Конго Республикасының "Мартiрлер стадионы": Тарихы мен маңызы
Stade des Martyrs
ДР Конгоның ең ірі стадионы – «Стад де Мартир» туралы ақпарат. 80 мың көрерменге арналған, футбол матчтары мен «Франкофония ойындарына» үй иесі. Кіріңіз!
Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Африкадағы құрылыс
Building in Africa
Стадион де Мартиры де ла Пентекоте (бұрын Стадион Каманояла деп аталған), немесе жай ғана Стадион де Мартиры – Конго Демократиялық Республикасының (КДР) ұлттық стадионы, ол астана Киншаса қалалық округінде орналасқан. 80 000 орындыққа ие бұл стадион КДР-дағы ең үлкен стадион және Африкадағы төртінші үлкен стадион. Ол Конго футбол құрамасының, AS Vita клубының және DCMP-нің үй стадионы болып табылады, осылайша елдегі ең ірі көпфункционалды аренаға айналады. 1993 жылы салынған стадион 1997 жылы Еварист Кимба, Жером Анани, Эммануэль Бамба және Александр Махамба сияқты министрлерді құрметтеу үшін қайта аталды. Бұл министрлер 1966 жылғы 2 маусымда Леопольдвильде (қазіргі Киншаса) жазатайым түрде дарға асылған. Стадион 2023 жылғы Франкофония ойындарына төңкерілді, онда 40-тан астам елден келген 3000-ға жуық спортшы қатысып, жеңіл атлетика, баскетбол, футбол, күрес және велоспорт түрлерінен жарысты.
The Stade des Martyrs de la Pentecôte (formerly known as Stade Kamanyola), or simply the Stade des Martyrs, is the national stadium of the Democratic Republic of the Congo (DRC), located in the Kinshasa commune of the capital Kinshasa. With a seating capacity of 80,000, it is the largest stadium in the DRC and the fourth largest stadium in Africa. It serves as the home stadium for the Congolese football national team, AS Vita Club, and DCMP, making it the largest multifunctional venue in the country. Originally constructed in 1993, the stadium was renamed in 1997 to honor the ministers, including Évariste Kimba, Jérôme Anany, Emmanuel Bamba, and Alexandre Mahamba, who were publicly hanged in Léopoldville (present day Kinshasa) on Pentecost, 2 June 1966. It hosted the 2023 Jeux de la Francophonie, which accommodated approximately 3,000 athletes from over 40 countries, featuring athletics, basketball, football, wrestling, and cycling.
Этимологиясы мен құрылымы
Бастапқыда "Каманояла стадионы" деп аталған "Каманояла" атауы Оңтүстік Киву провинциясының Валунгу ауданындағы Каманояла тобынан шыққан. Бұл аймақ шекаралық қала және тарихи маңызға ие орын болды, онда Мобутудың Заир армиясы (FAZ) 1964 жылы Мюлелист көтерілісіне қарсы маңызды жеңіске жетіп, Каманояла көпірін басып алды. Осы жеңісін еске алу үшін Мобуту "Каманояла" атауын өзінің сән-салтанатының түрлі салаларына, соның ішінде сәнді яхтасына, "Каманояла дивизиясына" енгізіп, кейіннен "Каманояла стадионының" құрылысын тапсырды.
Originally named "Stade Kamanyola," the name Kamanyola is rooted in the Kamanyola groupement, of the Walungu Territory of South Kivu Province. The region was a border town and historic site where Mobutu's Forces Armées Zaïroises (FAZ) landed a key victory against the Mulelist insurgency and captured the Kamanyola Bridge in 1964. To commemorate his victory, Mobutu immortalized the name Kamanyola into various aspects of his opulence, including his extravagant yacht, Kamanyola Division, and later commissioned the construction of "Stade Kamanyola."
Каманола стадионынан Пентекоттегі шейітлер стадионына дейін
1997 жылы Лаурен Дезире Кабила басқарған AFDL (Конгоны азат ету үшін демократиялық күштер альянсы) Мобутуды биліктен құлатқаннан кейін стадион "Пентекост шейіттерінің стадионы" деп аталды. Бұл ат, Мобуту Сесе Секо тарапынан тазалаудан өткен және 1966 жылғы 2 маусымда осы жерде дарға асылған төрт министрдің құрметіне берілді: Эварист Кимба, Жером Анани, Эммануэль Бамба және Александр Махамба. 1998 жылы Киншасадағы "Шейіттер стадионында" "Ас Вита" және "Мотема Пембе" командалары арасындағы футбол матчы барысында үкімет әскерлері атыс ашып, нәтижесінде төрт адам қаза болды. 2004 жылғы 5 желтоқсанда Конго Демократиялық Республикасы Оңтүстік Африканы тарихи матчта жеңіп, тұңғыш рет жеңіске жетті.
