Кіріспе

Конго Демократиялық Республикасының қарулы күштері

Конго Демократиялық Республикасының үкіметі, Біріккен Ұлттар Ұйымы, Еуропалық Одақ және Ангола, Оңтүстік Африка және Бельгияны қоса алған екіжақты серіктестер Конго Демократиялық Республикасына тұрақтылық пен қауіпсіздік қамтамасыз ете алатын тиімді күш құруға тырысуда. Алайда, бұл процеске сыбайлас жемқорлық, донорлардың жеткіліксіз үйлестірілуі және донорлар арасындағы бәсекелестік кедергі келтіруде. FARDC туы астында біріккен әртүрлі әскери бөлімдер, жылдар бойы соғыс пен қаржыландырудың жетіспеуінен кейін Африкадағы ең тұрақсыз күштердің бірі болып табылады. Жаңа үкіметке көмек көрсету мақсатында, 2000 жылдың ақпан айынан бастап Біріккен Ұлттар Ұйымы Конго Демократиялық Республикасындағы Біріккен Ұлттар Ұйымының миссиясын (қазір МОНУСКО деп аталады) құрды, онда қазіргі уақытта 16 000-нан астам бейбітшілік сақшысы орналасқан. Оның басты міндеттері – елдің шығысындағы Оңтүстік Киву және Солтүстік Киву сияқты маңызды аймақтарда қауіпсіздік қамтамасыз ету және үкіметке қайта құру жұмыстарында көмектесу. Конгода соңғы жарты ғасыр бойы болған сияқты, шетелдік бүлікшіл топтар да бар. Ең ірілері – Руанданы азат етуге арналған демократиялық күштер (FDLR), олармен Лаурен Нкунданың әскерлері күресіп жатыр, сонымен қатар Угандаға қарсы Лордтың қарсылық армиясы сияқты кішірек топтар да бар. FARDC-тің құқықтық статусы Уақытша Конституцияның 118 және 188-баптарында белгіленген. Бұл ережелер 2006 жылғы Конституцияның 187-192-баптарымен толықтырылды. 2004 жылғы 12 қарашадағы 04/023 заңы Қорғаныс және Қарулы Күштердің жалпы ұйымдамасын құрады. 2010 жылдың ортасында Конго Парламенті 130-органикалық заң деп аталған жаңа қорғаныс заңын талқылап жатты.

Өмірбаян

Конгоның алғашқы ұйымдастырылған әскерлері, Force Publique деп аталады, 1888 жылы Бельгия королі Леопольд II Конго еркін мемлекетін жеке меншігі ретінде иеленген кезде, ішкі істер министріне мемлекет үшін әскери және полиция күштерін құруды бұйырды. 1908 жылы халықаралық қысымға көніп, Леопольд колонияны Бельгия үкіметіне Бельгия Конгосы ретінде өткізді. Колония 1960 жылы тәуелсіздік алғанға дейін бельгиялық офицерлер корпусының басқаруында қалды. 1916 және 1917 жылдары Force Publique Камерунда шайқасты, сондай-ақ Бірінші дүниежүзілік соғыс кезінде Германияның Шығыс Африка аймақтарын, әсіресе қазіргі Руанданы сәтті басып алып, жаулап алды. Force Publique құрамындағы бөлімдер Екінші дүниежүзілік соғыс кезінде Шығыс Африка науқанында шайқасқан бельгиялық отаршылдық бөлімшелерін құруға да пайдаланылды.

