Кіріспе

Джон Раннингс (22 тамыз 1917 – 25 сәуір 2004) бейбітшілік үшін күрескен, сондай-ақ "Диуарда жүруші" деп аталған наразылық білдіруші. Махатма Гандидің еңбектерінен және жалпы зорлықсыз қарсылықтан шабыттанған ол 1980-ші жылдары Берлин қабырғасына қарсы жеке наразылық акцияларымен көзге түсті. Бұл әрекеттер көбінесе символдық сипатта болды және машинаға орнатылған соққылау құралын жасаумен аяқталды. Осы әрекеті үшін ол Шығыс Германия билігінен 18 айға бас бостандығынан айырылды, бірақ үш айдан кейін босатылды. Соққылау құралы қазір Шарли бақылау бекеті мұражайында қойылған. Раннингс Канаданың Манитоба провинциясындағы шаруа қожалығында дүниеге келген. Ол бір жаста болғанда анасы тұмаудан қайтыс болды. Бірнеше балаға жалғыз қамқор болған әкесі, Раннингстің айтуынша, балалардың көпшілігін туыстарына "тәрбиелеуге" шешім қабылдады. Раннингстің әкесінің Оңтүстік Онтариода тұратын әпкесі, ол кәмелетке толғанға дейін Раннингстің қамқоршысы болуға келісті. Раннингс оның шаруа қожалығында 25 жасқа дейін өмір сүрді, содан кейін ол әскерге тіркелмегенін түсінді және 1943 жылы әскерге шақырылды. Ол медициналық көмекші болды және батыс майданында, негізінен Бельгия, Франция және Германияға қарсы одақтастардың шабуылында қызмет етті. Ол көптеген әріптес сарбаздарының қаза болғанын көрді және артиллериялық оқтан қаза тапқанға азда-кем жетіп жатты. Соғыстан кейін ол Сиэтлде тұратын ағасына қосылуға шешім қабылдады. Ол 30 жасында болашақ әйелі Луизамен танысты. Олар ақырында квакерлер қатарына қосылды. Олар 30 жастан асқанда үйленді және Сиэтлде тұруын жалғастырды. Ақырында олардың төрт баласы болды: Раннингстің үлкен ұлы Брайан, ирланд гаэлінде "Джон" деген мағына беретін "Брайан" деп аталды. Оның басқа балалары Морган, Гвинет және Анна. 1980 жылдары Раннингс және басқа квакерлер Вашингтон штатының Бангор қаласында "Тридентті тоқтату" қозғалысына қатысты. Бірнеше рет тұтқындалғаннан кейін, Раннингс суық соғысқа байланысты проблемаларға қатысты өз көзқарасын қалыптастыра бастады. Ол осы кезеңде, суық соғыстың қауіп-қатері адамзат тарихындағы кез келген басқа уақытқа қарағанда жер бетіндегі өмірге қауіптірек болған кезде, мүлдем жаңа әдіс қолдануды ұсынды. Ол АҚШ пен КСРО-ны біріктіру қозғалысын ұсынды. Сондай-ақ, ол барлық адамның "нақты елдің азаматы" емес, "әлемнің азаматы" ретінде қарастырылуы керек деді. Осы себепті ол 1985 жылы Мәскеуге бару туралы шешім қабылдамас бұрын паспорт алудан бас тартты. Оның "халықаралық азаматтық мойынсұнбаушылық" әрекетінің алғашқы әрекеті Кеңес Одағына достық ниет білдіру мақсатымен, ол осы мақсат үшін жөндеген үлкен қайықпен Одессаға баруға тырысу болды. Алайда, бұл жоспар сәтсіз аяқталды, өйткені Раннингстің серіктесі жоспардан бас тарды және Раннингс көп бөлігін жөндегеннен кейін қайықты толығымен өзіне қалдырды. Раннингс азаматтық іс қозғауды қарастырды, бірақ ақырында бұл оның жалпы миссиясынан тым көп күш алады деп шешті. Одесса жоспарынан бір жыл өткен соң, Раннингс паспорты жоқ Берлинге барып, немістерді де солай етуге итермелеу үшін Берлин қабырғасына балғамен шабуды бастады. 1980-ші жылдардың басында ол бірнеше рет Нью-Йорк және Бостон әуежайларынан осы мақсатта ұшып шығуға тырысты. Әр жолы ол коммерциялық ұшақтарға паспортсыз отыруға тырысқаны үшін тұтқындалды. Бірде ол Бостон қаласына жақын орналасқан Дир аралы түрмесіне сотталды, бірақ аштық ұрысына шыққаны және басқа тұтқындарды да солай етуге талпындырғандықтан, ертерек босатылды. Бірнеше рет түрмеге қамалғаннан кейін, 1985 жылы Раннингс паспорт алуға шешім қабылдады. Ол 1985 жылы Мәскеуге баруды жоспарлап, келесі жылы Берлинге бару үшін паспортты қолданады. Паспорт алуға көнген соң, Раннингс Мәскеуге барып, бір аптаға жуық Қызыл алаңның барлық жерінде листовкалар таратты. Кеңес билігі оны күніне бір-екі рет полиция бөлімшесіне алып барып, үгіт-насихат таратып жүргенін тоқтатуға көндіруге тырысты. Оның сөздері бойынша, ол "иә, мырза" немесе "жоқ, мырза" деп жауап бермейді, бірақ әр жолы босаған сайын, ол қайтадан парақшалар таратуға барады, кейде Қызыл алаңның маңында, кейде метроға отырып қала маңындағы қалаларға барады. Ақыры, екі аптаға жуық "полиция бөлімшесінің ойын ойнағаннан" кейін, Кеңес билігі Раннингстің табандылығынан шаршады. Бір күні олар оны басқа "жақсырақ" қонақ үйге көшіргісі келетінін айтты. Олар Intourist көліктерімен келіп, оны (оларға сенгендіктен, ол бірге жұмыс істеді) алып, Мәскеу әуежайына алып барды. Онда оны жолаушысыз ұшаққа отырғызды, тек стюардессалар болды, 150 орын болды, ол жалғыз жолаушы болды. Ұшақ ұшып кетті және ол есін жиғанда, ол шексіз орман мен көлдерге ұшып бара жатқандай көрінетін кеңістік үстінен қонуға дайындалып жатқанын байқады. Бұл Хельсинки болды, бірақ Кеңес Одағы оны Мәскеуден шығаруды қалағанын ол көре алды. Бір жылдан кейін Раннингс Берлинге барып, қабырғадан кесектерді бұзуға тырысты және ақырында Шығыс Германия сақшыларымен тұтқындалды және үш айдан астам уақытқа түрмеге қамалды. Сол кезде оның арқасы зардап шекті және Раннингс қатты ауыруды сезінді. Олар оны Батыс Берлин қақпасы арқылы босатты.