Кіріспе

Солтүстік Ирландиядағы қақтығыстар кезінде британдық қауіпсіздік күштеріне "өлтіру үшін ату" саясатын жүргізуде айып тағылды, оған сәйкес күдікті жарымәскерилерді тұтқындауға тырыспай-ақ өлтірген. Бұл саясаттың көбінесе Ирландия республикалық жарымәскери ұйымдарының, атап айтқанда, Уақытша Ирландия Республикалық Армиясының (IRA), Ресми Ирландия Республикалық Армиясының (OIRA) және Ирландия Ұлттық Азаттық Армиясының (INLA) мүшелеріне қарсы бағытталғаны айтылды. 1985 жылы халықаралық заңгерлер тобы жүргізген "Ату үшін өлтіру?" атты тергеуге сәйкес, жасырын қауіпсіздік күштерінің бөлімшелері "заң бойынша ақталуы мүмкін емес және басқа тактика қолданылуы және қолданылуы керек болған жағдайларда да өлтіру үшін атуға оқытылды". Британ үкіметі, Солтүстік Ирландия кеңсесі қоса, "өлтіру үшін ату" саясаты болғанын үнемі жоққа шығарды, сонымен қатар "қауіпсіздік күштері де басқалар сияқты заңға бағынуға міндетті және өз әрекеттері үшін сот алдында жауап береді" деді. "Өлтіру үшін ату" саясаты қолданылған айқын оқиғаларға Лоугалл тұзағы, Драмнакиллидегі тұзақ, Коаг тұзағы, Клоно тұзағы және Флавий операциясы кіреді. Бұл оқиғалардың барлығы қауіпсіздік күштерінің ИРА және ИНЛА-ға қарсы жүргізген операциялары болды, нәтижесінде 21 ирланд республикалық жарымәскериші қаза тапты. Азаматтардың қаза болуына байланысты басқа да маңызды оқиғаларға Фергал Карахердің өлімі кіреді, ол бақылау бекетінде Корольдік теңіз жаяу әскерінің шабуылынан қаза тапты, сондай-ақ Карен Рейли мен Мартин Пиктердің қазасы, олар британдық армияның бақылау бекетінен жоғары жылдамдықпен өткен деген күдік бар; соңғы жағдайда бір сарбаз, Ли Клегг, ату фактісі бойынша сотталды. Ulster Volunteer Force (UVF) мүшесі Брайан Робинсонды жасырын британдық сарбаздардың өлтіруі, құрбан болған адам Ulster лоялисті болған "өлтіру үшін ату" оқиғаларының ең танымал мысалы болып табылады.

Сот шешімдері

Кейбір құрбандардың отбасылары британ үкіметіне қарсы Еуропалық адам құқықтары сотына жүгінгеннен кейін Қорғаныс министрлігінен заңдық шығыстарын өтеуге ие болды. Еуропалық судьялар 1982-1992 жылдар аралығында 14 адамның қаза болған төрт істі қарады. Олар 12 ИРА мүшесінің және екі бейбіт тұрғынның (біреуі Синн Фэйн мүшесі) SAS, RUC және лоялисттік Ольстер қорғаныс қауымдастығы тарапынан өлтірілуіне қатысты, олардың RUC-мен тым жақын байланыста болғаны айтылды. Сот шешімінде 1987 жылы Армаг округіндегі Лоугаллда SAS бөлімшесінің сарбаздары атып өлтірген сегіз қарулы ИРА мүшесінің және RUC офицерлері өлтірген екі ИРА мүшесінің адам құқықтары бұзылғандығы айтылды. Бұл мемлекеттік органдардың қаза болған жағдайларды тиісті түрде тергемеуі салдарынан туындады, бірақ сот өлімге әкеп соққан күш қолданылуының өзі заңсыз деп танылмады. Ұқсас шешім Синн Фэйн мүшесі Патрик Шанаганның ісі бойынша да қабылданды, ол лоялисттік жауынгерлер тарапынан өлтірілген болатын. Бұл шешімдер Адам құқықтары жөніндегі Еуропалық конвенцияның 2-бабына сәйкес шығарылды.

Жалпы

Марк Урбан (1992), Үлкен жігіттер ережелері: SAS және ИРА-ға қарсы құпия күрес. Лондон: Фейбер және Фейбер. Грэм Эллисон, Джим Смит (2000), "Кронды лира: Солтүстік Ирландиядағы полиция қызметі". Лондон: Плутон баспасы. 116–133 беттер. Питер Тейлор (2002), Британдықтар: ИРА-ға қарсы соғыс. Лондон: Блумсбери. Шон Макфилеми (1999), Комитет: Солтүстік Ирландиядағы саяси төңкерістер. Робертс Ринехарт. Scribd

Қалаушылар ісі

Фрэнк Доэрти (1986), «Сталкер ісі». Дублин: Mercer Press. Питер Тейлор (1987), «Сталкер: шындықты іздеу». Лондон: Faber and Faber. Әділет басқару комитеті (1988), «Сталкер ісі: жауаптардан гөрі сұрақтар көп». Белфаст: CAJ. Джон Сталкер (1988), Сталкер. Лондон: Harrap. Кевин Тейлор Кевин Мамбимен бірге (1990), «Уланған ағаш». Лондон: Sidgwick and Jackson. Дэвид Мерфи (1991), «Сталкер ісі» және баспасөз. Лондон: Unwin Hyman.

Мақалалар

Дэвид Ли, Джонатан Фостер және Пол Лашмар, Ольстерлік өлім отрядының құпиялары жарияланды / Қараңғыдағы кенеттен қаза, The Observer, 12 қазан 1986; 1-бет & 3-бет.