Following the ousting of Mobutu from power by AFDL (Alliance des Forces Démocratiques pour la Libération du Congo Zaïre) led by Laurent Désiré Kabila in 1997, the stadium was renamed "Stade des Martyrs de la Pentecôte" in memory of four ministers purged by Mobutu Sese Seko and hanged at the site on June 2, 1966: Évariste Kimba, Jérôme Anany, Emmanuel Bamba, and Alexandre Mahamba. In 1998, during a football match between AS Vita Club and Motema Pembe at the Stade des Martyrs in Kinshasa, government troops opened fire, resulting in the tragic loss of four people. On December 5, 2004, the Democratic Republic of the Congo achieved its first victory over South Africa in a historic match at the Stade des Martyrs.
Дау
Лоран Дезире Кабила билігі кезінде стадион дау-дамай мен адам құқықтары жөніндегі ұйымдардың сынауына ұшырады. Ол бұрынғы Мобуту режимінің қайраткерлері мен онымен байланысы бар деген күдікпен ұсталған адамдарды қамауға пайдаланған деген айыптар таралды. "Journaliste en danger" (JED) сияқты конголық үкіметтік емес ұйым, сондай-ақ "Reporters Without Borders" (RSF) және "International Freedom of Expression Exchange" (IFEX) ұйымдарының баяндамалары стадионның әскери лагерь ретінде қолданылғанын көрсетті, онда көптеген адамдар ұзақ мерзімге түрмедей жағдайда ұсталып, азапталды.
During Laurent Désiré Kabila's rule, the stadium became the center of controversy and criticism from human rights organizations. It was alleged to have been used as a prison for dignitaries of the former Mobutu regime and individuals suspected of collaborating with it. Reports from organizations like Journaliste en danger (JED), a Congolese non governmental organization for the defense of press freedom affiliated with Reporters Without Borders (RSF) and the International Freedom of Expression Exchange (IFEX), highlighted the use of the stadium as a military camp, where many people were held for extended periods in dungeon like conditions.
Жаңарту (2008-2023)
2008 жылы үкімет ФИФА-ның халықаралық стандарттарға сәйкес келу туралы ұсыныстарына жауап ретінде стадионды толықтай жаңартудан өткізді. Жаңарту жұмыстарына киім-шешім бөлмелері, дыбыс жүйесі, жарықтандыру, электронды есептегіштер, отыру орындары, баспасөз орынжайы, қауіпсіздік жүйелері және өрттен қорғану шараларын жақсарту кірді. Жобаға 15 миллион доллар жұмсалды, және Нидерланды, Оңтүстік Африка және Норвегиядан келген техниктерді қоса алғанда, төрт сарапшыдан тұратын команда жұмыс істеді. Жоғары сапалы газонды қамтамасыз ету үшін голландиялық Edell Grass компаниясы 140 тонна синтетикалық роликтер мен 150 тонна құмды контейнерлерге салып, Бома портынан Киншасаға жеткізді. 2021 жылдың маусым айында бұрынғы Спорт министрі Серж Тшембо Нконде Африка Футбол Конфедерациясының (CAF) тексеру сапарын күтіп, стадионды жаңартуға 5 миллион долларға жуық қаржы бөлді. Алайда, жөндеу жұмыстары аяқталғаннан кейін және халықаралық матчтарды өткізуге өтініш бергеннен кейін, CAF 2023 жылдың 19 ақпанында стадионды талаптарға сай емес деп тапты. CAF конголық мемлекет CAF-тің келісімін алу үшін қажетті жұмыстарды аяқтауын талап етті. 17 мамырда Президент Феликс Цисекеди 3000 және 2000 орындық екі жаттығу залын тексерді. Осы сапар барысында Президент Цисекеди "Тата Рафаэль" стадионына да барды. 2023 жылдың шілдесіне дейін студенттер жатақтары мен көптеген инфрақұрылымдар жаңартылды, ал стадион REGIDESO орнатқан цистерналар арқылы сумен қамтамасыз етілді.
