Козлодуэй атом электр станциясы: тарихы мен қазіргі жағдайы
Kozloduy Nuclear Power Plant
Козлодуй атом электр станциясы: Болгарияның ірі атом электр станциясы, қуаты 2000 МВт. VVER 1000 реакторлары, құрылысы, орналасқан жері туралы ақпарат.
Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Козлодуй атом электр станциясы – Болгарияда Софияның солтүстігінде және Дунай өзені бойындағы Козлодуй қаласының шығысында, Румыния шекарасына жақын орналасқан атом электр станциясы. Бұл елдің жалғыз және аймақтағы ең ірі атом электр станциясы. Бірінші реактордың құрылысы 1970 жылғы 6 сәуірде басталды. Қазіргі уақытта Козлодуй АЭС-інде жалпы қуаты 2000 МВт, ал таза қуаты 1966 МВт болатын екі қысымды су реакторы жұмыс істейді. 1987 және 1991 жылдары салынған 5-ші және 6-шы блоктар VVER 1000 реакторларынан тұрады. 2017 жылға дейін 5-ші блоктың қуатын 1100 МВт-қа дейін жеткізу жоспарланған, бұл блоктың қызмет ету мерзімін 30 жылға ұзарту бағдарламасының бір бөлігі еді. Сонымен қатар, сегізінші блокты салу мәселесі де қарастырылып жатыр.
The Kozloduy Nuclear Power Plant is a nuclear power plant in Bulgaria situated north of Sofia and east of Kozloduy, a town on the Danube river, near the border with Romania. It is the country's only nuclear power plant and the largest in the region. The construction of the first reactor began on 6 April 1970. Kozloduy NPP currently manages two pressurized water reactors with a total gross output of 2,000 MWe and 1,966 MW net. Units 5 and 6, constructed in 1987 and 1991, respectively are VVER 1000 reactors. By 2017, Unit 5 was to be upgraded to reach a capacity of 1,100 MWe, as part of a programme to extend the life of the unit by 30 years. An eighth unit is also under consideration.
Тарих
Козлодуй атом электр станциясы Болгариядағы және Оңтүстік-Шығыс Еуропадағы алғашқы атом электр станциясы болды. Болгарияның ядролық энергияның бастауы 1966 жылғы 15 шілдеде Болгария мен сол кездегі КСРО арасындағы атом электр станциясын салу жөніндегі ынтымақтастық туралы келісімге қол қоюмен қаланды. Техникалық және экономикалық тұрғыдан толыққанды талдаудан кейін, құрылыс алаңы Козлодуй қаласының жанындағы Дунай өзенінің бойында таңдалды. КСРО негізгі жабдықты, ал Германия Демократиялық Республикасы, Чехословакия және Венгрия жекелеген жабдықтарды жеткізді. Алғашқы құрылыс жұмыстары 1969 жылғы 14 қазанда басталды, ал 1970 жылғы сәуірде жүз мыңнан астам жұмысшы мен инженер қатысқан ірі құрылыс жұмыстары күш алды.
The nuclear power plant Kozloduy was the first nuclear power plant in Bulgaria and in Southeast Europe. The beginning of Bulgarian nuclear energy was established on July 15, 1966, with the signing of an agreement on cooperation between Bulgaria and the then Soviet Union for the construction of a nuclear power plant. After a detailed technical and economic analysis, the construction site was chosen to be on the Danube River near Kozloduy. The Soviet Union provided the main equipment, and individual equipment was supplied by the then German Democratic Republic, Czechoslovakia and Hungary. Ground was first broken on October 14, 1969, and in April 1970, large scale construction activities began, in which over a hundred thousand workers and engineers participated.
Қауіпсіздік мәселелері және 1-ден 4-ке дейінгі блоктарды тоқтату
Козлодуй АЭС-інде бұған дейін VVER 440/230 жобасының төрт ескі реакторы жұмыс істеген, бірақ 1993 жылы Еуропалық комиссия мен Болгария үкіметі арасында жасалған келісім бойынша 1 және 2 блоктар 2004 жылдың басында тоқтатылды. АҚШ Энергетика министрлігінің 1995 жылы жарияланбаған есебінде бұл блоктар әлемдегі "он ең қауіпті реактордың" қатарында деп көрсетілген. 2010 жылдың 21 қазанында тоқтатылған реакторларға лицензиялар Болгария мемлекеттік радиоактивті қалдықтар кәсіпорны РАО ДП-ға берілді, бұл демонтаждау жұмыстарының ресми басталғанын білдірді. 1990-жылдар мен 2000-жылдардың басында бастапқыда 2011 және 2013 жылға дейін жұмыс істеуге рұқсат етілген 3 және 4 блоктарда қауіпсіздік айтарлықтай жақсартылды және қатаң тексерулерден кейін 2002 жылы МАГАТЭ-ден, ал келесі жылы Дүниежүзілік ядролық операторлар қауымдастығынан (WANO) оң пікірлер алды, олар "3 және 4 блоктарын ерте жабуға техникалық себептер жоқ" деген қорытындыға келді. Осы қорытындыларға сүйене отырып, үкімет Еуропалық комиссияны келісілген жабылу мерзімін кейінге жылдыруға көндіруге үміттенді, бірақ құқықтық және саяси тұрғыдан бұл мүмкін емес болып шықты. 3 және 4 блоктар 2006 жылдың соңғы сағаттарында, елдің Еуропалық Одаққа қосылуы алдында тоқтатылды. 2001 және 2002 жылдары 82 тонна пайдаланылған отын Железногорск қаласындағы (Красноярск өлкесі) қоймаға жіберілді. 2008 жылы электр станциясының өкілдері осы мақсатта CONSTOR сақтау контейнерлерін пайдалану ниеті туралы хабарлады. 3 және 4 блоктарды тоқтатуға дейін Козлодуй АЭС Болгарияның электр энергиясын өндірудің 44%-ын қамтамасыз етті; 2006 жылдың наурызынан бастап Болгария электр энергиясы өндірісінің шамамен 14%-ын экспорттады.
