Кампбелл аралының үйрек құсы

Кіріспе

Кэмпбелл немесе Кэмпбелл аралының қазғыры (Anas nesiotis) – Жаңа Зеландияның Кэмпбелл аралдары тобына ғана тән, Анас туысына жататын, ұшпайтын, түнгі өмір салған шағын су құсы. Кейде қоңыр қазғырмен (Anas chlorotis) бір түр деп есептеледі. Оның қауырсындары Окленд қазғырына ұқсас, қара сепия түсті, басы мен арқасы жасыл сәулемен жылтылдайды, ал еркегінің кеудесі қызыл қоңыр, ал аналығының бүкіл денесі қара қоңыр. Табиғи ортасы – Poa tussock шөбі, папоротниктер және алып өсімдіктер басым болған қамысты дала. Бұл түр аралдарда ұялайтын құсқұйрықтардың илеулерін және жолдарын да пайдаланады. Олар табиғатта аумақтық болуға бейім және, әдетте, амфиподтар мен жәндіктермен қоректенеді. IUCN оны осал түр деп санайды.

Қорғау

Кемпбелл көкбағы бір кезде Кемпбелл аралында кездесетін, бірақ Норвегия тышқандарының (олардың жұмыртқалары мен балапандарын жегендіктен) әкелінуі салдарынан сол жерде жойылып кеткен. Біраз уақыт бойы оның жойылып қалғаны болжамдалған. 1975 жылы ол Кемпбелл аралының жанындағы, 23 гектарлық шағын Дент аралында қайта табылды, ол тышқандардан таза қалған еді. Популяция соншалықты аз болғандықтан, бір ғана оқиға оны толық жойылып кетуге әкелуі мүмкін еді. Мұны болдырмау үшін, 1984 жылы Қорғау департаменті 11 жеке құсты Пукаха / Маунт-Брюс Ұлттық Жануарлар Орталығында тұтқында өсіру үшін алып кетті, ал қалғандары 1990 жылы қосылды. Олар 1979 жылы да жойылып кету қаупі төнген түрлер тізіміне енгізілді. Тұтқында өсіру бастапқыда өте қиын болды, себебі түрдің табиғаттағы мінез-құлқы зерттелмеген еді, сондықтан "Маунт-Брюс орталығының қызметкерлері өсіруді ынталандыру үшін әртүрлі техникалармен тәжірибе жасауға мәжбүр болды. 1994 жылы Дизай, тұтқында жұмыртқа салған жалғыз жабайы аналық, ақыры жұп тапты. Содан бері жыл сайын өсіру жүзеге асырылуда – жабайы аналықтар тұтқында өсірілген аталықтармен жұптасып, гендерін берді". 1999 және 2000 жылдары 25 тұтқында өсірілген құс Балық аралына босатылды, ол қазірдің өзінде қарқынды басқарылатын және зиянкестерден таза, өте қауіпті қақпо үшін маңызды мекенжайы болып табылады. Кемпбелл аралының экологиялық жағдайын жақсартудың соңғы кезеңінде (малдар және мысықтар бұрын алынып тасталған), 2001 жылы тікұшақтармен аралдың 11 331 гектар аумағына 120 тоннадан астам уланған жем тасталды, бұл әлемдегі ең ірі тышқандарды жою науқаны болды. Бұл операция Кемпбелл аралынан әлемдегі ең тығыз Норвегия тышқандарының (200 000) популяциясын табысты жойды және 2003 жылы арал тышқандардан таза деп жарияланды. 2004 жылдың ортасында Кемпбелл аралына 50 Кемпбелл көкбағы қайтадан қоныстандырылды, олар тұтқында өсірілген және Балық аралынан акклиматизацияланған жануарлардың қоспасы болды, бұл бір ғасырдан астам уақыттан кейін болды. 2005 жылы жүргізілген мониторинг көрсеткендей, осы құстардың көп бөлігі қазір өздерінің атамекенінде гүлденуде. 2011 жылға қарай түр Кемпбелл аралына толығымен қайтарылды, нәтижесінде оның қауіп-қатер статусы "қорғауға алыну керек" деп өзгертілді, ал 2020 жылы ол қайтадан "зардап шегуші" деп жіктелді.

The Campbell teal was once found on Campbell Island, but was driven to extinction there by the introduction of Norway rats (which ate their eggs and chicks), and was for a while presumed extinct. In 1975 it was rediscovered on Dent Island, a small (23 hectare) islet near Campbell that had remained rat free. The population was so small that a single event could have driven it to complete extinction; to prevent this from happening, 11 individuals were taken into captivity by the Department of Conservation for captive breeding at the Pukaha / Mount Bruce National Wildlife Centre in 1984 while the rest followed in 1990. They were also put on the list of critically endangered species in 1979. Captive breeding was initially very difficult to achieve, as no studies on the behaviour of the species had been carried out in the wild and "staff [at Mount Bruce] thus had to experiment with a range of techniques to encourage breeding. Success came in 1994 when Daisy, the only wild origin female to ever lay eggs in captivity, finally accepted a mate. Subsequently, breeding has occurred every year – wild origin males contributed genes by pairing with captive raised females." A tiny population of 25 captive bred individuals was released on Codfish Island in 1999 and 2000, already intensively managed and pest free as an important habitat for the critically endangered kākāpō. In the final phase of the ecological restoration of Campbell Island (cattle, sheep and cats had already been removed), the world's largest rat eradication campaign was undertaken by helicopter drops of more than 120 tonnes of poisoned bait over the entirety of the island's 11,331 hectare area in 2001; this operation successfully removed what was estimated to be the world's densest population of Norway rats (200,000) from Campbell Island and it was officially declared rat free in 2003. Fifty Campbell teal, a mix of captive bred and wild acclimatised animals (from Codfish), were reintroduced to Campbell Island in mid 2004, after an absence of more than a century. Subsequent monitoring in 2005 has shown that the majority of these birds are now thriving in their ancestral homeland. By 2011 the species has firmly been returned to Campbell Island, resulting in a reclassification of its threat status to endangered, and vulnerable again in 2020.