Кіріспе
Екінші Рождество мерекесі, сонымен қатар шілдедегі Рождество, жазғы Рождество немесе қысқы Рождество деп те аталады, дәстүрлі Рождество уақытынан тыс, 25 шілдеде тойланатын екінші Рождество мерекесі. Онда Рождество тақырыбындағы іс-шаралар мен ойын-сауықтар ұйымдастырылады, оның ішінде шағын жиындар, маусымдық көңіл көтеру және сауда жасау сияқтылар бар. Шілдедегі Рождество мерекесі көбінесе Оңтүстік жарты шар тұрғындары үшін ұйымдастырылады, олар жыл сайын қыс мезгілін бастан кешіреді. Алайда, шілдедегі Рождествоның басты мақсаты – Солтүстік жарты шардың жаз айларында адамдарды "Рождестволық көңіл-күйге" енгізу.
Christmas in July, also known as Christmas in Summer or Christmas in Winter, is a second Christmas celebration held on the 25th of July that falls outside of the traditional period of Christmastide. It is centered around Christmas themed activities and entertainment, including small gatherings, seasonal entertainment, and shopping. July Christmas celebrations typically accommodate for those living in the Southern hemisphere, in which they undergo their annual winter, although the main goal of Christmas in July is getting the public in the "Christmas spirit" during the summer season in the Northern hemisphere.
Шығу тегі
Эдуард Блау, Пол Миллие және Жорж Хартман либреттосын жазған 1892 жылғы француз операсы «Вертер»-дің ағылшын тіліне аудармасын 1894 жылы Элизабет Билл Гинти жариялады. Оқиғада балалар тобы шілдеде Рождество әнін жаттығу жасайды, ал кейіпкердің жауабы: «Шілдеде Рождествоны тойлау – маусымды асығу». Бұл француз тілінен аударма: «vous chantez Noël en juillet c'est s'y prendre à l'avance». Опера Гётенің «Жас Вертердің қасіреті» атты туындысына негізделген. Рождество кітапта кездеседі, бірақ шілдеде жоқ. 1935 жылы Ұлттық демалыс ассоциациясының журналы «Recreation» Солтүстік Каролина штатының Бревард қаласындағы қыздар лагерінде шілдеде тойланған Рождествоның қандай болғанын сипаттап, «Бұл жыл сайынғы оқиғаның құпиясы мен таңғажайыптығымен толы» деп жазды. Бұл термин, егер нақты ұғым болмаса, 1940 жылы Престон Стерджес жазып, түсірген «Шілдедегі Рождество» атты голливудтық комедиясының шығуымен ұлттық назарға ілікті. Оқиғада бір ер адам жарнамалық слоган байқауында 25 000 доллар жеңіп алғанына сеніп алданады. Ол отбасысына, достарына, көршілеріне сыйлықтар сатып алады және сүйіктісіне үйлену ұсынысын жасайды. 1942 жылы Вашингтон қаласындағы Голгофа баптист шіркеуі шілдеде Рождествоны «Шілдедегі Рождество сыйлықтары» атты уағызбен және ән-күйлермен атап өтті. Олар оны 1943 жылы қайталады, ал Рождество шыршасы сыйлықтармен безендірілді. Пастор бұл арнайы қызметтің оның бұрынғы Филадельфиядағы шіркеуінде әр жазда өткізілетін бағдарламаға ұқсас екенін түсіндірді, онда қауым мүшелері әлемдік миссияларға тарату үшін жеткілікті уақыт беру үшін Рождество сыйлықтарын ертерек табыс ететін. Бұл жыл сайынғы шараға айналды, ал 1945 жылы қызмет жергілікті радио арқылы хабарлана бастады. АҚШ поштасы, АҚШ армиясы және теңіз күштерінің өкілдері, американдық жарнама және сәлемдесу карточкалары индустриясымен бірлесіп, 1944 жылы Нью-Йоркте шілдедегі Рождествоға арналған түскі ас ұйымдастырды, мақсаты – екінші дүниежүзілік соғыс кезінде шетелдегі әскери қызметкерлерге ертерек Рождестволық хаттарды жіберу науқанын ілгерілету. Түскі ас 1945 жылы қайталанды. Американдық жарнамашылар 1950 жылдан бастап жазғы сату үшін шілдедегі Рождество тақырыбын басылымдарда қолдана бастады. АҚШ-та бұл көбінесе нақты мерекеге қарағанда маркетингтік құрал ретінде қолданылады. Телеарналар Рождестволық арнайы бағдарламаларды қайта көрсетеді, ал көптеген дүкендер шілдеде Рождестволық сату акцияларын ұсынады. Кейбір адамдар шілдеде Рождествоны тойлауды қалайды, әдетте, бұл кеш өткізу үшін әдейі ашық сылтау ретінде. Бұл, ішінара, саудагерлердің көпшілігі келесі жылғы тауарларға орын ашу үшін шілде айларында Рождестволық тауарларды сатуға бейімділігінен туындайды.
