Кіріспе

Канадалық ақын және жазушы

Дункан Кэмпбелл Скотт (2 тамыз 1862 – 19 желтоқсан 1947) – канадалық мемлекеттік қызметкер, ақын және проза жазушы. Чарльз Г. Д. Робертс, Блис Карман және Арчибальд Лэмпманмен бірге ол Канаданың Конфедерация ақындарының бірі саналады. Өмірін мемлекеттік қызметке арнаған Скотт 1913 жылдан 1932 жылға дейін Үндістер ісі жөніндегі департамент бас директорының орынбасары болып қызмет етті.

Өмір жолы және мұрасы

Скотт Оттава қаласында, Онтарио провинциясында, методист пасторы Уильям Скотт пен Джанет Маккалум отбасында дүниеге келді. Ол Стэнстед Веслиан колледжінде білім алған. Жастығынан бастап, ол шебер пианист болды. Скотт дәрігер болуды қалаған, бірақ отбасының қаржы жағдайы қиын болғандықтан, 1879 жылы федералды мемлекеттік қызметке қабылданды. Уильям Скотттың ақшасы болмаса да, жоғары лауазымды адамдармен байланыстары бар еді. Оның таныстарының арасында премьер-министр сэр Джон А. Макдональд та болды, ол Дунканмен кездесуге келісті. Тағдырдың құдайындай, Дункан әңгімелесуге келгенде, премьер-министрдің үстелінде Ішкі істер министрлігінің Үндістер бөлімінен уақытша көшірушінің жұмысына қатысты өтініш болды. Жас үміткердің алдында тұрған Макдональд тез шешім қабылдап, өтініштің үстіне: «Мақұлданды. Мистер Скотты 1,50 доллардан жұмысқа алу керек» деп жазды. Скотт «өмірінің соңына дейін үкіметтің осы бір саласында жұмыс істеді, 1913 жылы Үндістер ісі жөніндегі орынбасар басшы лауазымына дейін көтерілді, бұл оның ведомствосындағы ең жоғары сайланбаған лауазым болды. Ол 1932 жылы зейнетке шыққанға дейін осы қызметте қалды». Скотттың әкесі кейіннен Үндістер ісі жөнінде де жұмыс істеді. Тұтас отбасы 108 Lisgar көшесіндегі жаңа салынған үйге көшіп, Дункан Кэмпбелл Скотт өмірінің соңына дейін сол жерде тұрды. Ол Торонто университетінен (1922 жылы әдебиет докторы) және Куинс университетінен (1939 жылы құқық докторы) құрметті дипломдар алды. 1948 жылы, оның қайтысынан кейін бір жыл өткен соң, ол Ұлттық маңызы бар тұлға деп танылды.

Поэзия сыйлығы туралы дау

Arc Poetry Magazine жыл сайынғы Арчибальд Лэмпман сыйлығын (Ұлттық астана аймағындағы ақындарға берілетін) «Лэмпман Скотт сыйлығы» деп өзгертіп, осылайша Скотттың канадалық поэзиядағы берік мұрасын мойындады. Жаңа атаумен алғашқы сыйлау 2007 жылы өтті. 2008 жылғы сыйлықтың иегері Шейн Роудс 1500 долларлық жүлде ақшасының жартысынан астамын алғашқы халықтардың денсаулық орталығы – аборигендер денсаулығы жөніндегі Уабано орталығына сыйлады. «Мен жазғандарымды ескергенде, сол ақшаны алу дұрыс болмас еді», – деді Роудс. Ақын алғашқы халықтар тарихын зерттеген кезде Скотттың аты жиі кездесетінін байқады. CBC News хабарлағандай, Роудс «Скотттың мемлекеттік қызметкер ретіндегі мұрасы, оның канадалық поэзияның негізін қалаушы ретіндегі еңбегін басып кетеді» деп ойлады. Arc Poetry Magazine журналының редакторы Анита Лахи Скотттың Үндістер ісі жөніндегі басшылығындағы әрекеттерін еске алудың маңызды екенін, бірақ оның канадалық әдебиет тарихындағы рөлін жоққа шығармағанын айтты. «Біз бұл туралы білуіміз және осы мәселелерді талқылауымыз керек деп ойлаймын», – деді ол. «Менің ойымша, кез келген суретшінің немесе жазушының өміріндегі даулы немесе күмәнді әрекеттер олардың қалдырған әдеби мұрасын автоматты түрде төмендетуі керек емес».