Кіріспе

Американдық нейрохирург (1926–2010)

Роберт Джозеф Уайт (21 қаңтар 1926 – 16 қыркүйек 2010) – американдық нейрохирург, ол тірі маймылдарға бас ауыстыру операцияларын жасауымен әйгілі.

Өмірбаян

Уайт Миннесота штатының Дулут қаласында анасы мен әпкесімен өсті. Оның әкесі Екінші дүниежүзілік соғыста Тынық мұхиты аймағындағы шайқаста қаза тапты. 2009 жылы Motherboard журналына берген сұхбатында Уайт адам миына деген қызығушылығының орта мектепте басталғанын айтты. Биология пәнінің мұғалімі оның бақаның бас сүйегін кескенін көргенде таң қалды және оған ми хирургы болу керектігін кеңес берді. Уайт 1949 жылы Миннесота университетінің медицина мектебіне түсуден бұрын Санкт-Томас университетінде бакалавриат білімін алды. Кейіннен 1951 жылы Гарвард медицина мектебіне ауысып, 1953 жылы үздік дипломмен медицина ғылымдарының докторы атағын алды. Уайт әйелі Патриция Мюрреймен бірге он бала тәрбиеледі. Ол Питер Бент Бригам ауруханасында хирургиялық тәжірибесін өткенде танысқан медбике болды. Діншіл католик болған доктор Уайт Рим Папасының ғылым академиясының мүшесі еді. Ол үнемі шіркеуге барып, операция жасамас бұрын дұға ететін. Уайт әлемнің түкпір-түкпірінен дәріс оқуға, лекция беруге және медициналық тәжірибесімен бөлісуге шақырылды. Ол Мәскеудегі Бурденко нейрохирургия институтының консультанты болды және Ресей мен Украина медицина ғылымдары академиясының жалғыз шетелдік мүшесі еді. АҚШ, Ресей, Қытай және Еуропа елдерінде кеңінен дәріс берді. Уайт Метро нейрохирургия бөлімін құрды. Көптеген адамдар оны наразылық білдірушілердің басты нысаны ретінде таниды. PETA белсендісі оны «Доктор Қырғыншы» деп атап, оның тәжірибелерін «қатыгез, жамандыққа толы эксперименттер индустриясының бейнесі» деп сипаттады. 40 жыл бойы Уайт Кейс-Уэстерн Резерв университетінің медицина мектебінде нейрохирургия профессоры болды, ол жақсы ұстаз және танымал хирург ретінде есімдерін шығарды. Соңында иммундық жүйе мойындық танымай, маймыл тоғыз күннен кейін қайтыс болды. Нервтерді қайта өсіру жөніндегі сарапшы доктор Джерри Сильвер Уайттың маймылдардағы тәжірибелерін «өте варварлық» деп бағалады. 2014 жылы неміс ғалымдары жүргізген зерттеу адамдарда омыртқа миын қалпына келтіру және ми-омыртқа байланысын жасау мүмкіндігін қолдады.