Созылмалы ауруларға байланысты анемия және темір метаболизмі
Anemia of chronic disease
Соқыр аурудың түрлері: созылмалы инфекция, қабыну және қатерлі ісіктерде темір метаболизмі бұзылады. Гепцидиннің ролі, себептері мен салдары туралы біліңіз.
Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Кіріспе
Созылмалы аурудың анемиясы (ССА) немесе созылмалы қабынудың анемиясы – созылмалы инфекция, созылмалы иммундық белсенділік және қатерлі ісіктерде кездесетін анемияның бір түрі. Бұл жағдайлардың бәрі 6-шы интерлейкиннің деңгейінің жоғарылауына себеп болады, ол бауырда гепцидин өндірісін және бөлінуін күшейтеді. Гепцидиннің өндірісі мен бөлінуі ферропортинді – ішек пен темірді сақтайтын жасушалардан (мысалы, макрофагтар) темірдің шығуына жауапты белокты – тоқтатады. Соның салдарынан, қан айналымындағы темірдің деңгейі төмендейді. Эритропоэздің төмендеуі сияқты басқа да механизмдер рөл атқара алады. Бұл анемия қабыну анемиясы немесе қабыну реакциясының анемиясы деп те аталады.
Anemia of chronic disease (ACD) or anemia of chronic inflammation is a form of anemia seen in chronic infection, chronic immune activation, and malignancy. These conditions all produce elevation of interleukin 6, which stimulates hepcidin production and release from the liver. Hepcidin production and release shuts down ferroportin, a protein that controls export of iron from the gut and from iron storing cells (e. g. macrophages). As a consequence, circulating iron levels are reduced. Other mechanisms may also play a role, such as reduced erythropoiesis. It is also known as anemia of inflammation, or anemia of inflammatory response.
Жіктеу
Созылмалы аурудың анемиясы көбінесе жеңіл, бірақ ауыр болуы мүмкін. Әдетте нормациттік, бірақ микроциттік болуы да мүмкін. Бауыр гепцидиннің өндірісін арттырады. Гепцидин өз кезегінде жасуша мембраналарындағы ферропорттин молекулаларының ішке қабылдануын күшейтеді, бұл темір қорынан босаудың алдын алады. Қабыну цитокиндері темір метаболизмінің басқа да маңызды элементтеріне де әсер етеді, оның ішінде ферропорттин экспрессиясын төмендетіп, сүйек миының эритропоэтинге жауап беру қабілетін төмендете отырып, эритропоэзисті тікелей басаңдатады. Гепцидиннің жақында ғана ашылуынан және темір метаболизміндегі оның рөлінен бұрын созылмалы аурудың анемиясы қабынушылық өзгерістердің күрделі желісінің салдары ретінде қарастырылатын. Алайда, соңғы жылдары көптеген зерттеушілер гепцидиннің созылмалы қабынудың анемиясын тудыратын басты фактор екеніне келді. Гепцидин осы жағдайды түсіндірудің біртұтас арқауы болып табылады, және адам темір метаболизмі мен гепцидин функциясының соңғы сипаттамалары осы көзқарасты көрсетеді. Темірді тұтқындау әсерінен басқа, қабыну цитокиндері ақ қан клеткаларының өндірісін де ынталандырады. Сүйек миы бірдей іргелі жасушалардан ақ және қызыл қан жасушаларын өндіреді. Сондықтан ақ қан жасушаларының артуы жасушалардың азайып бара жатқан бөлігінің қызыл қан жасушаларына айналуына себеп болады. Бұл әсер эритропоэтин деңгейі қалыпты болған жағдайда да, гепцидиннің әсерінен басқа, эритропоэздің төмендеуіне және қызыл қан жасушаларының өндірісінің азаюына қосымша себеп болуы мүмкін. Дегенмен, гемоглобин деңгейінің төмендеуіне қабыну кезінде әсер ететін басқа да механизмдер бар: (i) қабыну цитокиндері сүйек миындағы эритроид прекурсорларының көбеюін тежейді; (ii) қабыну цитокиндері бүйректегі эритропоэтиннің (EPO) бөлінуін тежейді; және (iii) айналымдағы қызыл қан жасушаларының өмір сүру мерзімі қысқарады. Қысқа мерзімде бұл өзгерістердің жалпы әсері оң болуы мүмкін: ол денеге бактериялық патогендерден темірді көбірек сақтауға мүмкіндік береді, сонымен бірге инфекциямен күресу үшін иммундық жасушаларды көбірек өндіреді. Көптеген бактериялар тіршілік етуі мен көбейуі үшін темірге тәуелді. Алайда, егер қабыну жалғаса берсе, темір қорын тұтқындаудың салдары сүйек миының қызыл қан жасушаларын өндіру қабілетін төмендету болады. Бұл жасушалар оттегі тасымалдауға мүмкіндік беретін үлкен мөлшерде гемоглобин үшін темірді қажет етеді. Созылмалы аурудың анемиясы қабынудың инфекциялық емес себептерінен туындауы мүмкін болғандықтан, болашақ зерттеулер гепцидин антагонистерінің осы мәселені емдеуге қабілеттілігін зерттеуі мүмкін. Созылмалы аурудың анемиясы неопластикалық аурулар мен жұқпалы емес қабыну ауруларымен де байланысты болуы мүмкін. Неопластикалық ауруларға Ходжкин ауруы, өкпе және сүт безінің карциномасы, ал жұқпалы емес қабыну ауруларына