Кіріспе

M1895 Lee Navy – 1895 жылы АҚШ Әскери-теңіз күштері мен Теңіз жаяу әскерінің бірінші қатардағы жаяу әскер мылтығы ретінде шектеулі санымен қабылданып, пайдаланылған. Әскери-теңіз күштерінің Ли тура тартылатын мылтығының ресми атауы – "Ли мылтығы, 1895 жылғы үлгі, 6 мм калибрлі" болды, ол жартылай жиексіз және 135 дәнді (кейін 112 дәнді) металл қаптамалы оқтарды атты.

Өндірістің тарихы мен дамуы

1894 жылға қарай АҚШ Әскери-теңіз күштері басқа алдыңғы қатардағы теңіз державаларымен үйлесетін, қазіргі заманғы кішкентай калибрлі, түтінсіз ұнтақты мылтықты қабылдауды қалады. Алғашқыда 6 мм-лік жиекті патрон көзделген, бірақ патронды тиеуде туындаған мәселелерден кейін теңіз билігі жаңа патронның жартылай жиекті немесе жиекті жоқ патрон болуын шешті, бұл иілімді тиеуге және машиналық мылтықтарда оптималды жұмыс істеуге мүмкіндік береді. Әскери күштер кішкентай калибрлі, жоғары жылдамдықты патрондармен мылтықтарды қабылдай бастағанда, АҚШ теңіз билігі 6 мм калибрлі жартылай жиекті патрон қабылдап, дамуды озуды шешті, бұл патронның көп мөлшерде түтінсіз ұнтақ сыйымдылығына ие болуы мүмкін. Өнертапқыштарға хабарлаудың талаптарына сәйкес, жаңа үкіметтік 6 мм U.S.N. a.k.a. шарлы патрон, 6 мм – Әскери-теңіз қару-жарақ тақтасында сынақтан өткен мылтықтар үшін рұқсат етілген жалғыз патрон. Екінші сынақтарда 1893/94 жылғы Luger 6 мм мылтығы және Durst мылтығы, сондай-ақ Lee бұрылмалы механизмді конструкциясы қарастырылды. Дегенмен, алғашқы 10 000 мылтықтың жеткізілімі өндіріс мәселелеріне және теңіз күштері енгізген келісімшарт өзгерістеріне байланысты 1897 жылға дейін аяқталмады. Соңғысы оқ-дәрілердің техникалық талаптарына маңызды өзгеріс енгізді, бұл мақсатты қайта калибрлеуден кейін кең ауқымды сынақ оқ атуды қажет етті. 6 мм-лік Lee мылтығымен жабдықталуы жоспарланған теңіз жаяу әскерлерінің батальондары жаңа мылтықтар мен оқ-дәрілерді 1897 жылға дейін, яғни патрон мен мылтық қабылданып алынғаннан кейін екі жыл өткен соң ала бастады. Теңіз корпусының полковнигі Чарльз Хейвуд корпустың 6 мм-лік Lee мылтығының бастапқы партиясын алудан бас тартты, оған корпусқа кем дегенде 3000 Lee мылтығы, жақсартылған оқ ату полигондары және, ең бастысы, теңіз жаяу әскерлерінің бөлімдеріне қолданыстағы мергендік бағдарламасын жалғастыру үшін жеткілікті оқ-дәрі берілетініне кепілдік берілгенше дейін. Осы қауіпке қарамастан, 1897 жылдың қыркүйегінде Теңіз корпусының кварталмейстері Теңіз хатшысына теңіз жаяу әскерлерінің Lee мылтығымен тікелей оқ ату және нысананы атқылауын жүргізуге мүмкіндік беру үшін жеткілікті 6 мм оқ-дәрі сатып алу үшін қосымша 10 000 доллар қаражат сұрады. Есепте көрсетілгендей, жаттығудан басқа, теңіз жаяу әскерлері "осы қаруды пайдаланумен мүлдем таныс емес", өйткені барлық нысаналық оқ ату әлі де ескі Springfield және .45 70 қара ұнтақты оқ-дәрілерді қолдану арқылы жүргізілуі керек.

Екінші келісім-шарт

Сериялық нөмірлері 13391-ден 15000-ға дейін 1898 жылдың 1 желтоқсанынан кейін жасалған және ATF оларды антиквариат деп санамайды. Бірақ 1898 жылдың 7 ақпанында тағы 5000 мылтыққа қосымша келісімшарт жасалды. Оқ ату механизмі мен құлыптың иінтірегі салыстырмалы түрде жұқа болғандықтан, кейде бұзылып немесе дұрыс жұмыс істемейтін еді, ал бірнеше оқтың жинағыш құрылғыларындағы серікпенің күшін реттеу қиындық тудырып, кейде оқтар дұрыс берілмейтін жағдайларға соқты.

