Аннобон аралы – Экваториальдық Гвинеяның ең кішкентай провинциясы. Халқы 5314 адам. 1473 жылы португалдықтар ашқан, тарихы мен географиясы туралы ақпарат.
Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Экваториалдық Гвинеяның оңтүстік аралдық провинциясы
Southern island province of Equatorial Guinea
Аннобон (lang es; Ano Bom) – Экваториалдық Гвинея провинциясы. Провинция Гвинея шығанағындағы Аннобон аралы мен оған ілесіп жатқан шағын аралдардан құралған. Аннобон – Экваториалдық Гвинеяның ауданы және халқы бойынша ең кіші провинциясы. 2015 жылғы халық санауы мәліметтері бойынша Аннобонда 5,314 адам тұрады.
Annobón (lang es; Ano Bom) is a province of Equatorial Guinea. The province consists of the island of Annobón and its associated islets in the Gulf of Guinea. Annobón is the smallest province of Equatorial Guinea in both area and population. According to the 2015 census, Annobón had 5,314 inhabitants,
Тарих
Арал 1473 жылғы 1 қаңтарда португалдықтармен ашылған. Дегенмен, испандық саяхатшы Диего Рамирес де ла Диас бұл аралды 1470 жылы алғаш көріп, Сан-Антонио деп атаған. 1474 жылдан бастап португалдықтардың басқаруына өткенге дейін, негізінен Сан-Томе аралы арқылы Анголадан келген африкалықтар қоныстанған. Бұл құлдар (португалдықтар escravos de regate деп атаған) Аннобон қоғамының алғашқы мүшелері деп есептеледі. Содан кейін анархиялық ахуал туып, арал бес жергілікті тұрғыстан тұратын басқару органымен басқарылды, олардың әрқайсысы аралға он кеме келгенге дейін губернатор қызметін атқарды. Бұл тәуелсіз үкімет Испания мен Португалияның аралға талап етуімен 19 ғасырдың соңында Испания билігі қайта орнатылғанға дейін жалғасты. Арал 1909 жылға дейін Элобей, Аннобон және Кориско колониясының құрамына кірді. Британдықтар 1801 жылы "Сент-Энтони" деген жерде бекініс салған, кейіннен 1827 жылы испан үкіметінен жалға алып, заңдастырылған. Британдықтар бұл базаны Атлант мұхитындағы құл саудасын тоқтату үшін пайдаланған. Экваториальдық Гвинеяның алғашқы президенті Франсиско Масиас Нгуэманың билігінің соңғы жылдарында арал Пигалу немесе Пагалу деп аталды. Халық Экваториальдық Гвинеяда оларға деген көзқарас жағымсыз екенін сезінді және кейбіреулері тәуелсіздік қозғалысын қолдады. 1993 жылы орталық үкімет аралды оқшаулап, гуманитарлық ұйымдарды қоса алғанда, шетелдіктерді қуды. Халық көтеріліс жасап, губернатордың резиденциясына шабуыл жасады. Үкімет жауап ретінде екі соттан тыс атқылау жасады. Халықаралық қысым қақтығысты басып, саяси тұтқындар босатылды. 19 ғасырдың көп бөлігінде аралда шамамен 3000 адам тұрған.
The island was discovered by the Portuguese on January 1, 1473; it obtained its name from that date ("New Year"). However, Spanish explorer Diego Ramirez de la Diaz first spotted the island in 1470 and named it San Antonio. It was apparently uninhabited until colonized under the Portuguese from 1474, primarily by Africans from Angola via São Tomé Island. These slaves (who the Portuguese called escravos de regate) are considered the first members of Annobonese society. A state of anarchy ensued, leading to an arrangement by which the island was administered by a body of five natives, each of whom held the office of governor during the period that elapsed until ten ships landed at the island. This autonomous government continued, with the island claimed by both Spain and Portugal, until the authority of Spain was re established in the latter part of the 19th century. The island briefly became part of the Elobey, Annobón and Corisco colony until 1909. The British erected a fort at "St Antony" in 1801, eventually legalized through a lease from the Spanish government in 1827. The base was used by the British to suppress the Atlantic slave trade. During the final years of the administration of Francisco Macías Nguema, the first president of Equatorial Guinea, the island was called Pigalu or Pagalu. The population felt prejudice against them in Equatorial Guinea and some began advocating separatist movements. In 1993, the central government isolated the island, expelling foreigners including humanitarian organizations. The population rebelled and attacked the governor's residence. The government replied with two extrajudicial executions. International pressure eased hostilities, and political prisoners were released. The island had an estimated population of 3000 through most of the 19th century.
