Кіріспе

Итальян бароккосының суретшісі Джованни Бенедетто Кастильоне (23 наурыз 1609 – 5 мамыр 1664 жылы крещені болған) – итальян бароккосының суретшісі, гравюрашы және сурет салушы, генуя мектебінің өкілі. Қазір ол гравюраларымен және монотипия гравюра техникасын ойлап тапқан ретінде танымал. Италияда оны Il Grechetto, ал Францияда Le Benédette деп атаған. Ол портреттер, тарихи картиналар мен пейзаждарды салған, бірақ адамдардан гөрі жануарлар көп болатын ауылдық көріністерге маманданған. Оның сүйікті тақырыбы – Нұхтың кемесі және жануарлардың кемеге кіруі, сонымен қатар ол Ескі өсиеттің алғашқы бөлімдерінен патриархтар мен олардың жануарлары туралы көптеген жаңа сюжеттерді ойлап тапқан.

Өмірбаян

Кастильоньо Генуяда дүниеге келген. Генуялық суретшілердің өмірбаянын жазған Рафаэле Сопрани оның ата-анасы оны Джованни Баттиста Паггидің шеберханасына бергенін айтады. Витковер оны 1621 жылы келген Энтони ван Дайк және 17 ғасырдың басында қалада болған, суреттері оңай қолжетімді Питер Пол Рубенстің "әуесқой шәкірті" деп сипаттайды. Ол генуэздік Бернардо Строцциден де оқыған болуы мүмкін. 1634 жылдан 1645 жылға дейін Римде тұрды, сосын Генуяға қайтты. Флоренция мен Неапольге де сапар шекті. 1647 жылы Римге қайта оралды, ал 1651 жылы Мантуяда герцог Карло II және оның әйелі Изабелла Кьяра де Австрияның сарай суретшісі болды. Ол Мантуяда қайтыс болды. Өмірі бойы бірнеше рет заңмен бетпе-бет келді. 2013 жылы оның туындыларының көрмесі өткен Лондондағы Королева галереясы былай деп мәлімдеді: "Джованни Бенедетто Кастильоньо зорлыққа бейім, асығыс адам болған, ол бірнеше рет шабуыл жасағаны үшін сотқа тартылған, әпкесін төбеден лақтыруға әрекеттенген және, мүмкін, кісі өлтіргеннен кейін Римді тастауға мәжбүр болған. Өміріндегі алабұдыны оның көркемдік дарынына нөл қойды, Кастильон өмірінде танылмай қалды. Суретші туралы көптеген мәліметтер тапсырыстардан емес, сот құжаттарынан алынған".

Шығармалары

Кастильон өте талантты суретші болды және майлы эскиздерді (көбінесе әртүрлі техникаларды қолдана отырып) аяқталған туынды ретінде дамытуға бастама көтерді. Бұрын олар тек Рубенс сияқты басқа бір аяқталған туынды үшін дайындық суреттері ретінде ғана қолданылатын. Ол суреттері мен гравюраларында бірнеше тақырыпқа қайта-қайта оралды, бірақ әр жолы композициясы айқын түрде өзгеше болды. Ол сонымен қатар алпыстан астам гравюра жасады, олардың ең танымалдарының бірі – 1648 жылы Джованни Джакомо де Росси басып шығарған «Кастильонның генийі». «Диоген адам іздейді» – олардың тағы бір маңызды туындысы; ал қалғандары діни тақырыптарға арналған. Олардың кейбіреулері, мысалы, «Соқырдың соқырды жетектеуі» сияқты, моральдық оқиғаларды бейнелейді. Гравюралары жарық пен көлеңкеге ерекше назар аударады және Кастильонға «екінші Рембрандт» деген атты әкелді. Жан Рос Кастильонды діни және мифологиялық композицияларын жануарлар мен натюрморт элементтерімен жандандыруға ықпал еткен деген болжам бар. Мантуяда ол пасторальдық суреттерінің классикалық стильіне байланысты «Гречетто» деген есімге ие болды. Өмірінің соңғы жылдарында ол подаграмен қатты ауырды. Оның інісі Сальваторе мен ұлы Франческо да осы салаларда өте жақсы жетістіктерге жетті, және Бенедеттоға жатқызылатын көптеген суреттер оның көшірмелері немесе оның ұлының немесе інісінің түпнұсқа туындылары деп саналады. Венециялық Антон Мария Занетти, Мишель Л’Асн, Луи де Шатильон және Корнель Команс оның жұмыстарын бағалағандардың қатарында. Оның суреттерін Римде, Венецияда, Неапольде, Флоренцияда, әсіресе Генуяда және Мантуяда кездестіруге болады. Геноядағы Сан-Лука шіркеуі үшін салған «Пресепио» (Исаның тууы) оның ең танымал туындыларының бірі саналады, ал Луврде оның ерекше есімдерінің сегізі сақталған. Ол «Святая Мария Магдалина мен Катарина» суретін Мадонна ди Кастелло шіркеуі үшін, ал «Сент-Джеймс мавриттерді жеңді» суретін Генуядағы Сан-Джакомо делла Марина ораторийі үшін салған.