Кіріспе
Five Spot Café) – Нью-Йорк қаласындағы Боуэри ауданындағы 5 Купер скверінде орналасқан джаз клубы. 1962 жылы 2 St. Marks Place мекенжайына көшіріліп, 1967 жылы жабылды. Достық, коммерциялық емес, қарапайым атмосферасы, қолжетімді бағадағы сусындар мен тағамдары, сондай-ақ жаңашыл бибоп және прогрессивті джазы көптеген авангард суретшілер мен жазушыларды қызықтырды. Бұл орын тарихи маңызы бар еді, ол жергілікті және басқа штаттан келген музыканттардың қасиетті мекені болды, олар сол дәуірдегі ең креативті композиторлар мен орындаушыларын тыңдау үшін кішкентай залды толтырды.
The Five Spot Café was a jazz club located at 5 Cooper Square (1956–1962) in the Bowery neighborhood of New York City, between the East and West Village. In 1962, it moved to 2 St. Marks Place until closing in 1967. Its friendly, non commercial, and low key atmosphere with affordable drinks and food and cutting edge bebop and progressive jazz attracted a host of avant garde artists and writers. It was a venue of historic significance as well, a mecca for musicians, both local and out of state, who packed the small venue to listen to many of the most creative composers and performers of the era.
Ерте тарих
1937 жылы Сальваторе Термини (1884 жылы туған) сол кездегі Боуэри кафесі деп аталған, үшінші авеню эстакадасының астында орналасқан жұмысшы табының барын сатып алды. 1946 жылы Терминидің екі ұлы, Джо мен Игнац (Игги) соғыстан оралып, барды басқаруға көмектесті. 1951 жылы ұлдары әкесінен бизнесті сатып алып, оны No. 5 Бар деп атады. 1955 жылдың соңында үшінші авеню эстакадасы бұзылып, қала Боуэриді жаңғыртуға кірісті, ол уақытқа дейін тоқырап, маргиналды аймаққа айналған еді. Осы кезеңде көптеген суретшілер Гринвич ауылымен салыстырғанда жалдау ақысының арзандығына байланысты осы аймаққа тартылды. Пианист Дон Шумейкер Боуэриге көшіп келген суретшілердің қатарында болды. No. 5 Бардың үстіндегі 1 Купер скверінде студия ашып, Шумейкер джем-сессияларын ұйымдастырды, олар барысында Терминилерден сыра сатып алатын. Бір күні Шумейкер Джоға бар пианино сатып алса, ол және оның тобы ойнайтынын айтты. Джо қолданылған тік пианино сатып алып, 1956 жылдың 30 тамызында кабаре лицензиясын алып, бір аптадан кейін Five Spot Café деген атпен есігін ашты.
Жаз әндерін орындайтын жетекші орындар
Көптеген музыканттар жақын жерде тұрып, сеанстарға жиі келетін, соның ішінде Элвин Джонс пен Блоссом Дири. Кейбіреулер, Лестер Янг сияқты, араласып жүрді, ал басқалары, мысалы, Канонбол Аддерли, қосылып ойнады. Ол жақын маңдағы Седар тавернасымен көптеген тұрақты клиенттерді бөлісті; Дэвид Смит, Виллем де Кунинг, Франц Клайн, Джоан Митчелл, Альфред Лесли, Ларри Риверс, Грейс Хартиган, Джек Творков, Майкл Голдберг, Рой Ньюэлл және Говард Кановиц, сондай-ақ жазушылар мен ақындар Джек Керуак, Аллен Гинзберг, Франк О'Хара, Тед Джоанс және Грегори Корсо клубқа жиі келе бастады. Баронша Ника де Кенигсвартер тұрақты қонақ еді. Тіпті Пол Ньюман да "жағдайды" жақсырақ түсіну үшін келді. Бұл брондау 1956 жылдың 29 қарашасынан 1957 жылдың 3 қаңтарына дейін жалғасты. Көп ұзамай, Холокосттан аман қалған Чарльз "Үлкен Чарли" Турин клубта бармен және официант болып жұмыс істеді, содан кейін ол сол дәуірдегі музыка және клуб туралы ақпараттың қозғалмалы қоймасына айналды. 1957 жылдың 18 шілдесінде Телониус Монктың квартеті клубта алты айлық резиденциясын бастады. Топтың құрамында Джон Колтрейн тенор саксофонда, Уилбур Уэр бас-гитарада, Шэдоу Уилсон барабанда ойнады. Бұл Монктың Нью-Йорктегі алғашқы өнер көрсетуі болды, оның кабарелік картасы ұзақ уақытқа тоқтатылғаннан кейін, бұл мәселе Терминистердің көмегімен шешілді. Монк бір жылдан кейін клубта тағы бір ұзақ мерзімді брондауға ие болды, осы жолы Колтрейн Джонни Гриффинмен, Уэр Ахмед Абдул Маликпен, ал Уилсон Рой Хейнспен алмастырылды. Бұл топ Thelonious in Action және Misterioso (1958) альбомдарында жазылған. 1959 жылдың 17 қарашасында Лос-Анджелестен келген Орнет Коулман квартеті Five Spot-та Нью-Йорктегі тұңғыш рет өнер көрсетті. Квартетте Коулман альт-саксофонда, Дон Черри корнетте, Чарли Хейден бас-гитарада, Билли Хиггинс барабанда ойнады. Алғашында екі аптаға жоспарланған, бірақ сәттілігіне байланысты он аптаға дейін ұзартылды, ол 1960 жылдың қаңтар айының соңында аяқталды. Ашылу кешінде Леонард Бернштейн, Майлз Дэвис және Джон Колтрейн сияқты музыканттар қатысты. 1960 жылдың 5 сәуірінде квартет Five Spot-қа екінші рет оралды, бұл төрт айға созылып, 1960 жылдың қазан айының соңында аяқталды. Бұл екінші өнер көрсетуде Хиггинс орнына Эд Блэкуэлл барабан ойнады. Бастапқы кафе 1962 жылы қарттарға арналған тұрғын үйлер салу үшін бұзылды, ал клуб жақын маңдағы 2 St. Marks Place-ке көшірілді. 1967 жылы бұл жерде тікелей музыка тоқтатылды, ал ағайындар джаздың танымалдылығы төмендеген кезде кабаре лицензиясын жаңартуды тоқтатты. Ол 1974 жылы джаз өнер көрсетулерін қайта бастады, қысқа мерзімге атын Two Saints деп өзгерткенімен, 1976 жылдың қаңтарында жабылды, өйткені ол ешқашан кабаре лицензиясын қайта ала алмады, 1975 жылы соңғы өнер көрсетулерін өткізді.