Тілдер
Аралдың негізгі тілі – аннобонез, Фа д’Амбу немесе Фалар де Ано Бом (португал тілінде «Аннобон тілі») деп аталатын португал креол тілі. Португал креол тілі Аннобонда кеңінен қолданылады. Ол мемлекеттік және білім беру салаларын қоспағанда, барлық салаларда тараған. Аннобонда испан тілінде аз сөйлейді. Жергілікті католиктер креолдық емес португал тілін діни обрядтарда қолданады. 2012 жылдың ақпан айында Экваториальдық Гвинеяның сыртқы істер министрі Экваториальдық Гвинеяда португал тілін насихаттау жөнінде IILP (Instituto Internacional da Língua Portuguesa) ұйымымен келісімге келді. Португал тілінің қабылдануы 2007 жылдың 13 шілдесінде Экваториальдық Гвинея президентінің жариялаған мәлімдемесінен және 2010 жылғы Конституциялық заңнан кейін орын алды, ол португал тілін Республиканың ресми тілі деп бекітті.
The island's main language is a Portuguese creole known as Annobonese, Fa d'Ambu, or Falar de Ano Bom (Portuguese for Annobón speech). The Portuguese creole has vigorous use in Annobón. It is common in all domains except government and education where Spanish is used. Spanish is not much spoken in Annobón. Non creolized Portuguese is used as a liturgical language by local Catholics. In February 2012, Equatorial Guinea's foreign minister signed an agreement with the IILP (Instituto Internacional da Língua Portuguesa) on the promotion of Portuguese in Equatorial Guinea. The adoption of Portuguese followed the announcement on 13 July 2007 by the President of Equatorial Guinea and a 2010 Constitutional Law which established Portuguese as an official language of the Republic.
Экономика
Аннобон Экваториалдық Гвинея үшін стратегиялық маңызы бар, себебі оның меншігі арқылы Экваториалдық Гвинея үкіметі көршілес Сан-Томе және Принсипидің оңтүстігіндегі (өзі Экваториалдық Гвинеяның басты құрлық бөлігінің оңтүстігінде жатқан) кең теңіз аумағына құқық талап етеді. Гвинея шығанағындағы мұнай Экваториалдық Гвинея экономикасының 80% астамын құрайды, бірақ кейбір дереккөздердің болжамы бойынша, ағымдағы қорлар 2020 жылға дейін таусылуы мүмкін еді. Сан-Томеде қазіргі уақытта бұрғылау жүргізілмесе де, оның теңіз шекарасында мұнайдың бар екені есептеледі. Экваториалдық Гвинея Аннобонды қоршаған, 1°N-ден шамамен 5°S-қа дейін және 2°E-ден 7°E-ге дейін созылатын, Экваториалдық Гвинеяның қалған құрлық және теңіз шекараларынан гөрі үлкен ауданда көмірсутектерді іздеу және өндіру құқығына ие.
Annobón is of strategic importance to Equatorial Guinea as through its ownership the Equatorial Guinean government claims extensive maritime territory to the south of its neighbour, São Tomé and Príncipe (which itself lies to the south of Equatorial Guinea's main land mass). Oil in the Gulf of Guinea represents more than 80% of Equatorial Guinea's economy, though supplies from current reserves were predicted by some sources to run out before 2020. Although no drilling is currently taking place in São Tomé, there are estimated to be of oil within its marine borders. Equatorial Guinea claims the right to explore for and produce hydrocarbons in a huge area of sea surrounding Annobón that stretches from 1°N to almost 5°S, and from 2°E to 7°E, an area larger than the entire land and sea borders of the rest of Equatorial Guinea.
Көлік
Анобон әуежайы аралдың солтүстік ұшында 2013 жылы салынды.
Annobón Airport was opened at the northern tip of the island in 2013.
Қоршаған орта
Көптеген түрлі дереккөздерге сәйкес, кем дегенде 1980 және 1990 жылдары шалқара орналасқан Аннобон аралына үлкен көлемдегі зиянды қалдықтар төгілгенін көрсететін дәлелдер бар. 2006 жылғы 28 тамыздағы Der Spiegel журналының неміс тіліндегі басылымында Экваториальдық Гвинея үкіметі Ұлыбритания және АҚШ компанияларына Аннобон аралына 10 миллион метрикалық тонна зиянды қалдықтар мен 7 миллион метрикалық тонна радиоактивті қалдықтарды жерлеуге рұқсат бергені айтылған. Экваториальдық Гвинея президенті Теодоро Обианг Нгуэма Мбасого жаңа рұқсаттар үшін жылына 200 миллион АҚШ доллары көлемінде ақша алады, ал Аннобон халқы өте кедейлікте өмір сүреді. Бұл есепте, көп мөлшердегі қалдықтар төгілуі салдарынан бүкіл аралдың экожүйесі құлауға жақын тұрғанына қатысты дәлелдер де көрсетілген.
According to many different sources, there is evidence of large scale dumping of toxic waste on the remote island of Annobón, at least during the 1980s and 1990s. The German edition of Der Spiegel on 28 August 2006 reported that the government of Equatorial Guinea sold permits to UK and US companies to bury 10 million metric tons of toxic waste and 7 million metric tons of radioactive waste on the island of Annobón. Teodoro Obiang Nguema Mbasogo, president of Equatorial Guinea, supposedly receives 200 million US dollars per year for renewed permits, while the population of Annobón lives in extreme poverty. The report also showed evidence that the whole island's ecosystem is about to collapse due to the massive waste dumping.