In 2008, the government underwent a major renovation of the stadium in response to FIFA's recommendations to bring it up to international standards. The rejuvenation included upgrades to the wardrobe facilities, sound systems, lighting, electronic marker tables, seating arrangements, press gallery, security systems, and fire safety measures. The project cost a significant $15 million and involved a team of four experts, including technicians from the Netherlands, South Africa, and Norway. To ensure top quality turf, the Dutch company Edell Grass brought in 140 tons of synthetic rollers and 150 tons of sand in containers from the port of Boma to Kinshasa. In June 2021, the former Ministry of Sports, Serge Tshembo Nkonde, allocated almost $5 million for the Stadium's renovation in anticipation of an inspection visit by the Confederation of African Football (CAF). However, after completing the renovation and applying to host international matches, the CAF deemed it unsuitable on February 19, 2023. The CAF noted that the Congolese state must complete the necessary work before requesting a new inspection for CAF's approval. On May 17, President Felix Tshisekedi visited the two gymnasiums under construction, with capacities of 3000 and 2000. During this inspection visit, President Tshisekedi also went to the Tata Raphaël Stadium. By July 2023, student homes and numerous infrastructures had been rehabilitated, and the Stadium was supplied with water with cisterns installed by REGIDESO.
Басқа қолданыстар
Бастысы спорттық алаң ретінде қызмет ететінмен, "Шейіттер стадионы" мәдени шаралар, концерттер және ұлттық маңызы бар жиналыстарды қабылдайды. Ерекше көзге түскен шаралар:
While primarily serving as a sports venue, the Stade des Martyrs also hosts cultural events, concerts, and gatherings of national significance. Some notable high profile appearances include:
2003 жылдың тамызында Wenge Musica BCBG 80 000 жанкүйердің алдында тарихи концерт өткізді. 2016 жылдың 25 маусымында Quartier Latin International "Шейіттер стадионында" 30 жылдығын тойлады. 2022 жылдың 30 маусымында Wenge Musica BCBG тағы да бірге өнер көрсетті. 2022 жылдың 29 қазанында Фалли Ипупа "Формула 7" альбомына арналған концертіне 120 000 жанкүйер жинады, бұл стадионның 80 000 орындық сыйымдылығын арттырды. 2022 жылдың 25 желтоқсанында Héritier Watanabe стадионда толық сатылған концерт өткізді. 2023 жылдың 2 ақпанында Папа Франциск 80 000 конголық жас және катехистер қатысқан діни жиналысты басқарды, онда ол тайпаластыру, шетелге қарсы көзқарас және жемқорлықты айыптады. 2023 жылдың 24 маусымында Ферре Гола кениялық әнші Виктория Киманимен бірге стадионда өнер көрсетіп, 100 000-нан астам жанкүйерді тартты. Феликс Вазеква 2023 жылдың тамызында стадиондағы концертіне 130 000-нан астам билет сатты. 2023 жылдың 19 қарашасында Конго президенті Феликс Чисекеди 2023 жылғы жалпы сайлауда екінші мерзімге кандидаттығын "Шейіттер стадионында" бастады. 2024 жылдың 20 қаңтарында президент Феликс Чисекеди жоғары бәсекелі сайлаудан кейін, стадиондағы үлкен халықаралық делегацияның алдында екінші бес жылдық мерзімге ант берді. Шара әскери шерумен және 21 зеңбілікпен белгіленді. Салтанатқа бірнеше африкалық мемлекет басшылары қатысты.
In August 2003, Wenge Musica BCBG delivered a legendary performance in front of 80,000 fans. On June 25, 2016, Quartier Latin International celebrated their 30th anniversary at the Stade des Martyrs. On June 30, 2022, Wenge Musica BCBG reunited for another performance at the venue. On October 29, 2022, Fally Ipupa drew a crowd of 120,000 fans, surpassing the stadium's 80,000 capacity, for his album Formule 7. On December 25, 2022, Héritier Watanabe held a sold out concert at the stadium. On February 2, 2023, Pope Francis presided over a congregational assembly attended by 80,000 youthful Congolese and catechists, during which he denounced tribalism, xenophobia, and corruption. On June 24, 2023, Ferré Gola performed at the stadium alongside Kenyan singer Victoria Kimani, attracting over 100,000 fans. Félix Wazekwa sold over 130,000 tickets for his performance at the stadium in August 2023. On November 19, 2023, Congolese president Félix Tshisekedi kicked off his campaign for his second term in the 2023 general election at the Stade des Martyrs. On January 20, 2024, President Félix Tshisekedi was sworn in for a second five year term following a highly contested election in front of a large international delegation at the stadium. The event was marked by a military parade and 21 gun salute. Several African heads of state attended the ceremony.