Мобутуды құлату және одан кейінгі кезең

Қазіргі Конго Демократиялық Республикасындағы соңғы қақтығыстың көп бөлігі 1994 жылғы Руанда геноцидінен кейінгі дүрбелеңнен туындайды, бұл кейін Ұлы көлдердегі босқындар дағдарысына әкелді. Солтүстік Кивудағы Гомадан басталған ең үлкен босқындар лагерінде руандалық хутулар ұрыстары болды, олар ақырында Руанда үшін демократиялық жиналыс болып ұйымдастырылды және Руандаға қайта-қайта шабуыл жасады. Руанда ақырында Лоран Дезире Кабила мен оның тез ұйымдастырылған Конгоны азат ету үшін демократиялық күштер альянсын (АДФК) Заирге басып кіруде қолдады. Бұл Мобуту үкіметін құлату процесінде Руандаға шабуыл жасауды тоқтатуды мақсат етті. Руанданың қолдауымен отаршылдар көтерілгенде, жоғарыда айтылғандай, әлсіреп қалған ФАЗ жағдайды басқаруға және 1997 жылы Мобутудың құлатылуына жол бермеуге қабілетсіз болды. Кинсангани шайқасы 1997 жылдың наурыз айында осы соғыста болды. Руанда патриоттық майданы құрған АФДЛ көтерілісшілері президент Мобутуға адал Заир қарулы күштерінің қорғауындағы қаланы басып алды. Ұрыс алдында әуе күштері, серб жалдамалылары мен руандалық хуту ополчендері ФАЗ-дың ұрыс рухын жойған жоқ. Соғыстан кейін Мобутуға адал ФАЗ элементтері солтүстік Конгоға, одан Суданға шегінуге үлгерді, ал АФДЛ-дан қашып құтылуға тырысты. Өзін-өзі соғысып жатқан Судан үкіметімен одақтасып, бұл ФАЗ әскерлерін 1997 жылдың наурыз айында Йеи маңындағы "Жұлдызды найзағай" операциясы кезінде Судан Халықтық-азаттық армиясы жойды. 1997 жылы Кабила билікке келгеннен кейін, ел Конго Демократиялық Республикасы деп аталды, сондықтан ұлттық армияның атауы тағы бір рет Конгоның қарулы күштеріне (FAC) өзгерді. 1997 жылы мамыр айында Танзания Кабиланың жаңа армиясын даярлауға 600 әскери кеңесші жіберді. (Прунье екінші Конго соғысы басталған кезде нұсқаушылар әлі де Китона базасында болған және оларды тез арада Танзанияға қайтару керек болды дейді. Пруниер "Оңтүстік Африканың ұшақтары президент Мкапа мен әлі президент емес Табо Мбекидің жеке әңгімелесуінен кейін эвакуация жүргізді". Қарулы күштерге басшылық ету Кабиланың билігінің алғашқы айларында түсініксіз болды. Жерар Прунье "қорғаныс министрі, белгілі бас штаб бастығы және атақтары жоқ екенін" жазды; барлық офицерлер "Игнас", "Боско", Джонатан немесе "Джеймс" деп аталатын кубалық стильдегі "командирлер" болды, олар Интерконтиненталь қонақ үйінің жалғастыратын люкстерін иеленді және президенттік тізімдегі ұялы телефон нөмірлері болды. Олардың ешқайсысы французша немесе лингала тілінде сөйлемеген, бірақ барлығы киньяруанда, суахили және жиі ағылшын тілінде сөйлеген". Бельгиялық журналист Колетт Брейкманның өзімен қатар, армияның нақты командалық құрылымы қандай деп сұрауына, Кабила: "Біз өзімізді ашық көрсету арқылы өзімізді ашып, жойылу қаупіне ұшырамаймыз. Бұл стратегиялық. Ал енді, осыны ұмытып кетелік". Кабиланың жаңа Конго қарулы күштерін ішкі шиеленістерге ұшырады. Жаңа FAC құрамында Оңтүстік Кивудан келген банямуленгелер, Тьерри Ниндага, Сафари Рвеккезе және т.