Журнал жүйесі

Лидің оқжаптар жүйесі бұрынғы Әскери-теңіз мылтығы, M1885 Ремингтон Ли-ге қарағанда клиппен зарядталатын оқжаптар жүйесін және жоғары жылдамдықты, кішкентай калибрлі, түтінсіз оқтарды қолдануға мүмкіндік беретін механизм арқасында жақсартылды. Бұл мылтықты ойлап тапқан Джеймс Пэрис Ли, оның салмағы және ұзындығы шамамен бір метрге жуық. Оның атыс жылдамдығы сол кездегі көптеген бұралатын мылтықтардан едәуір жоғары болды.

Көрікті жерлер мен басқа да ерекшеліктері

6 мм патронының тік траекториясы және оқ ату кезінде жау әскеріне қауіпті аймақтың ұлғаюы (бұрынғы қызметтегі мылтықтармен салыстырғанда) себепті Әскери-теңіз күштері бастапқыда M1895 мылтығы үшін бекітілген артқы көзқарасқа қызығушылық танытқан. 6 мм Ли патронының жоғары жылдамдығы мен тік траекториясының арқасында, билік көзқарастарды ең төменгі деңгейде, тікелей нысана алу қашықтығымен калибрледі. Бұл, тікелей нысана алудан бастап 700 ярдқа дейінгі барлық қашықтықтағы нысаналарға қолдану үшін көзделген. M1895 мылтығы әдетте ілгек, бандолиерлер және жаңа үлгідегі пышақ байнетімен бірге берілді. Жекелеген теңізшілер мен морпештерге реттелетін иық тіреуіштері бар, он екі қара былғарыдан жасалған патрон қапшықтарымен жабдықталған қара былғары белбеу берілді.