целиакия, ревматоидты артрит, жүйелі қызыл жегі, склеродермия және дерматомиозит жатады. Қазіргі түсінігі бойынша, созылмалы аурудың анемиясы бүйрек жеткіліксіздігінен туындаған анемиядан, ол эритропоэтин өндірісінің төмендеуінен немесе кейбір дәрілердің (мысалы, ВИЧ инфекциясын емдеуге қолданылатын АЗТ) эритропоэзисті тежеуінен туындаған анемиядан белгілі бір дәрежеде ерекшеленеді. Яғни, созылмалы ауруы бар барлық адамдардағы анемияны созылмалы аурудың анемиясы деп диагноз қоюға болмайды. Екінші жағынан, бұл екі мысал да диагноздың күрделілігін көрсетеді: ВИЧ инфекциясының өзі созылмалы аурудың анемиясын тудыруы мүмкін, ал бүйрек жеткіліксіздігі созылмалы аурудың анемиясын тудыруы мүмкін қабынушылық өзгерістерге әкелуі мүмкін.
Anemia of chronic disease is usually mild but can be severe. It is usually normocytic, but can be microcytic. the liver produces increased amounts of hepcidin. Hepcidin in turn causes increased internalisation of ferroportin molecules on cell membranes which prevents release from iron stores. Inflammatory cytokines also appear to affect other important elements of iron metabolism, including decreasing ferroportin expression, and probably directly blunting erythropoiesis by decreasing the ability of the bone marrow to respond to erythropoietin. Before the recent discovery of hepcidin and its function in iron metabolism, anemia of chronic disease was seen as the result of a complex web of inflammatory changes. Over the last few years, however, many investigators have come to feel that hepcidin is the central actor in producing anemia of chronic inflammation. Hepcidin provides a unifying explanation for the condition, and more recent descriptions of human iron metabolism and hepcidin function reflect this view. In addition to effects of iron sequestration, inflammatory cytokines promote the production of white blood cells. Bone marrow produces both white blood cells and red blood cells from the same precursor stem cells. Therefore, the upregulation of white blood cells causes fewer stem cells to differentiate into red blood cells. This effect may be an important additional cause for the decreased erythropoiesis and red blood cell production seen in anemia of inflammation, even when erythropoietin levels are normal, and even aside from the effects of hepcidin. Nonetheless, there are other mechanisms that also contribute to the lowering of hemoglobin levels during inflammation: (i) Inflammatory cytokines suppress the proliferation of erythroid precursors in the bone marrow. ; (ii) inflammatory cytokines inhibit the release of erythropoietin (EPO) from the kidney; and (iii) the survival time of circulating red cells is shortened. In the short term, the overall effect of these changes is likely positive: it allows the body to keep more iron away from bacterial pathogens in the body, while producing more immune cells to fight off infection. Almost all bacteria depend on iron to live and multiply. However, if inflammation continues, the effect of locking up iron stores is to reduce the ability of the bone marrow to produce red blood cells. These cells require iron for their massive amounts of hemoglobin which allow them to transport oxygen. Because anemia of chronic disease can be the result of non infective causes of inflammation, future research is likely to investigate whether hepcidin antagonists might be able to treat this problem. Anemia of chronic disease may also be due to neoplastic disorders and non infectious inflammatory diseases. Neoplastic disorders include Hodgkin disease and lung and breast carcinoma, while non infectious inflammatory diseases include celiac disease, rheumatoid arthritis, systemic lupus erythematosus, scleroderma and dermatomyositis. Anemia of chronic disease, as it is now understood, is to at least some degree separate from the anemia seen in kidney failure in which anemia results from reduced production of erythropoietin, or the anemia caused by some drugs (like AZT, used to treat HIV infection) that have the side effect of inhibiting erythropoiesis. In other words, not all anemia seen in people with chronic disease should be diagnosed as anemia of chronic disease. On the other hand, both of these examples show the complexity of this diagnosis: HIV infection itself can produce anemia of chronic disease, and kidney failure can lead to inflammatory changes that also can produce anemia of chronic disease.