Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Кіріспе
Норвегиялық бұрандалы мылтық
Norwegian bolt action rifle
Krag–Jørgensen – 19 ғасырдың соңында норвегиялықтар Оле Херман Йоханнес Краг және Эрик Йоргенсен жасаған, қайта зарядталатын бұрандалы мылтық. Ол Норвегия, Дания және АҚШ елдерінің стандартты қаруы ретінде қабылданды. Оңтүстік Африка Республикасының буер әскерлеріне шамамен 300 дана жеткізілді. Krag–Jørgensen мылтығының ерекшелігі – оның доңғалағы. Көптеген басқа мылтықтар зарядтағыш немесе жинағыш қысқышпен толтырылатын біртұтас қорапша доңғалағын пайдаланса, Krag–Jørgensen доңғалағы мылтықтың ішкі бөлігімен (жұмыс істейтін бөлшектері орналасқан бөлігі) біртұтас, оң жағында иықталған қақпағы бар ашылу тесігімен жабдықталған. Зарядтағыш орнына, жеке патрондар бүйірдегі тесіктен салынып, серіппелі иінтіреуіш арқылы жоғары, айналып, механизмге итеріледі. Кейіннен, зарядтағышқа ұқсас, Krag мылтығы үшін қысқыш тәрізді жинағыш жасалды, ол доңғалақты бірден толтыруға мүмкіндік берді, бұл Krag "жедел зарядтағыш доңғалағы" деп те аталады. Бұл конструкция жоғарыдан зарядталатын "қорапша" доңғалағымен салыстырғанда артықшылықтары мен кемшіліктеріне ие. Әдеттегі зарядтау бір патроннан тұрады, және бұл Krag мылтығымен "қорапша" доңғалағы бар мылтыққа қарағанда оңай жасалады. Шындығында, бірнеше патронды ашық доңғалаққа бірден салуға болады, мұқият орналастырудың қажеті жоқ, ал доңғалақ есігін жапқанда патрондар доңғалақтың ішінде дұрыс тізіліп орналасады. Бұл конструкцияны "толтыруды" оңай жасауға болады, және көптеген жоғарыдан зарядталатын доңғалақтардан айырмашылығы, Krag–Jørgensen доңғалағын мылтықтың бұрандасын ашпастан толықтыруға болады. Krag–Jørgensen коллекционерлер арасында танымал, ал атушылар оның жұмсақ механизмдік жұмысы үшін бағалайды.
The Krag–Jørgensen is a repeating bolt action rifle designed by the Norwegians Ole Herman Johannes Krag and Erik Jørgensen in the late 19th century. It was adopted as a standard arm by Norway, Denmark, and the United States. About 300 were delivered to Boer forces of the South African Republic. A distinctive feature of the Krag–Jørgensen action is its magazine. While many other rifles of its era use an integral box magazine loaded by a charger or stripper clip, the magazine of the Krag–Jørgensen is integral with the receiver (the part of the rifle that houses the operating parts), featuring an opening on the right hand side with a hinged cover. Instead of a charger, single cartridges are inserted through the side opening, and are pushed up, around, and into the action by a spring follower. Later, similar to a charger, a claw type clip would be made for the Krag that allowed the magazine to be loaded all at once, also known as the Krag "speedloader magazine". The design presents both advantages and disadvantages compared with a top loading "box" magazine. Normal loading was one cartridge at a time, and this could be done more easily with a Krag than a rifle with a "box" magazine. In fact, several cartridges can be dumped into the opened magazine of a Krag at once with no need for careful placement, and when shutting the magazine door the cartridges are forced to line up correctly inside the magazine. The design was also easy to "top off", and unlike most top loading magazines, the Krag–Jørgensen's magazine could be topped up without opening the rifle's bolt. The Krag–Jørgensen is a popular rifle among collectors, and is valued by shooters for its smooth action.
Ерте дамуы
1880 жылдар заманауи оттық қарудың дамуындағы қызықты кезең болды. Осы онжылдықта түтінсіз ұнтақ кеңінен қолданысқа енді, ал жаңа, кішкентай калибрлі, жоғары жылдамдықты, түтінсіз қозғалтқыштармен жабдықталған патрондар жасалған сайын түрлі әскери мылтықтардың калибрі төмендеді. Осы онжылдықта көптеген елдер мұндай патрондарды қолданатын қайта зарядталатын бұрандалы мылтықтарды қабылдады. Норвегия 1884 жылы қайта зарядталатын Жарманн мылтығын қабылдағанмен, ол ең жақсы жағдайда уақытша қару екені тез анықталды. Сондықтан Норвегия армиясының капитаны және Конгсберг Вåпенфабрикк (мемлекеттік қару зауытының) директоры Оле Краг, кем дегенде 1866 жылдан бері шағын қаруды жетілдіруді жалғастырды. Jarmann мылтығының түтікшелі магазиніне және оның бұрынғы Krag–Petersson мылтығына (1876 жылы Норвегия Корольдік теңіз күштері қабылдаған) қанағаттанбағандықтан, ол шебер қаругер Эрик Йоргенсеннің көмегіне жүгінді. Олар бірлесіп капсулалық магазин ойлап тапты. Капсулалық магазиннің ерекшелігі – ол мылтықтың астынан тік төмен созылмай, бұрандалы бөлігінің айналасына оралған. Алғашқы үлгілерде он оқ сыйып, Jarmann мылтығының өзгертілген нұсқаларына орнатылды, бірақ оларды кез келген бұрандалы мылтыққа бейімдеуге болады. 1886 жылы Дания қарулы күштері үшін жаңа мылтықты қабылдауға дайын тұрды. Жаңа мылтықтың алғашқы прототиптерінің бірі Данияға жіберілді. Даниялықтардың берген пікірлері қаруды одан әрі жетілдіруде маңызды рөл атқарды. Данияда жүргізілген сынақтар мылтықты жеңілдету қажеттігін, сондай-ақ мүлдем жаңа механизмнің пайдалы болу мүмкіндігін көрсетті. Сондықтан Краг пен Йоргенсен магазинды олар «жарты капсула» деп атаған нұсқаға айналдыруға шешім қабылдады, онда бұрынғы он емес, бес оқ-дәрі сыйып тұрады. Даниялық Krag мылтықтарына неміс Scharfschützen Gewehr 312(d) идентификациялық коды берілді.
The 1880s were an interesting period in the development of modern firearms. During this decade smokeless powder came into general use, and the calibre of various service rifles diminished as new small bore, high velocity cartridges using smokeless propellant were developed. Many nations adopted repeating bolt action rifles using such cartridges during this decade. Even though Norway had adopted the repeating Jarmann rifle in 1884, it was soon clear that it was at best an interim weapon. Ole Krag, captain in the Norwegian Army and director of Kongsberg Våpenfabrikk (the government weapons factory), therefore continued the development of small arms, as he had since at least 1866. Not satisfied with the tubular magazine of the Jarmann rifle and his earlier Krag–Petersson rifle (adopted by the Royal Norwegian Navy in 1876), he enlisted the help of master gunsmith Erik Jørgensen. Together they developed the capsule magazine. The principal feature of the capsule magazine was that instead of being a straight box protruding below the stock of the rifle, it wrapped around the bolt action. Early models contained ten rounds and were fitted to modified versions of the Jarmann—though they could be adapted to any bolt action rifle. In 1886, Denmark was on the verge of adopting a new rifle for its armed forces. One of the early prototypes of the new rifle was sent to Denmark. The feedback given by the Danes was vital in the further development of the weapon. The test performed in Denmark revealed the need to lighten the rifle, as well as the possible benefits of a completely new action. Krag and Jørgensen therefore decided to convert the magazine into what they referred to as a half capsule, containing only five rounds of ammunition instead of the previous ten. Danish Krags were given the German identification code Scharfschützen Gewehr 312(d).