б. сияқты шығыстағы тайпалардың кадого бала сарбаздары болды, сондай-ақ бұрынғы FNLC-нің [көптеген] Лунда Катангалық жолбарыстары және бұрынғы ФАЗ қызметкерлері болды. Осы бір-біріне ұқсамайтын және бұрын соғысып келген элементтердің араласқандығы көтеріліске әкелді. 1998 жылы 23 ақпанда Баниамуленге тобы Букавуда көтеріліс жасады, оның офицерлері сарбаздарды бүкіл Конгоға таралған түрлі топтарға бөлуді көздеді. 1998 жылдың ортасына қарай Екінші Конго соғысының басталуымен Танзания қолдаған 50-бригада, штаб-пәтері Киншасадағы Коколо лагерінде, 10-бригада - армиядағы ең жақсы және ең үлкен бөлімшелердің бірі - Гомада орналасқан, сондай-ақ Букавудағы 12-бригада. 10-бригаданың қолбасшысы, бұрынғы DSP офицері Жан Пьер Ондеканеннің 1998 жылғы 2 тамыздағы Кабиланы мемлекет президенті ретінде танымауы Екінші Конго соғысының басталуына себеп болды. Джейннің айтуынша, FAC Екінші Конго соғысы барысында нашар жұмыс істеді және "жақсы әскери дағдыны немесе танымал әскери ілімді көрсетті". 1998 жылы соғыс басталған кезде армияның күші болмады және Конго үкіметі Ангола, Чад, Намибия және Зимбабве көмегіне сүйенуге мәжбүр болды. Бұл елдер экспедициялық күштерді қамтамасыз етумен қатар, Конго армиясын қайта даярлауды сәтсіз жүзеге асырды. Солтүстік Корея мен Танзания да оқытуда көмек көрсетті. Соғыстың алғашқы жылында одақтас күштер Конгоның оңтүстік батысына қонған руандалық күштерді және Киншасаның оңтүстік батысына көтерілісші күштерді жеңіп, ақыр соңында Конго Демократиялық Республикасының шығысындағы көтерілісші күштердің шабуылын тоқтатты. Бұл жетістіктер 1999 жылдың шілде айында қол қойылған Лусака бейбіт келісіміне үлкен үлес қосты. Лусака келісімінен кейін, 1999 жылдың тамыз айының ортасында президент Кабила елді сегіз әскери аймаққа бөлу туралы жарлық шығарды. Конго мемлекеттік телеарнасы хабарлағандай, бірінші әскери аймақ екі Киву провинциясынан, екінші аймақ – Ориенталь провинциясынан, ал үшінші аймақ – Маниема және Касай Ориенталь провинцияларынан тұрады. Катанга және Экватор тиісінше төртінші және бесінші аймақтарға, ал Касай Окчиденталь және Бандунду алтыншы аймақты құрайды. Киншаса және Бас Конго тиісінше жетінші және сегізінші аймақтарды құрайды. 1999 жылдың қараша айында үкімет 20,000 адамдық жартылай әскери күш құруға тырысты, ол Халықтық қорғаныс күштері деп аталды. Бұл күш FAC және ұлттық полицияны қолдауға арналған, бірақ тиімді болған жоқ.

