Кіріспе

Польшадағы Рождество мерекесіне шолу. Польшадағы Рождество, христиан әлемінің көптеген елдеріндегідей, маңызды жылдық мереке болып табылады. Рождествоны тойлау дәстүрі ғасырлар бойы бірте-бірте қалыптасып, ежелгі заманнан бастау алады; ескі поляктардың пұтқа табынушылық салты, католик шіркеуі Польшаны христиан дініне өткізгеннен кейін енгізілген діни ғұрыптармен үйлеседі. Кейінгі әсерлерге жергілікті дәстүрлер мен түрлі халық мәдениеттерінің өзара сіңісуі жатады. Бұл поляктар үшін ең маңызды діни мерекелердің бірі, олар дәстүрлі әдет-ғұрыптарды қатаң сақтайды. Рождество күні отбасылық бөлмелерде шырша безендіріліп, жарықтандырылады. Ал басқа шыршалар көпшілік орындарға және шіркеулердің сыртына қойылады. 6 желтоқсан күні Әулие Николай күні Польшада мерекелік маусымның ресми емес басталуы болып саналады. Жақсы мінез-құлық танытқан балаларға сол күні шағын сыйлықтар беріледі, ал тәртіпсіз балаларға көмірдің кесегі немесе "rózga" деп аталатын бұтақ беріледі. Мерекенің ең бастысы – 24 желтоқсан күні Рождество қарсаңы. Польшадағы Вигилия Бейтлехем жұлдызының көрінуімен басталады. Дайындық кезінде Иса Мәсіхтің сарайда туғанын еске сақтау үшін үстелдің астына сабан төселеді. Дәстүр бойынша, үстелге Құдайға немесе тамақ пен баспанаға мұқтаж адасқан саяхатшыға арналған бос орын қалдырылады. Олар Рождество қарсаңында, Вигилиядан бұрын жағылады. Әр шыршаның жоғасында жұлдыз немесе жылтылдаған шырша безендіріледі. Көптеген үйлерде қысқы атмосфера үшін шырша бұтақтарына шашу шашылады. Кейде шыршалар 2 ақпанға дейін, Яғдаттың Жарық Шырағы Әулие Мариясының мерекесіне дейін тік тұрады. Келесі күні (25 желтоқсан) ертеңгілік және күндізгі қасиетті миссамен басталады. Құдай сөзіне сәйкес, Рождество күні миссалары алмастырыла алады, бұл жеке адамдарға діни қызметтерді таңдауда көбірек мүмкіндік береді.

Коледы, Рождестволық әндер

Польшада 24-25 желтоқсан аралығында өткізілетін "Пастерка" деп аталатын Рождестволық күзет мерекесінің кезінде және одан кейін ғана Рождестволық әндер орындалады. Рождество маусымы көбінесе 2 ақпанға дейін жалғасады. Католик шіркеуінде орындалған алғашқы әнұрандарды Польшаға орта ғасырларда францискан монахтары әкелген. Алғашқы Рождестволық музыка латын тілінде болған. Поляк тіліндегі сөздер мен әуендер, соның ішінде көптеген жаңа зайырлы пасторалдар (пасторалька, яғни қойшылар әндері) танымал бола бастағанда, олар бастапқыда жазылмай, адамдар арасында жатқа айтылған. Атап айтарлықтай, 1792 жылы Франциск Карпинский жазған "God Is Born" (Bóg się rodzi) әні Польшаның Рождестволық гимніне айналды, тіпті король Стефан Баторийдің сарайында да орындалған. Алғашқы поляк әндерінің көп бөлігі 1838 жылы Михал Миодушевский [ca; eo; pl] "Пасторальки і Коленди з Мелодіями" (Пасторальдар мен мелодиялы әндер) атты кітапқа жинақталды.

Польшаның қолөнерінен жасалған Рождестволық әшекейлер

Польша Еуропадағы ең әдемі қолмен үрленген шыныдан жасалған Рождестволық әшекейлерді шығарады. Отбасылар мен коллекционерлер бұл әшекейлерді жоғары сапасы, дәстүрлі өнері және ерекше безендірулері үшін бағалайды.