Жоғалған Pteraspidomorphi классы – ерте жақсыз балықтар. Қалдықтары бас сүйегінің мықты қабығымен және денесінің қаңқалық жабынымен сипатталады. Палеонтология.
Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Жойылған жақсыз балықтар класы
Extinct class of jawless fishes
Pteraspidomorphi – ертедегі жақсыз балықтардың жойылған класы. Бұрын олар жақтары бар омыртқалы жануарлармен тығыз байланысты, тіпті олардың ата-тегі деп есептелген. Алайда, олардың кейінгілермен ортақ белгілері қазір барлық омыртқалы жануарларға тән ең алғашқы қасиеттер ретінде қарастырылады.
Pteraspidomorphi is an extinct class of early jawless fish. They have long been regarded as closely related or even ancestral to jawed vertebrates, but the few characteristics they share with the latter are now considered as basal traits for all vertebrates.
Сипаттамалары
Птераспидоморфтар ірі дермалық бас бронясымен сипатталады, оның ішінде үлкен, орталық, құрсақ және арқалық пластиналары немесе қалқандары бар. Қазбалар бастың кеңінен қорғалғанын көрсетеді. Көптеген түрлердің суда қозғалыс жасауын жеңілдету үшін көтеру күшін пайдалануға мүмкіндік беретін гипоцеркальды құйрықтары болған. Олар соруға арналған ауыз мүшелеріне ие болған, ал кейбір түрлері тұщы суда мекендеген болуы мүмкін. Көптеген птераспидоморфтар теңізде өмір сүрген, бірақ жағалауға жақын, лагуналар мен дельталарда тіршілік еткен. Кейбір топтар тұщы сулы ортада мекендеген деп саналады. Бас қалқандарының құрсақ бетіндегі тозу іздерінен көрініп тұрғанындай, олар әрі қарай теңіз түбінде мекендеген.
Pteraspidomorphs are characterized by their massive dermal head armour having large, median, ventral and dorsal plates or shields. The fossils show extensive shielding of the head. Many had hypocercal tails in order to generate lift to increase ease of movement through the water for their armoured bodies, which were covered in dermal bone. They also had sucking mouth parts and some species may have lived in fresh water. Most pteraspidomorphs were marine, but lived very near to the shore, in lagoons and deltas. Some groups are thought to have been fresh water dwelling. They were certainly bottom dwellers, as shown by traces of abrasion of the ventral surfaces of their headshields.
Жіктеу
Птераспидоморфтар бастапқыда сүйекті балықтармен, кейін акулалармен, сосын балықтардың ата-тегімен, ал соңында гнатостомалардың ең жақын жақсыз туыстары ретінде қарастырылды. Бұл соңғы теория олардың жұпталған иіс сезу органы мен гнатостомаларға өте ұқсас сезімтал сызықтардың болуына негізделген. Дегенмен, бұл белгілер барлық омыртқалы жануарларға немесе кемінде, барлық остракодермалар мен гнатостомалардың жиынтығына тән болуы мүмкін. Галеаспида сияқты басқа остракодермалардың да жұпталған иіс сезу мүшелері бар екені қазір белгілі. Көптеген белгілерді қолданатын қазіргі филогенетикалық талдаулар птераспидоморфтарды барлық басқа остракодермалар мен гнатостомалардың туыс тобы ретінде көрсетеді.
Pteraspidomorphs have been first regarded as related to bony fishes, then to sharks, then ancestral to hagfishes, and finally as the closest jawless relatives of the gnathostomes. This last theory was based on the fact that they seem to have a paired olfactory organ and a sensory line pattern which is quite similar to that of the gnathostomes. These characteristics are, however, likely to be general for either the vertebrates or, at any rate, for the ensemble of all ostracoderms and the gnathostomes. Other ostracoderms, such as the Galeaspida are now known to have a paired olfactory organ. Current phylogenetic analysis using a large number of characteristics now place pteraspidomorphs as the sister group of all other ostracoderms and the gnathostomes.