Құрылымы

Президент Феликс Цисекеди Қарулы Күштердің Бас қолбасшысы болып табылады. Қорғаныс министрі, ресми түрде Қорғаныс және ардагерлер министрлері (Ескі жауынгерлер) – бұрынғы министр Айме Нгой Мукены алмастырған Криспин Атама Табе. Киншасаның Нгалима маңындағы полковник Тшатси әскери лагерінде қорғаныс департаменті және штаб басшыларының FARDC орталық командалық штабы орналасқан. 2002 жылғы Jane's деректері дәл емес көрінеді; Катангада кем дегенде бір оқ-дәрі зауыты бар. FARDC-тің қазіргі ұйымдық құрылымы толыққанды анықталмаған. Әскери барлау қызметі – Service du Renseignement militaire (SRM), бұрынғы DEMIAP бар екені белгілі. FARDC құрлықтық күштерге (Forces Terrestres), әскери-теңіз және әуе күштеріне бөлінген. Құрлық әскерлері елдің он провинциясына сәйкес, бұрынғы сегізінен он әскери аймаққа бөлінген. Сонымен қатар, Жоғары әскери мектептер тобы (Groupement des Écoles Supérieures Militaires (GESM)), 2010 жылдың қаңтарында генерал-майор Марселин Лукаманың басқаруында болды. Әскери-теңіз және әуе күштері әр түрлі топтардан тұрады (төменде қараңыз). Орталық логистикалық база да бар. Біріккен Ұлттар Ұйымының минаға қарсы іс-қимыл қызметі Кисанганидің шетінде жаңа оқ-дәрі қоймасының құрылысын қадағалап, 2013 жылдың қазан айында Қорғаныс министрлігіне тапсырды. Сондай-ақ, Жозеф Кабиланың әскерге сенбейтінін, оның тек Республикалық гвардияға ғана сенетінін айту қажет. Бұрынғы әуе күштерінің бастығы, қазір полицияның бас инспекторы майор-генерал Джон Нумби, 2009 жылғы Шығыс Конго шабуылын, «Umoja Wetu» операциясын басқару үшін шығыста параллель басқару тізбегін ұйымдастырды; әдеттегі басқару тізбегі ескерілмеді. Бұрын Нумби Лоран Нкундамен аралас процесті жүзеге асыру туралы келісімге келді. 2012 жылдың қыркүйек айында қорғаныс министріне сенімсіздік білдіру туралы ұсынысқа қатысты пікір білдірген lecongolais.cd сайтынан Baoudin Amba Wetshi Нтолоны «күшін жойған адам» деп сипаттады. Wetshi президент пен оның сенімді азаматтық және әскери тұлғалары, мысалы Джон Нумби, Габриэль Амиси Кумба («Танго Төртеу»), Дельфин Кахимби, сондай-ақ Калев Мутон және Пьер Лумби Оконго сияқтылар барлық маңызды әскери және қауіпсіздік мәселелерін толық құпиялылықта шешетінін айтты.

