Кіріспе

Раджастан штаты, Үндістандағы муниципалитет.

Дунгарпур – Үндістанның Раджастан штатының ең оңтүстік бөлігіндегі қала.

Тарих

Дунгарпур – Мевар әулетінің үлкен тармағы Гухилоттың орталығы. Кіші тармақтың ордасы – Удайпур махаранасы. Қала 1282 жылы Мевар билеушісі Каран Сингхтің үлкен ұлы Равал Вир Сингх құрған. Олар Гухилот әулетінің сегізінші билеушісі, Мевар әулетінің негізін қалаушы Баппа Равалдың ұрпақтары (734–753 жж.). Дунгарпур басшылары Махаравал атағын иеленеді, себебі олар 12-ші ғасырда Мевардың басшысы Каран Сингхтің үлкен ұлы Махуптың ұрпақтары және Мевардың ең ірі тармағының құрметіне ие. Әкесінен мұрагерлік құқығын жоғалтқан Махуп анасының туыстарына, Багар шағанатына паналап, сол елдің билеушісі болды. Оның інісі Рахуп жеке Сисодия әулетін құрды. Дунгарпур қаласы, мемлекеттің астанасы, 14-шы ғасырдың соңында Савант Сингхтің алтыншы ұрпағы Равал Бир Сингх құрған. Ол қалаға өзінің билігін жоғалтқан және өлтірілген тәуелсіз Бхил басшысы Дунгарияның есімімен атау берді. 1527 жылы Ханва шайқасында Бабарға қарсы Рана Сангамен бірге шайқасқан Багарлық Равал Удай Сингх қаза болғаннан кейін оның жерлері Дунгарпур және Бансвара мемлекеттеріне бөлінді. 1901 жылы Дунгарпурдың жалпы халқы 100 103 адамды, ал қаланың халқы 6094 адамды құрады. Дунгарпурдың соңғы билеушісі Раи Раян Махаравал Шри Лакшман Сингх Бахадур (1918–1989) болды, ол ККСИ (1935) және ГЦИИ (1947) ордендерімен марапатталды. Тәуелсіздік алғаннан кейін ол екі рет, 1952 және 1958 жылдары Раджастанның Мәжілісіне депутат болып сайланды, содан кейін 1962 және 1989 жылдары Раджастан заңнамалық жиналысының депутаты (МДЖ) болды. Дунгарпурдың орташа сауаттылық деңгейі 76% құрайды, бұл ұлттық орташа көрсеткіштен (59,5%) жоғары. Еркектердің сауаттылық деңгейі 83%, ал әйелдердің сауаттылық деңгейі 69%. Дунгарпур халқының 13% 6 жасқа дейінгі балалар құрайды.

Климат

Дунгарпурдың климаты өте құрғақ. Жазғы маусым ыстық, бірақ Раджастханның көптеген басқа қалаларына қарағанда жұмсақ. Жазғы орташа температура 43 °C (максимум) пен 26 °C (минимум) аралығында. Қыс мезгілі салыстырмалы түрде салқын. Орташа температура 25 °C (максимум) пен 9 °C (минимум) аралығында. Дунгарпур қаласындағы орташа жылдық жауын-шашын мөлшері 47 см-ден 76 см-ге дейін. Дунгарпурдың орташа температурасы қараша айында 23 °C, ылғалдылығы 68%.