Кіріспе

Конго Демократиялық Республикасындағы телекоммуникациялар радио, теледидар, стационарлық және ұялы телефондар, сондай-ақ Интернетті қамтиды.

Окапи радиосы

Окапи радиосы алғаш рет 2002 жылдың ақпанында Демократиялық Конго Республикасындағы Біріккен Ұлттар Ұйымының (МОНУК) миссиясымен құрылды. Radio Okapi Конго Демократиялық Республикасының түкпір-түкпіріне жаңалықтар, музыка және саяси ақпараттарды жеткізеді. Radio Okapi-дің басты мақсаты – саяси көзқарасына қарамастан, Конго Демократиялық Республикасының барлық азаматтарын радиомен қамтамасыз ету. Radio Okapi FM арнасы жеккөрушілік сөздерден босатуды көздеді. Ең маңыздысы, Radio Okapi Конгодағы түрлі этностардың мүдделерін қамтиды. Бұл Конго Демократиялық Республикасында кеңінен қолданылатын бес тілде – француз, лингала, суахили, тшилуба және киконго тілдерінде хабар тарату арқылы іске асырылады.

Ең көп қаралған телеарналар

Орын Арнасы Жалпы көруге қарағанда үлес (%) 1 RTNC 20.8 2 RT Mwangaza 4.5 3 Digital Congo TV 4.0 4 Malaika TV 3.3 5 TV5 Monde 3.0 6 Canal+ 2.5 7 Tele50 2.0 8 RTG@ 1.6 9 RT Océan Pacifique 1.4 10 RT Debout Kasai 1.0

Интернет пен оның бақылауы

Бірінші Конго соғысынан (1996–1997) және Екінші Конго соғысынан (1998–2003) кейін ел президент Жозеф Кабила мен 4 вице-президенттің басшылығымен жаңа ұлттық бірлікке көшті, олардың барлығы бұрынғы көтерілісшілер мен саяси оппозициялық топтардан шыққан. Демократиялық үлгінің орнауы мемлекеттік қаржы мен табиғи ресурстардағы жемқорлықты тексеруді, атқарушы саяси партияларды, сондай-ақ жергілікті топтар мен қарақшыларды бақылауды қажет етті. Бейбіт келісімдер мемлекеттік зорлық-зомбылықты тоқтатуға жеткіліксіз болды, сондықтан халыққа толыққанды ақпарат беру қажеттігі туды. 2002 жылғы қаулыда жаулық ниеттер туралы хабарлау құқығы бекітілді, бұл Конгоаралық диалогтың бір бөлігі болды. Аталған келісімде «Тәуелсіз, еркін, жауапты және тиімді бұқаралық ақпарат құралдары қоғамдық бостандықтардың, демократияның және әлеуметтік келісімнің кепілі» екені жарияланды, бұл сайлаушыларға қоғамдық қайраткерлер, бағдарламалар және жалпы ашықтық туралы тікелей мәліметтер беруге мүмкіндік берді. 27, 28-баптар мен 29-тармақ сөз бостандығын, баспасөз бостандығының моральдық принциптерін және ақпарат алу құқығын белгіледі. 2002 жылғы қақтығыстар жалғасқан кезде радиостанциялар бейбітшілік әндерін таратуға және «үйге оралуға» шақыруға арналған аламат ретінде қызмет етті. Алып жүргіштер әскери және үкіметтік шенеуніктермен, әскершілермен және көтерілісшілермен бейбіт келіссөздер мен демобилизацияның қиындықтарын талқылады. Радио қызметкерлері екі тарапты да жарыққа шығарғанда цензура жұмсақ болды. Алайда, баспасөз бостандығына қатысты маңызды шектеулер енгізілді. 1996 жылы цензура Конгоның шығармашылық бостандықтарына бағытталды. Хабар тарату мен жаңалықтардан өзге, музыка арқылы саяси көзқарастарды білдіргендер де цензураланды. Ұлттық цензура комиссиясы жұмыс орындары, азаматтарды өлтіру, жемқорлық және адам құқықтарының бұзылуы туралы оппозицияның наразылықтарын қамтитын алты әнді тыйым салды. Егер осы әндер радиода ойнатылса, 1996 жылғы цензура жарлығына сәйкес әр әншіге 500 долларға дейін айыппұл салынуы мүмкін. Саяси элитаға қарсы шыққан немесе конголық басшылар мен партияларды сынаған суретшілер үшін баспасөз бостандығы шектелді. Телекоммуникацияны пайдаланғандарға да заңнамалық шектеулер қойылды. Жаңалықтарда саяси жемқорлық туралы ашық пікір алмасудан немесе билік партиясына қарсы көтерілістер мен бүліктер сияқты жасырын қалған оқиғалардан аулақ болды, бірақ олар «халық радиосында» үнемі талқыланды.