Әскери сот

Әскери әділет – сот жүйесіне бағынысты тәуелсіз институт, ол заңды сақтауды және Қарулы Күштердегі тәртіпті нығайтуға жауапты.

Қарулы Күштер штаб басшылары

Қарулы күштер штаб басшылары туралы қолда бар мәліметтер толық емес және кейде өзара қайшы. Қарулы күштер штабының басшыларынан өзге, 1966 жылы лейтенант-полковник Фердинанд Малила Армия штабының бастығы ретінде тізілген.

Жабдық

Конго Демократиялық Республикасының (КДР) құрлық әскерлеріне қол жетімді жабдықтарды тізімдеу қиын; көптеген деректер бұрын жеткізілген белгілі заттарға негізделген сенімсіз бағалаулар. Төмендегі сандар 2014 жылғы IISS әскери балансынан алынған. 2002 жылы армияның бронетехникасының тек 20 пайызы қызметке жарамды деп бағаланды. Негізгі ұрыс танкілері: 12–17 дана Type 59 (2007 жылы тізімделген 30 данадан кем), 32 дана T 55, 100 дана T 72. 2007 жылы 30 дана T 55 және 100 дана T 72 тізімге енгізілді, сондықтан соңғы жеті жылда IISS-ке жаңа ақпарат аз жеткен. 2022 жылы IISS 12–17 дана Type 59 танкісін (көбінесе қызметке жарамсыз деп белгіленген), 32 дана T 55; 100 дана T 72 (бірақ T 72AV деп белгіленген), сондай-ақ 25 дана T 64BV 1 (465-бет) тізімдеген. Жеңіл танктер: 10 дана PT 76; 30 дана Type 62 (қызметке жарамдылығы күмәнді). 2007 жылы әскери баланста "40-тан астам" Type 62 танктері тізімделген. 2022 жылы IISS 10 дана PT 76 және 30 дана Type 62 (465-бет) тізімдеген. Барлау машиналары: 17 данаға дейін Panhard AML 60, 14 дана AML 90 бронеавтомобилі, 19 дана EE 9 Cascavel; 2 дана RAM V 2. 2022 жылы IISS "52 данаға дейін" барлау машиналарын, оның ішінде "17 данаға дейін" AML 60, сондай-ақ AML 90, EE 9 және екі RAM V 2 машиналарының санын өзгеріссіз тізімдеген (465-бет). Жайылмалы жауынгерлік машиналарын: 20 дана БМП-1 (2007 жылдан бері саны өзгерген жоқ). 2022 жылы да БМП-1-дің осы саны тізімделген (465-бет). Бронетехникалық тасымалдағыштар: IISS мәліметінше, гусеницалық көліктердің арасында 3 дана БТР-50, 6 дана МТ-ЛБ, дөңгелекті көліктердің арасында 30–70 дана БТР-60; 58 дана Panhard M3 (қызметке жарамдылығы күмәнді), 7 дана TH 390 Fahd. 2022 жылы да осы өзгеріссіз сандар келтірілген (465-бет). Артиллерия: 16 дана 2С1 Гвоздика және 2С3 Акация өзі жүретін артиллериялық қондырғысы; 119 сүйретілетін далалық қару, оның ішінде 77 дана 122 мм гаубица D-30/M-1938/Type 60 және 130 мм Type 59 гаубицасы; 57 дана көптүрлі ракеталық қондырғы (МРЛ), оның ішінде 24 дана Type 81; 528-ден астам миномет, 81 мм, 82 мм, 107 мм, 120 мм. Бұл 2014 жылғы деректерге қоса, 2010 жылдың наурызында КДР құрлық әскерлері Украинадан 80 миллион АҚШ долларына әскери техника сатып алғаны хабарланды, оның ішінде 20 дана T 72 негізгі ұрыс танкісі, 100 жүк көлігі және түрлі шағын қарулар. 2005–2009 жылдары Киву аймағында танктер қолданылған. 2014 жылдың ақпан айында Украина КДР құрлық әскерлеріне 50 дана T 64BV 1 танкісін экспорттау бойынша алғашқы келісімге келгенін мәлімдеді. 2015 жылдың маусым айында Грузия КДР-ға 12 дана Didgori 2 бронемашинасын 4 миллион долларға сатқаны хабарланды. Бұл машиналар барлау және арнайы операциялар үшін арналған. Олардың екеуі медициналық эвакуация үшін жаңадан жасалған. Біріккен Ұлттар Ұйымы 2011 жылы конголық әскери дереккөздерінен және жеңіл қару мен кіші калибрлі қаруды бақылау және қарулы зорлық-зомбылықты азайту жөніндегі комиссияның өкілдерінен алынған мәліметтер бойынша, Катанга провинциясының Ликаси қаласында орналасқан Afridex зауыты шағын қарулар мен жеңіл қаруларға арналған оқ-дәрі өндіретінін растады.

Республикалық ұлан

Басқа құрлық әскерлеріне қоса, президент Жозеф Кабиланың бұрынғы Арнайы президенттік қауіпсіздік тобы (GSSP) деп белгілі болған республикалық күзетші президент күштері (Garde Républicaine немесе GR) бар. FARDC әскери шенеуніктердің мәлімдемесінше, Garde Républicaine FARDC-ге емес, мемлекет басшысына бағынады. Армия және қорғаныс туралы заңның 140-бабынан басқа, Конго Демократиялық Республикасының (КДР) қарулы күштеріне қатысты ешқандай заңдық актіде GR ұлттық армия құрамында жеке бөлім ретінде қарастырылмаған. 2005 жылдың ақпан айында президент Жозеф Кабила GR қолбасшысын тағайындаған жарлыққа қол қойды және "осы жарлыққа қайшы келетін бұрынғы барлық ережелерді жойды". 10 000-нан астам әскерден (ICG 2007 жылдың қаңтар айында 10 000-нан 15 000-ға дейін деп хабарлады) тұратын GR жақсы жұмыс жағдайына ие және тұрақты жалақы алады, бірақ өз базаларының маңында зорлау және тонау оқиғаларына қатысы бар. Жеке бақылауын ел бойынша кеңейту мақсатында Жозеф Кабила GR әскерлерін маңызды әуежайларда орналастырды, бұл президент сапарына дайындық деп түсіндірілді. Kinshasa орталық түрмесінде, N'djili әуежайында, Bukavu, Kisangani, Kindu, Lubumbashi, Matadi және Moanda қалаларында күзетшілер орналастырылды, олар жергілікті командирлерге бағынбайды және MONUC әскерлерімен келіспеушіліктер тудырды. Олар сол кезден бастап сегіз жауынгерлік полк, 14-ші қауіпсіздік және құрмет полкі, артиллерия полкі және командалық бригада/полк негізінде қайта ұйымдастырылды.

