poet, and playwright. He was born to a middle class family in Kingston, Jamaica. By 1951, he had won ten first prizes in West Indian literary competitions. His integral role in the development of political and cultural nationalism is evidenced in his being awarded the high honour of the Order of Jamaica in 1978.
Романдар
"Бірге қуанышты таулар" (1953) повесі баяндау стилінде жазылған. Оқиға "аулада" өтеді, онда төртбұрышты лашықтардың ішінде жеке адамдар мен отбасылар тұрады, ортасында аула қалдырылады. Осы аулада тұрғын үйдің күнделікті және қоғамдық өмірі қалыптасады. Маис Тринидадтық К. Л. Р. Джеймстің "Минти аллеясы" романынан және "бақ" өмірін бейнелеген "Триумф" әңгімесінен шабыттанды. Мейстің "Бірге қуанышты төбелер" романы негізінен шұңқырлар өмірін көрсетеді, осы аулалардағы кедейліктің салдарына назар аударады. Мейс "осы адамдардың үмітін, қорқынышын, [және] көңілсіздігін объективті түрде көрсетуге тырыстым" деді. Ол романның "негізінен шынайы, тіпті зорлық-зомбылыққа, қабақтыққа, ұятсыздыққа, функционалдыққа, ескіргенге, шикілікке" ұласуын қалады. Мэн бауырлас осы қозғалысқа Мейстің үлесін қосты. Роман Кингстонның кедей аудандарында өтеді. Онда қоғамның, әсіресе қаладағы "жатақтардың" күнделікті кедейлігі бейнеленген. Камау Братхвейт мұны "жаз романы" деп атайды, онда "сөздер – рифтерге, тақырыптарға және "хорларға" айналатын "ноталар", олар соло/дуо/трио импровизацияларының эстетикалық қағидасына негізделген сұрау/жауап дизайнының бөлігі, әр "хордың" соңында негізгі топ/ансамбль қауымдастығына оралады". Алғашқы екі романнан айырмашылығы, "Қара найзағай" (1955) оқиғасы ауылда өтеді. Романның орталық тұлғасы – темірші және мүсінші Джейк. Ол Самсонды ер адамның тәуелсіздігінің үлгісі деп санайды және оның мүсінін махоганнан жасауды шешеді. Бірақ әйелі басқа еркекпен қашып кеткенде, Джейктің аяқталған мүсіні кішкентай балаға сүйеніп тұрған соқыр Самсон болып шығады. Кейін Джейк найзағайдан соқыр болып, өмір сүру үшін достарына тәуелді болады. Адамзатқа деген тәуелділігін түсінген Джейк ақырында өзін-өзі өлтіруге бейім болады.
The Hills Were Joyful Together (1953) is written in the style of a narrative. It takes place in a "yard" consisting of individuals and families living in a confinement of shacks shaped squarely, leaving a yard in the center. In this yard, daily and public life of the tenement unfolds. Mais took inspiration from Trinidadian C. L. R. James's novel Minty Alley and short story "Triumph", which illustrated "yard" life. Mais's The Hills Were Joyful Together is basically a depiction of slum life, portraying the upset of poverty in these yards. Mais claimed that he was "concerned with setting down objectively the hopes, fears, [and] frustrations of these people". He wanted the novel to be "essentially realistic, even to the point of seeming violent, rude, expletive, functional, primitive, raw". Brother Man was Mais's contribution to this movement. The novel is situated in Kingston's slums. It portrays the daily condition of poverty of the society, particularly in the urban "tenement yards." Kamau Brathwaite refers to this as the "jazz novel", where the "words are 'notes' that develop into riffs, themes, and 'choruses,' themselves part of a call/response design based on the aesthetic principle of solo/duo/trio improvisations, with a return, at the end of each 'chorus,' to the basic group/ensemble community." Unlike the first two novels, Black Lightning (1955) takes place in the countryside. The novel centers on Jake, a blacksmith and a sculptor. He looks to Samson as a model of a man's independence and decides to carve a structure of Samson in mahogany. But when his wife elopes with another man, Jake's finished sculpture comes out as a blinded Samson leaning on a little boy. Jake is then blinded by lightning and has to depend on his friends to live. The tragic discovery of his dependence on humanity eventually drives Jake to his suicidal death.
