Кіріспе

Раджастанның Раджаманд ауданындағы форт

Кумбалгарх (әдеби мағынасында "Кумбал бекінісі"), сондай-ақ Үндістанның Ұлы қабырғасы деп те аталады, Үндістанның Раджастан штатының Раджаманд ауданындағы Аравалли тауларының батыс сілемдерінде орналасқан бекініс. Удайпурден шамамен алғанда, ол 15 ғасырда Рана Кумбха салған. Кумбалгарх қабырғасы 38 километрге созылып, әлемдегі екінші ең ұзын үздірілмейтін қабырға болып табылады, Қытайдың Ұлы қабырғасынан кейін екінші орында тұрады. Бұл Мевардың ұлы патшасы және әскери қолбасшысы Махарана Пратаптың туған жері. 2013 жылы Камбоджаның Пномпень қаласында өткен Дүниежүзілік мұра комитетінің 37-ші сессиясында Кумбалгарх бекінісі, Раджастанның таулы бекіністері тобына кіретін Раджастанның тағы бес бекінісімен бірге ЮНЕСКО-ның Дүниежүзілік мұра орындары тізіміне енгізілді.

Этимология

"Кумбалгарх" атауының этимологиясы оны салған Рана Кумбха билеушінің есімінен және "гарх" – бекініс деген сөзден туындайды.

Тарих

Қалдықтың ертедегі тарихы дәлелдердің жетіспеуіне байланысты анықталмады. Рана Кумбха жаңа бекініс салғанға дейін, Маурья патшасы Сампрати салған деп есептелетін, Matsyendra Durg деп аталатын кішкентай төбелік аумақтағы шағын бекініс болған. Рана Лакха 14 ғасырдың соңында Надол Чохан раджпуттарынан осы аймақ пен Годвар жазығын басып алған. Құмбалғар бекінісін Сисодия раджпут тайпасынан Мевар ханы Рана Кумбха салған. Рана Кумбха сол дәуірдің танымал сәулетшісі "Манданның" көмегін алды. Рана Кумбханың Мевар патшалығы Рантамбордан Гвалиорға дейін созылып, қазіргі Мадхья-Прадеш және Раджастанның кең аумақтарын қамтыды. Оның билігіндегі 84 бекініс ішінде Рана Кумбха 32-сін салған, олардың ең ірісі және ең күрделісі – Құмбалғар. Құмбалғар Мевар мен Марварды бөліп тұрды және қауіпті уақыттарда Мевар билеушілері үшін пана орны ретінде пайдаланылды. Маңызды оқиғаның бірі – 1535 жылы Читтор қоршауда болған кезде Мевардың кішкентай ханзадасы Удаи мұнда жасырын әкелінді. Кейіннен ханзада Удаи таққа отырды. Бекініс тікелей шабуылға төтеп бере алмады. Гуджараттың Ахмад Шах II 1457 жылы бекініске шабуыл жасады, бірақ бұл әрекеті нәтижесіз болды. Сол кезде жергілікті халық бекіністі Банмата қасиетті құдайы қорғап тұр деген сенімде болды, сондықтан ол храмды қиратты. 1458-1459 жылдары және 1467 жылы Махмуд Халджи да тағы бірнеше рет әрекет жасады, бірақ ол да сәтсіз аяқталды. Ақбардың генералы Шахбаз Хан 1577 жылдың қазан айында осы бекініске шабуыл жасап, 6 айлық қоршаудан кейін 1578 жылдың сәуір айында басып алды. 1818 жылы саньясилердің қарулы тобы бекіністі қорғау үшін гарнизон құрды, бірақ Джеймс Тод оларды көндіріп, бекініс британдықтардың бақылауына өтті, кейін Удайпур мемлекетіне қайтарылды. Мевар махараналары қосымшалар жасады, бірақ Махарана Кумбха салған бастапқы құрылым сақталған. Тұрғын үйлер мен храмдар жақсы сақталған.

Сәулет

Бұл бекініс салуға бас сәулетші болған Мандан, өзінің жұмыс стилін Rajvallabh атты еңбегінде сипаттаған. Аравалли тауларының теңіз деңгейінен жоғарырақ орналасқан төбесіне салынған Құмбалғар бекінісінің периметрлік қабырғалары әлемдегі ең ұзын қабырғалардың бірі болып есептеледі. Бекіністің алдыңғы қабырғаларында Құмбалғардың жеті қамалды қақпасы бар. Бекініс ішінде 360-тан астам джайни және индуист ғибадатханалары орналасқан. Сарайдың жоғарғы жағынан Аравалли тауларына шақырымдап қарауға болады.