Елдегі басқа да белсенді күштер

Қазіргі уақытта Конго Демократиялық Республикасында Біріккен Ұлттар Ұйымының (БҰҰ) көптеген әскерлері орналасқан. 2017 жылдың 31 наурызындағы мәлімет бойынша, Конго Демократиялық Республикасындағы Біріккен Ұлттар Ұйымының тұрақтандыру миссиясы (МОНУСКО) құрамында 18 316-дан астам бейбітшілік сақшысы (оның ішінде 16 215 әскери қызметкер) болды және олар конголық билік органдарына қауіпсіздікті сақтауда көмектесуге міндеттелген. БҰҰ және шетелдік әскери көмек миссиялары, олардың ең танымалсы EUSEC RD Congo, конголықтарға қарулы күштерді қайта құруға көмектесуге тырысады, оның ішінде қарулы күштердің қызметкерлеріне тұрақты жалақы төлеуді қамтамасыз ету және әскери сот жүйесін жетілдіру бойынша жұмыс жүргізілуде. Зейнеткер генерал-лейтенант Марк Карон (Канада) MONUC басшысының қауіпсіздік секторын реформалау жөніндегі кеңесшісі қызметін де атқарды. Руанда үкіметіне қарсы FDLR сияқты көтерілісшілер тобы мен басқа да шетелдік жауынгерлер Конго Демократиялық Республикасының аумағында әлі де қалып отыр. Басқа топтардың саны аз: Уганданың Лордтың қарсылық армиясы, Рвензори тауының шалғай аймағындағы Уганданың Достасқан демократиялық күштері, Бурундидің Хуту халқының азаттығы үшін партиясы – Ұлттық азаттық күштері (PALIPEHUTU FNL). Сонымен қатар, 1997 жылы президент Лоран Кабила кезінде құрылған үкіметтік жарымәскери күштер де бар. Ұлттық қызмет армияны азық-түлікпен қамтамасыз етумен және жастарды түрлі қайта құру және дамыту шараларына оқытумен айналысады. Қосымша ақпарат жоқ, және интернеттегі ашық дереккөздерде Ұлттық қызметтің басқа қарулі күштер органдарымен байланысы туралы мәліметтер жоқ; ол конституцияда да көрсетілмеген. Президент Кабиланың сирек берген сөйлеген сөздерінің бірінде, Ұлттық қызмет көшеде қалған балаларға пайдалы әрекетпен қамтуға мүмкіндік береді деді. Қарулы күштер арқылы міндетті мемлекеттік қызмет көрсету идеясы Мобуту режимі кезінде 1974 жылдың желтоқсанынан 1975 жылдың қаңтарына дейінгі «радикалдану» бағдарламасы аясында да ұсынылған болатын; алайда, FAZ бұл шараға қарсы болды және жоспарды жүзеге асыру «бірнеше айға созылды».