Саяси қатысу
1938 жылы Кариб теңізінің аралдарында (атап айтқанда, Ямайка, Барбадос және Тринидад) ірі дүрбелеңдер мен көтерілістер болды. Ямайкада 1938 жылғы Монтего-Бейде және Кингстондағы банан тиеушілер, өрт сөндірушілер мен санитарлық қызметкерлер арасында тәртіпсіздіктер орын алды. Мейс көтерілісті басуға көмектесу үшін Кингстонға барып, сол жерде көзқарасын өзгертті. Джон Херннің 1955 жылғы «Жеке естеліктерінде» айтылғандай, ол мүлдем басқаша ой-пікірмен оралды және жұмысшылар/көтерілісшілердің жағына шықты. Көптеген адамдар осы оқиғаны Мейстің саяси белсенділігіне түрткі болған оқиға деп есептеді. Осы шешуші жылдың соңында Мейс сияқты жаңа лидерлер пайда болып, саяси және әлеуметтік өзгерістерді итеріп алға жылжытты. Роджер Мейстің шығармалары – әңгімелер, пьесалар, рецензиялар және басқа да жанрлардағы «ой-толғамдар» – барлығы белгілі бір дәрежеде саяси мазмұнға ие. Ямайкадан кеткенге дейін 1939 жылдан 1952 жылға дейін ол «Public Opinion» деген солшыл саяси газетке үлес қосты. 1930 жылдан кейінгі басқа жазушылар да ұқсас мақсаттармен болды, бұл кезең «күштірек және сенімді ұлтшылдық» деп сипатталды. Ол батыстық білімінен шабыт алып, кітаптары мен пьесаларында «трагикалық», «көрнекі» және «поэтикалық» элементтерді пайдаланды. Осы форма Мейске «халық пен мәдениет туралы ашық, тікелей шындықтарды» жеткізуге мүмкіндік берді. Карибтік жергілікті өмір мен тарихты сахнада бейнелеуге деген ниет туды, сонымен қатар театрдың ойын-сауық беру және маңызды сұрақтар қою қабілеті мойықталды. Джордж Уильям Гордон пьесада олардың басынан өткен қиындықтарды еске түсіре отырып, төменгі таптың өкілі ретінде бейнеленеді. Джордж Уильям Гордонның кейіпі сахналық қойылымның көпшілік алдында өтуін көрсетеді. Сондықтан, бұл пьеса тек халықты ғана емес, сонымен қатар олардың дауысын жеткізеді, осылайша олардың шағымдарын естіртуге мүмкіндік береді. Әділетсіз сот жүйесі, төмен жалақы және олардың салдары пьесада анонимді тұлғалар арқылы, халықты біріктіретін дауыс ретінде айқынды жеткізіледі. Бұл қара түсті төменгі таптың ұлттық санасын қалыптастыруға бағытталған, және Мейстің шығармаларындағы басты мақсаты осы болды.
In 1938, major riots and uprising broke out all throughout the Caribbean islands (primarily in Jamaica, Barbados, and Trinidad). In Jamaica, riots emerged in the 1938 Montego Bay and among the banana loaders, firemen, and sanitation workers in Kingston. It was in Kingston, where Mais was headed to volunteer to help quell the rioting, that he had an apparent change of heart. He seemingly emerged with a completely alternative mindset, as explained in John Hearne's 1955 "A Personal Memoir", and took the side of the workers/rioters. Many saw this as the event that spurred Mais' political involvement. At the end of this critical year, new leaders, including Mais, appropriately emerged to direct and push for political and social changes. Roger Mais' works, which include short stories, plays, reviews, and "think pieces" among other genres, all generally have a political undertone to some degree. He contributed to a left wing political newspaper called Public Opinion from 1939 to 1952 before he left Jamaica. The other writers of the post 1930s had similar ambitions, a period being characterized as "a more determined and confident nationalism." He drew from his Western education inspirations that lead to his use of "tragic," "visionary," and "poetic" elements within books and plays. This particular form allowed Mais to present "unambiguous, direct truths about the people and culture." The desire to represent local life and history of the Caribbeans onstage were produced, and the theatre's capability to entertain and to raise concerning questions were acknowledged. George William Gordon acts as a representation for the lower class, alluding to the oppressions they were forced to endure throughout the play. The form of George William Gordon indicates that the scenes are meant to be performed in public. Therefore, the play not only represents the people, but also functions as a voice for the people so that their cries can be heard. The unfair court system, the low wages and their repercussions are stated clearly in the work by anonymous persons acting as a uniting voice for the people. It forms an identity for the Black underclass majority, which was Mais's ultimate goal in his work.