Kozloduy NPP previously operated four older reactors of the VVER 440/230 design, but under a 1993 agreement between the European Commission and the Bulgarian government, Units 1 and 2 were taken off line at the beginning of 2004. An unpublished 1995 report by the United States Department of Energy had supposedly listed those units among the world's "ten most dangerous reactors". On 21 October 2010, licenses for the shutdown reactors were transferred to Bulgaria state radioactive waste enterprise DP RAO, signaling the formal beginning of decommissioning work. Throughout the 1990s and early 2000s Units 3 and 4, originally licensed for operation until 2011 and 2013, respectively, underwent substantial safety improvements and, after rigorous inspections, received positive reviews from the IAEA in 2002, and from the World Association of Nuclear Operators (WANO) in the following year, concluding that "no technical reasons exist for the early closure of units 3 & 4". Backed by these findings, the government had hoped to convince the European Commission to allow a postponement of the agreed pre accession shutdown; from a legal and political standpoint, however, this proved untenable. Units 3 and 4 were taken out of operation in the final hours of 2006, immediately prior to the country's accession to the European Union. 82 metric tons of its spent fuel were sent to a repository in Zheleznogorsk, Krasnoyarsk Krai during 2001 and 2002. In 2008, officials at the power plant announced their intention to use CONSTOR storage casks for this purpose. Prior to the shutdown of units 3 and 4, Kozloduy NPP produced 44% of Bulgaria's electricity supply; as of March 2006, Bulgaria exported about 14% of its electricity production.
Қайта қосу қысымы
2009 жылдың қаңтар айында 2008 жылғы Болгария энергетикалық дағдарысы кезінде Болгария президенті Георгий Парванов 3-ші энергоблокты қайта іске қосуды ұсынды. Бірақ бұл мүмкіндік ешқашан қарастырылмады. Қағида бойынша, Болгарияның Еуропалық Одаққа қосылу шартының талаптарына сәйкес, Одаққа мүше болған алғашқы үш жылда ауыр экономикалық қиындықтар туындаса, ол өз міндеттемелерінен уақытша босануға құқылы.
In January 2009, during the 2008 Bulgarian energy crisis, Bulgaria's president Georgi Parvanov suggested that Unit 3 be restarted. However, this was never pursued as an option. In principle, under the conditions of its Accession Treaty Bulgaria could request temporary derogation from its commitments in the event of serious economic difficulties arising within the first three years of membership in the union.
5 және 6-бөлімдер
5 және 6-шы блоктар – VVER 1000 реакторлары, олардың құрылысы 1987 және 1991 жылдары аяқталды. 2017 жылға дейін 5-ші блоктың қуаты 1100 МВт-қа дейін жеткізілуі жоспарланған, бұл блоктың қызмет мерзімін 30 жылға ұзарту бағдарламасының бір бөлігі болды. 2021 жылы Westinghouse Electric Company компаниясымен отынмен жабдықтаудың балама көзін қамтамасыз ету мақсатында келісім жасалды, және 2023 жылдың қазіргі күніне дейін жаңа отынды бекіту үшін нормативтік келісім алуда. 2022 жылғы 30 желтоқсанда Framatome компаниясымен Болгария ядролық электр станциясының 6-шы блогына отын және отын жиынтықтарын жеткізу туралы келісім жасалды.
Units 5 and 6 are VVER 1000 reactors, construction of which finished in 1987 and 1991 respectively. By 2017 Unit 5 was to be upgraded to reach a capacity of 1,100 MWe, as part of a programme to extend the life of the unit by 30 years. In 2021 an alternative secondary fuel supply agreement was made with Westinghouse Electric Company, for supply diversification, and as of 2023 is seeking regulatory approval for the new fuel. On 30 December 2022, an agreement was made with Framatome to supply fuel and fuel assemblies for Unit 6 of the Bulgarian Nuclear Power Plant.
Меншік
Козлодуй атом электр станциясы Болгар энергетикалық холдингінің еншілес компаниясы болып табылады.
Kozloduy Nuclear Power Plant is a subsidiary of Bulgarian Energy Holding EAD.