Қару-жарақ

1894 жылдың желтоқсанында, 6 мм-лік қаптамалы және қаптамасыз патрондарды бірнеше сынақтан өткізгеннен кейін, АҚШ Әскери-теңіз күштері 6 мм U.S.N. немесе 6 мм Ли теңіз күштері патронын қабылдады. 6 мм-лік түпнұсқа патрондарды Winchester жеткізді, олар 135 грамм салмақты, дөңгелек мұрынды, купроникельмен қапталған, қорғасыннан жасалған оқтарды қолданды. 1897 жылдың наурыз айында жаңа әскери патрон қабылданды, ол 112 граммдық (7,3 г) дөңгелек мұрынды, мыс қаптамалы (FMJ) әскери патрон болды. Жоғары жылдамдық пен тегіс траекторияны қамтамасыз етуден басқа, патрон мен оқтың дизайнын өзгертудің басты себебі – патрон камерасындағы қысымды төмендету және мылтықтың өмірлік циклын ұзарту болды: жаңа 112 граммдық мыс қаптамалы патрон 135 граммдық болат қаптамалы патронға қарағанда орташа есеппен 3000 оқтан кейін мылтықтың қызмет ету мерзімін 10 000 оққа дейін ұзартты. АҚШ-тың 6 мм Ли (6 мм U.S.N.) патронын АҚШ Әскери-теңіз күштері мен Теңіз жаяу әскерлері бастапқыда Winchester Repeating Arms (WRA) және кейін Union Metallic Cartridge Company (UMC) жеткізді. Бастысы, кішкентай қайықтардағы жау теңіз күштеріне қарсы кемеде қолдануға арналған 6 мм Ли, АҚШ армиясының .30 армиялық (.30-40 Krag) патронынан гөрі әлдеқайда тереңдеуге қабілетті болды және жұмсақ ағаштан , 100 футтан (30 м) бір қалың болаттан жасалған қазандық тақтасын немесе 150 футтан (45 м) хромды болаттан жасалған тақтасын (артқы жағы жоқ) тесіп өте алатын. 1898 жылғы теңізшінің негізгі жауынгерлік оқ-дәрісі 6 мм-дық 180 оқтан тұрды, ол бес оқтық клиптерге салынған және қара былғары оқ-дәрі қаптарында тасымалданды. Осылайша жабдықталған теңізші немесе теңіз жаяу әскері сол кездегі әдеттегі армия салдатынан гөрі көбірек оқ-дәрі тасымалдай алатын, ол әдетте Миллс кенептік патрон белбеуіндегі жеке патрон ұяларында 100 оқ .30 армиялық оқ-дәрісін тасымалдайтын. Оқ-дәрідегі металл ластану, жақсы емес оқ түйіршіктерінен туындаған проблема, зауыттағы нашар оқ түйіршіктерімен күшейтілді. Бұл патронның қалдықтары соңынан әскери артық заттар сатушысы Баннерманға сатылды. Соңғы мәліметтерге сәйкес, Кубадағы жауынгерлік операцияларға қатысқан барлық теңізші роталары 6 мм-лық Ли мылтығымен жабдықталған. Бірінші батальонмен бірге қызмет етуден басқа, қосымша мылтықтар кейіннен теңіз күштерінің квартирмейстерлері испан үкіметіне қарсы көтерілген кубалық күштердің бөлімдеріне таратылды. Теңіз шабуыл күштеріне Ли мылтықтары берілді, ал «Пантера» кемесіндегі теңізшілерге жаңадан берілген мылтықтарын пайдалану және далалық киімсіз ету бойынша асыққан лекциялар оқылды, сонымен қатар танысу үшін әрқайсысына он 6 мм оқ берілді. Вирджиния штатының Хэмптон-Роудс қаласында төрт күндік тоқтау кезінде және Флорида штатының Ки-Уэст қаласында екі апталық тоқтау кезінде подполковник Хантингтон USS Panther кемесіндегі барлық теңізшілердің Ли мылтығымен жағажайда нысанаға арналған жаттығуларға, сондай-ақ мергендікке және шағын бөлімшелердің ұрыс жаттығуларына қатысуын қамтамасыз етті. Куско Уэллс шайқасынан кейін, Испания гарнизонының тірі қалған мүшелері Гуантанамодағы испан генералы Парежаға 10 000 америкалықтың шабуыл жасағанын хабарлады. M1895 испан-американ соғысы кезінде және АҚШ теңіз күштері мен теңіз жаяу әскерлерінің қызметкерлерімен Филиппин-американ соғысының алғашқы кезеңдерінде Тынық мұхитында айтарлықтай іс-қимыл жасады. 1899-1913 жылдардағы Моро көтерілісі кезінде кейбір теңізшілер M1892/98 Спрингфилд (Краг) мылтығын және оның .30 калибрлі оқ-дәрісін M1895 Ли флотына және оның 6 мм U.S.N. патронына артық көретіндігі туралы хабарланды, соңғысының джунглиден шабуыл жасаған Моро juramentados-тың шатасып тұрған Bolo-ға қарсы жеткілікті шок немесе тоқтату күші болмады деп сенді. Бұл жағдайда 6 мм-лық Ли пулясы жауды жеткілікті шок пен жарақаттамай, шектен тыс еніп кетуі мүмкін, бұл жағдайды Теңіз қару-жарағы бюросының бастығы 1895 жылы "кіші калибрлі оқ-дәрілер жараланғандарды іс-әрекетінен шығаруға жеткіліксіз және олардың шогы аз қашықтықтағы қызғанған адамдардың басталуын тоқтата алмайды" деген алаңдаушылықты мойындаған кезде алдын ала көрген болатын. Екінші жағынан, 6 мм U.S.N. патронын Пекиндегі шетелдік делегацияларды қорғау кезінде қолданған теңіздік делегация гвардиясы 1900 жылғы Боксерлік көтерілісі кезінде мұндай сынға тап болған жоқ. Пекиндегі теңіз жауынгерлерін жеңілдету үшін Тхенциннен алға қарай келе жатқан алғашқы (Сеймор) көмек экспедициясында Ли мылтығымен жабдықталған АҚШ күштері мылтықшылар мен Колт автоматтарының экипажы үшін 6 мм-дық 10 000-ға жуық оқ тасымалдады, сондықтан басқа батыс күштерінен айырмашылығы, олар оқ-дәрісін табу үшін Императорлық Қытай қару-жарағын басып алуға мәжбүр болды. Сол экспедиция кезінде теңізшілер Ли теңіз күштері мылтығын қолданып, екі ауыр артиллериялық батареяның экипаждарын тек мылтықпен жойды. Кеңес .30 армиялық қаптамалы патроны қазіргі заманғы автоматтарында тиімді емес екенін мойындады және .30 армиялық патронын Теңіз күштері мен Теңіз жаяу әскерлері үшін қабылдау шешімі .30 армиялық патронының қаптамасыз нұсқасы әзірленгенге дейін кейінге қалдырылуы мүмкін екенін айтты. АҚШ Теңіз жаяу әскерлері 1900 жылдың қаңтарына дейін M1895 Ли мылтығын пайдалана берді, содан кейін Филиппин мен Жақын Шығыстағы теңіз жаяу әскерлерінің батальондары жаңа мылтық пен оқ-дәрі алды. Теңіз күштері M1895 Ли мылтығын өзінің негізгі қаруы ретінде кемінде 2003 жылға дейін пайдалана берді, бірақ M1895 Ли мылтығы 1920 жылдарға дейін флотының кейбір кемелерінде қосымша (жаттығу) қару ретінде қызмет ете берді.