Оңтүстік жарты шар
Оңтүстік жарты шарда маусымдар Солтүстік жарты шардан кері жүреді, жаз желтоқсан, қаңтар және ақпан айларында, ал қыс маусым, шілде және тамыз айларында болады. Сондықтан, Австралия, Оңтүстік Африка, Бразилия және Жаңа Зеландия сияқты оңтүстік жарты шар елдерінде, Солтүстік жарты шармен ортақ қысқы атмосферада Рождествоны тойлау үшін шілдедегі Рождество немесе қысқы Рождество іс-шаралары ұйымдастырылады. Бұл елдер әлі де 25 желтоқсанда, жаз мезгілінде Рождество мерекесін тойлайды, Солтүстік жарты шардағыдай.
Солтүстік жарты шар
Солтүстік жарты шарда шілдеде Рождествоны тойлау әдейі түрде ирониялы болып табылады; шілде айының климаты көбінесе ыстық, күннөлді немесе жаңбырлы, күркіреп дауылды болады, ал Солтүстік жарты шардың солтүстік ендіктеріндегі Рождество мерекелерімен дәстүрлі түрде байланысты суық және қарлы жағдайларға керісінше. Кейбір адамдар шілде айында Рождество мерекесін еске түсіретін кештер ұйымдастырады, Рождество атмосферасын, бірақ жылырақ температурамен жасайды. Кештерге Санта-Клаус, балмұздақ және басқа да суық тағамдар мен сыйлықтар кіруі мүмкін. Түнгі клубтар көбінесе жұртшылыққа ашық кештер өткізеді. Шілдеде Рождество әдетте 25 шілдеде тойланады, бірақ кейде 12 шілдеде де атап өтіледі. Hallmark Channel және оның ілеспе арналары (Hallmark Drama және Hallmark Movies & Mysteries) шілдеде Кипсаке әшекейлері дүкендерде пайда болуымен сәйкес келетін өзінің түпнұсқа Рождестволық телефильмдерін көрсетеді, осылайша бұл оқиғаны сөзді түрде Hallmark мерекесіне айналдырады (Hallmark Cards ресми түрде жоққа шығаратын айып). Әр шілдеде телешоп арнасы QVC шілдеде Рождестволық сатулар ұйымдастырады, көбінесе балаларға арналған әшекейлер мен сыйлықтардың алдын ала идеялары. Бұрын шілде айының 25-і күні (немесе оған ең жақын демалыс күні) мерекелік сауданың 24 сағаттық блогы болса, қазір ол бір айға созылған шараға айналды: әдетте, сату 1 шілдеде басталады және ай бойы түрлі мерекелік сату бағдарламалары көрсетіледі. Әдетте, шілде айының соңғы аптасында QVC мерекелік сатуға толық күндерін арнайды. Маусымда да Рождество тойланады. Кейбір батыс елдерінде шілде айында маркетингтік мүмкіндіктер шектеулі. Мысалы, АҚШ және Канадада шілде айының бірінші аптасы (Канадада 1 шілдеде Канада күні және АҚШ-та 4 шілдеде Америка Тәуелсіздік күні) мен Еңбек күніне (екеуі үшін де қыркүйек айының бірінші дүйсенбісі) дейін ұлттық мерекелер жоқ, бұл шамамен екі айлық демалыссыз кезеңді қалдырады (кейбір Канада провинциялары Азаматтық мереке өткізеді, бірақ Канада да, АҚШ та бұл уақытта ұлттық мерекелерді мойындамайды). Шілде айының соңы мерчандайзинг үшін салыстырмалы түрде аз мүмкіндіктер береді, өйткені ол әдетте маусым мен шілде айының басында жазғы өнімдерді сатудың ең жоғары нүктесінен кейін, бірақ тамыз айында "мектепке оралу" сауда кезеңі басталар алдында болады. Сондықтан сату акцияларын негіздеу үшін дүкендер (мысалы, Канададағы Leon) кейде "Шілдеде Рождество" сатуын жариялайды. Италияда және бүкіл әлемде жыл сайын 25 маусымда жазғы Рождество тойланады. 25 маусым дәстүрлі Рождество мерекесінен 6 ай бұрын немесе 6 ай кейін (қарастырылуына байланысты) болады. Бұл мереке дәстүрлі Рождество мерекесіне қарсылық ретінде тойланады: махаббатты, достықты және бейбітшілікті тойлау үшін белгілі бір күнді күтудің қажеті жоқ. Бұл қозғалыс Италияда, Еуропада басталды, онда дәстүрлі Рождество қыс мезгілінде тойланады, нәтижесінде 6 айдан кейін жазда тойланатын баламалы мереке пайда болды. Венецияда жазғы мереке тойлау ретінде басталған бұл мереке қазір жыл сайынғы дәстүрге айналды. Соңғы 8 жылда мерекелер негізінен Сардинияда өтті, бірақ дәстүр бүкіл әлемге таралып, жаһандық қозғалысқа айналды. Данияның кейбір аймақтарында адамдар шағын Рождество мерекелерін өткізеді және "Jul i Juli" (аударғанда "Шілдеде Рождество") деп аталатын әшекейлер қояды. Бұл ресми мереке болмаса да, кейбір адамдармен тойланатын сөздермен ойнау.
Тамыз айындағы Рождество
1950 жылдары шілдедегі Рождество тойы Йеллоустоун ұлттық паркінде тамыздағы Рождество тойына айналды. Осы тойдың пайда болуына қатысты бірнеше теория бар. 1970 жылдардың ортасына дейін "жабайылар" деп аталған парк қызметкерлері шілде айында әртүрлі шерулер, көріністер мен билермен үлкен мерекелер өткізгені мәлім. Кейбір деректерге сүйенсек, тамыздағы Рождество тойы – жазғы мерекелерді жалғастырып, қызметкерлердің ғана тойын азайту мақсатымен ұйымдастырылған. Тағы бір теория бойынша, бұл той паркте жұмыс істейтін студенттік ұйымның Генделдің «Мессия» операсын қоюына мүмкіндік беру үшін басталған.
Шілдедегі Рождество қыркүйектегі
Кейбіреулер шілдедегі Рождествоны қыркүйек айында мереке ретінде тойлайды. Мысалы, 2020 жылдың қыркүйек айында Паркер, Аризона қаласында осы мерекеге арналған шаралар өткізілді. Ал Филиппинде әлемдегі ең ұзақ мерекелік маусым – Рождество тойы төрт ай бұрын басталып, жыл соңына дейін, Епифанияға дейін жалғасады. Мерекелік шаралар ресми түрде қыркүйек айында басталып, "бер" әріппен аяқталатын айлар (қыркүйек, қазан, қараша және желтоқсан) бойына созылады.