Кіріспе

18-19 ғасырдағы американдық заңгер және әскери шенеунік

Уильям Генри Уиндер (18 ақпан 1775 – 24 мамыр 1824) – американдық әскерші және Мэриленд штатының заңгері. Ол 1812 жылғы соғыс кезінде АҚШ армиясындағы даулы генерал болды. 1814 жылдың 24 тамызында бригада генералы ретінде ол американдық әскерлерді Бладенсбург шайқасындағы апатты жеңіліске бастап барды, бұл британдық әскерлердің Вашингтонды өртеуіне себеп болды. Уиндер шайқастағы рөлі үшін әскери сотқа тартылды, бірақ қандай да бір құқық бұзушылықтан босатылды. Кейін ол Балтимор адвокаттары қатарындағы жетекші заңгер болды.

Ерте өмір және мансап

Виндер Мэриленд штатының Сомерсет округінде дүниеге келген. Ол Левин Виндердің сіңілі баласы болды. Пенсильвания университетін бітірді, 1798 жылдан 1812 жылға дейін Балтиморда заңгерлікпен айналысты. 1804 жылы Виндер Жоғарғы Сот судьясы Сэмюэл Чейстің импичмент отырысында куәлік берді.

1812 жылғы соғыс

1812 жылғы соғыс басталғанда Виндер АҚШ армиясында полковник болып тағайындалды. Ол 1812 жылы Frenchman's Creek шайқасына қатысты. Бригад генералына дейін шен берумен, Генри Дирборнның Солтүстік армиясындағы 3-ші бригаданың басшылығына ие болды және Форт-Джордж шайқасы барысында Ниагара түбегіне десант шабуылын жүргізуге бригадасын жетектеді. 1813 жылдың шілдесінде Стони-Крик шайқасында американ армиясының екі қолбасшысының бірі болды, онда ол және тағы бір қолбасшы Джон Чандлер тұтқындалды.

Бладенсберг шайқасы

Келесі жылы алмастырылған Виндер 1814 жылдың 4 шілдесінде төртінші президент Джеймс Мэдисон тағайындауымен жаңа 10-шы әскери округтің қолбасшысы болды. Округ Вашингтон мен Балтимордың қорғанысын қамтамасыз етті. Ол үкіметтен, әсіресе, алдағы сәтсіздікке көп кінә таңған және кейін жұмыстан босатылған соғыс министрі Джон Армстронгтан аз логистикалық қолдау алды. Тамыз айында британдық генерал-майор Роберт Росс бірнеше мың әскерімен Мэриленд штатының Принц-Джордж округіндегі Бенедикт қаласының жанындағы Патуксент өзенінің жоғарғы ағысында тізілген Корольдік теңіз күштерінің кемелерінен шабуылға шықты. Одновременно капитан Джеймс Гордон басқарып отырған шағын теңіз экспедициясы Потомак өзенімен Александрия портына шабуыл жасады (бұл уақытта Колумбия округінің оңтүстік-шығыс бөлігінде орналасқан, бірақ бұрын және кейін Вирджиния штатына қайтарылды) және Росс әскері Америка астанасына жеткенде теңізден қолдау көрсетуі тиіс болды, өзеннен солтүстік-батысқа қарай. Виндердің құрамында бірнеше жүз қатарлы әскер және екі штаттың және округтің милиция бөлімдерінен құралған мыңдаған адам болды. Ол британдықтардың жылжуын тоқтатуға немесе баяулатуға тырыспады және Бладенсбургте шешуші шайқас өткізуге бел буды. 1814 жылдың 24 тамызында американдықтар Бладенсбург шайқасында британдықтармен кездесті. Шайқаста Виндер тиімді басшылық таныта алмады, жаңа тағайындалған соғыс министрі және мемлекеттік хатшы Джеймс Монродан (кейін бесінші президент) ешқандай қолдау алмады. Монро тіпті милиция полктерін қайта орналастырып, оның басқаруына араластырды, бұл жеңіске әкелген факторлардың бірі болуы мүмкін. Ол АҚШ теңіз күштерінің коммодоры Джошуа Барнидің американдық күштердің орталық бөлігіндегі екінші қатарын қолдамады, осы қатар Потомак өзенінің шығыс саласының (қазіргі Анакостиа өзені) жанындағы шағын арнадан өткен қызыл киімді британдық әскерлерді сәтті кері қайтарды. Бірінші американдық қатардың жеңілісінен кейін 85-ші жаяу полкіне қарсы тұрды. Шайқастың нәтижесінде құрылысы аяқталмаған ұлттық астана шабуылдаушылардың қолына оңай түсті, олар сол күні кешке қаладан бас тартуға билік іздеді. Виндер кейіннен әскери сотқа тартылды, бірақ барлық айыптан босатылды. Виндер Гертруда Полкке үйленді, ол АҚШ президенті Джеймс Нокс Полктің атасы полковник Езекиел Полктің алыс туысы болды. Виндер мен Гертруданың ұлдарының бірі Джон Х. Виндер (1800-1865) Американдық Азамат соғысы кезінде Конфедерация армиясының бригадир-генералы болды. Виндер 1824 жылы қайтыс болды.