Әуе күштері

Конгодағы барлық әскери ұшақтар Әуе күштерінің құрамында жұмыс істейді. 2007 жылы Джейнс Әлемдік Әуе күштерінің мәліметінше, Әуе күштерінің құрамында шамамен 1800 адам бар және ол екі Әуе тобына бөлінген. Бұл топтар бес қанатты және тоғыз эскадрильяны басқарады, олардың барлығы да толыққанды жұмыс істемейді. 1-Әуе тобы Киншасада орналасқан және байланыс қанаты, оқу қанаты және логистикалық қанатынан тұрады, құрамында бес эскадрилья бар. 2-тактикалық Әуе тобы Каминияда орналасқан және қуғын және шабуыл қанаттарынан, тактикалық көлік қанатынан тұрады, құрамында төрт эскадрилья бар. Шетелдік жеке әскери компаниялар Конгоның әуедегі барлау мүмкіндіктерін қамтамасыз ету үшін, күрделі жабдықтармен жабдықталған шағын ұшқыштармен келісімшарт жасаған. Джейнс мәлімдегендей, егер Киншасаға шабуыл жасалса, Анголаның Ұлттық Әуе күштерінің истребительдері қаланың қорғанына жұмылдырылуы мүмкін. Басқа әскери түрлер сияқты, Конго Әуе күштері де өз міндеттерін толыққанды орындай алмайды. Әуе күштерінің ұшақтарының көпшілігі қазіргі уақытта ұшуға жарамсыз немесе қызметке қайта келтіру мүмкін емес, сондай-ақ Әуе күштерінің тіпті қарапайым ұшақтарды да техникалық тұрғыдан қамтамасыз ете алатыны белгісіз. Сонымен қатар, Джейнс Әуе күштерінің Ұшқыштар мектебінің «жағдайы нашар» екенін мәлімдеді, бірақ Бельгия Әуе күштерінің ұшқыштарды даярлау бағдарламасын қайта іске қосуға ұсыныс жасады. 2018 жылы IISS Әуе күштерінің құрамында 2250 адам бар екенін бағалады (457-бет); 2020 жылғы басылымда көрсетілген сан өзгеріссіз қалды. 2021 жылғы IISS Әскери теңгерімінде Әуе күштерінің құрамында 4 Су-25, 4 көлік ұшағы (оның ішінде 2 B727), 7 Миль Ми-24 және 3 көлік тікұшағы бар екені көрсетілді, жалпы құрамы 2550 адамды құрайды (461-бет).

Әскери-теңіз флоты

Мобуту құлағанға дейін Конго өзенінде шағын әскери-теңіз күштері жұмыс істеді. Оның бір нысаны Гбадолиттегі президенттік резиденцияның жанындағы Н’данги ауылында орналасқан. Н’данги порты бірнеше күзет кемелері, тікұшақтар және президенттік яхтаның базасы болды. 2002 жылғы «Джейнс Сентинел» басылымы әскери-теңіз күштерін «жақында толық құлдыраудың күйінде» деп сипаттап, олар ешқандай оқу-жаттығулар өткізбегенін және жұмыс істеу ережелерінің жоқ екенін мәлімдеді. Әскери-теңіз күштерінің басқа әскер түрлерімен ұқсас тәртіптік мәселелері бар. Көші-қон басталганда ол бастапқыда МЛК басқаруына берілді, сондықтан қазіргі жағдай белгісіз. 2007 жылғы «Джейнс Файтинг Шипс» басылымы әскери-теңіз күштерінің төрт басқару орталығына бөлінгенін, олардың Матадиде (жағалауға жақын), астана Киншасада (Конго өзені бойымен жоғарырақ), Калемиде (Танганьика көлінде) және Гомада (Киву көлінде) орналасқанын хабарлады. Халықаралық стратегиялық зерттеулер институты 2007 жылғы «Әскери теңгерім» басылымында «Джейнс» тізіміндегі базаларды растап, Матади маңындағы жағалау қаласы Бомадағы бесінші базаны қосты. Әртүрлі дереккөздерде нөмірленген теңіз аймақтары да айтылады. 1-ші теңіз аймағының Калемиде, 4-шісі солтүстік Мбандака қаласының жанында, ал 5-шісі Гомада операциялар жүргізгені туралы хабарлар бар. 2012 жылғы мәліметтер бойынша, әскери-теңіз күштерінің құрамында шамамен 6700 адам және 23 күзет кемесі болған. IISS 2018 жылы да 6700 санын қайталаған (457-бет), ал 2020 жылғы басылымда да сол сан өзгеріссіз қалды. Бірақ шындығында, IISS мәліметтері бойынша әскери-теңіз күштерінде шамамен 1000 адам және барлығы сегіз күзет кемесі бар, олардың тек біреуі – «102» аталған Шанхай II типінің 062 классындағы канонерлік қайық жұмыс істеп тұр. Қазіргі уақытта бес 062 және екі Swiftship жұмыс істемейді, бірақ олардың кейбіреулері болашақта қызметке қайта оралуы мүмкін. «Джейнс» мәліметінше, әскери-теңіз күштері баржалар мен шағын кемелерді де пайдаланады, олар автоматтарымен қаруланған.