Қасақана істен шығу

Конго үкіметі бірнеше рет интернет желісін қасақана тоқтатты. Біріншісі 2011 жылдың желтоқсан айында жасалып, шамамен 25 күнге созылды. 25 күн бойы тек SMS – қысқа хабарлама қызметі ғана тоқтатылды. CIPESA мақаласында «Үкіметтің коммуникацияны тоқтату себептерінің бірі – сайлау комиссиясы ресми нәтижелерді жариялағанға дейін жалған нәтижелердің интернет арқылы таралуын болдырмау болды» деп жазылған. Бірінші тоқтатудан өзгеше, екінші қасақана тоқтатудың әсері ауқымдырақ болды. Екінші қасақана тоқтату 2015 жылдың қаңтар айында орын алды. Конго үкіметі елдегі телекоммуникация компанияларына барлық қызметтерін тоқтатуға бұйрық берді. Тек SMS ғана емес, бүкіл интернет те әсерге ұшырады. Бұл әрекет сайлау заң жобасына қарсы саяси наразылық күніне орай жасалды. Үкіметтің соңғы тоқтатуы 2016 жылдың 19 желтоқсанында болды. Бұл маңызды күнді құрады, себебі президент Жозеф Кабила мемлекет басшысы лауазымынан кетуге тиіс еді. Саяси толқуларды басу мақсатында Конго үкіметі телекоммуникация операторларына елдегі әлеуметтік желілерді тоқтатуды бұйырды. 2016 жылдың қыркүйегінде үкімет Radio France Internationale (RFI) және Біріккен Ұлттар Ұйымының Radio Okapi (UNRO) сигналдарын тоқтатты. Кейіннен Radio Télévision Manika de Kolwezi бас директоры оппозиция көшбасшысы Катумбимен телефон арқылы сұхбат өткізгені үшін тұтқындалды. Конгодағы Біріккен Ұлттар Ұйымының Адам құқықтары жөніндегі кеңесі сөз бостандығын шектеуді айыптады. Кабилаға 2016 жылдың 19 желтоқсанына дейін орнынан кетуге мүмкіндік берілді. Егер ол бас тартса, ұйымдастырылған наразылықтар мен митингілерге қарсы сақтық шаралары қолданылатын болды. Үкімет Кабиланың орнынан кетуімен бірге Facebook, Twitter, Skype және WhatsApp сияқты әлеуметтік желілердегі суреттерді, бейнелерді және дауыстық хабарламаларды уақытша тоқтатуға бұйрық берді. Цифрлық медиа – басқа телекоммуникациялық арналарда байқалатын үкіметтік бақылау мен реттеуге қарсы тұрудың басты құралы болды. Өзін-өзі цензуралаудан, желілерге қаржылық қиындықтар тудырудан немесе жаңалықтар станцияларын жабудан аулақ болу үшін радио хабарларын таратудың орнына БАҚ пайдаланылды. Тәуелсіз журналистика мен ақпарат таратуға кедергі келтіру Кабилаға қарсы ұйымдасып, өз пікірлерін білдіруге ниеттенгендердің байланысын қиындатты. Күтілетін саяси зорлық-зомбылықтың алдын алу үшін тоқтатулар қолданылды. Сонымен қатар, сол кездегі телекоммуникация министрі Томас Лухака үкімет тарапынан жасалған бұл араласу туралы «хабардар емес» еді.