Франсиско де ла Ластра: Чилидің бірінші Жоғарғы Басқарушысы және әскери қайраткері

Кіріспе

Чилидің бірінші Жоғарғы директоры және әскери шенеунігі генерал Франсиско де ла Ластра и де ла Сотта (4 қазан 1777 – 13 мамыр 1852) – чилилік әскери офицер және Чилидің бірінші Жоғарғы директоры (1814).

Өмірбаян

Ол 1777 жылдың 4 қазанында Чилидің Сантьяго қаласында Антонио де ла Ластра Кортес пен Мария де ла Сотта и Агиланың ұлы болып дүниеге келді. Жастығында Испанияға білім алуға жіберілді, Испания Корольдік теңіз флотында қызмет етті, 1803 жылы теңіз лейтенанты болып тағайындалды және 1807 жылға дейін қызметте болды. 1811 жылы Чилиге оралды. 1810 жылдан бастап Чилиде болған тәуелсіздік қозғалысының бір бөлігі болды. Ол түрлі әскери лауазымдарға тағайындалды, революциялық армияға қатысты және Вальпараисоның саяси және әскери губернаторы болды. Ол осы портта жалдамалы әскер мен теңіз резервін ұйымдастырды, сондай-ақ оны қорғау үшін арсеналдар құрды. 1811 жылы ол сол жылдың 4 шілдесі мен 2 желтоқсаны аралығында өткен бірінші Ұлттық конгресс депутатының орынбасары (Консепсьон өкілі) болды. 1812 жылдың 26 қазанында ол 1812 жылғы Конституциялық регламентке қол қойғандардың бірі болды. Вальпараисо губернаторы болып тағайындалды және 1812-1814 жылдар аралығында жаңадан құрылған Чили теңіз флотының бірінші бас қолбасшысы болды. Каррера отбасымен байланысы болғандықтан (оның інісі Мануэль де ла Ластра Хосе Мигель Каррераның қарындасы Хавьера Каррераға үйленген), де ла Ластра Хосе Мигель Каррераның бірінші (кейбір пікірлер бойынша екінші) диктатурасынан кейін билікті иеленді, ол Антонио Парежа және кейін Габино Гайнза басқаратын испан әскерлеріне қарсы күреске дайындалып жатқанда. 1814 жылдың 14 наурызында Чилидің Жоғарғы директоры болып сайланды және полковник шеніне көтерілді. Ол 1814 жылдың 23 шілдесіне дейін осы лауазымда болды. Содан кейін ол испандықтармен Лиркай шартын жасасуға және Каррера жасаған туды испан туына алмастыруға мәжбүр болды. Осы оқиға салдарынан ол қызметтен алынды. Осы кезде Каррера Сантьягоға оралып, екінші (кейбір мәліметтер бойынша үшінші) диктатурасын бастады. 1814 жылдың 2 қазанында Ранкагуа шайқасында жеңіліске ұшырағаннан кейін Франсиско де ла Ластра тұтқынға алынып, Хуан-Фернандес аралдарына (Американың батысында орналасқан аралдар тобы) жіберілді, онда көптеген қиындықтарға тап болды. Чакабуко шайқасында жеңіске жеткеннен кейін босатылып, қайтадан қызметке кірісті және полковник шеніне жеткен соң, 1817 жылы Вальпараисодағы губернатор және флоттың бас қолбасшысы болып тағайындалды. 1823 жылы Сантьягоның интенданты және құпия кеңесшісі болып тағайындалды. Осылайша, ол 1823 жылдың 30 желтоқсанынан 1824 жылдың 3 қаңтарына дейін уақытша Жоғарғы директор болды, ал меншік иесі генерал Рамон Фрейр қатыспады. Сол жылы ол теңіз флотын ұйымдастыру жөніндегі тапсырманы алды. 1825 жылы ол үшінші рет Вальпараисо губернаторы болып тағайындалды. 1829 жылы ол армияның бас инспекторы болып тағайындалды, жақын арада соғыс және теңіз флоты министрі болып тағайындалды, оған теңіз флотын қайта ұйымдастыру міндеті жүктелді. Сол жылы ол теңіз капитаны және бригада генералы шеніне ие болды. 1829 жылғы Чили азаматтық соғысына қатысты. Содан кейін ол 1839 жылға дейін қоғамдық өмірден шетте тұрды, ал 1841 жылы апелляциялық соттың мүшесі болды. 1841 жылы ол әскери соттың мүшесі болып тағайындалды. Ол 1843 және 1846 жылдар аралығында Лаутаро округінен конгресс депутаты болып сайланды және 1844 жылдың 11 қарашасында палатаның вице-президенті болды. 1852 жылдың 13 мамырында Сантьягода қайтыс болды.

He was born on 4 October 1777 in Santiago de Chile, the son of Antonio de la Lastra Cortés and of María de la Sotta y Águila. As a young man, he was sent to Spain to pursue his studies, and served in the Royal Spanish Navy, was promoted to navy lieutenant in 1803, and remained till 1807. He returned to Chile in 1811. From the very beginning was a part of the independence movement that swept Chile from 1810 onwards. Once back he held different military assignments, enlisted in the revolutionary army, and was appointed political and military governor of Valparaiso. He organized in that port the militia and naval reserve, and also established arsenals for its defence. In 1811, he was a substitute Deputy (representing Concepcion) to the first National Congress, that met between July 4 and December 2 of that year. On October 26, 1812, he was also one of the signatories of the Constitutional Regulation of 1812. He was named governor of Valparaiso and also was the first commander of the just created Chilean navy between 1812 and 1814. Since he had relations with the Carrera family (his brother, Manuel de la Lastra was married to Javiera Carrera, the sister of José Miguel Carrera) de la Lastra assumed power after the first (second for some) dictatorship of José Miguel Carrera, while he was going to fight against the Spanish troops commanded by Antonio Pareja and later by Gabino Gainza. On March 14, 1814, he was chosen Supreme Director of Chile and promoted to full colonel. He governed with this title until July 23, 1814. He then was forced to sign the Treaty of Lircay with the Spanish and to change back the flag created by Carrera to the Spanish flag. He was deposed as a consequence of this event. At this point Carrera came back to Santiago and started his second (third for some authorities) dictatorship. After the defeat of Rancagua, on October 2, 1814, Francisco de la Lastra was taken prisoner and sent to Juan Fernández Islands (a group of islands located west to América) where he suffered many privations. He was liberated after the victory of Chacabuco, re entered the service, and, after attaining the rank of colonel, was for the second time appointed (in 1817) governor and general commander of the navy at Valparaiso. In 1823 he was promoted to Intendant of Santiago and Privy Councillor. As such, he became temporary Supreme Director, from December 30, 1823 until January 3, 1824, while the proprietary, General Ramon Freire, was away. In the same year he was commissioned by the government to arrange and organize the navy. In 1825 he was appointed for the third time governor of Valparaiso. In 1829 he was charged with the general inspection of the army, and soon afterward appointed minister of war and the navy, with the charge of reorganizing the navy. That year he attained the rank of Navy Captain and Brigade General. He participated in the Chilean Civil War of 1829. He then retired from public life till 1839, and in 1841 became a member of the court of appeals. In 1841 also he was named a member of the Marcial Court. He was elected a deputy to congress for Lautaro, between 1843 and 1846; and became the vice president of the chamber on November 11, 1844. He died in Santiago, on May 13, 1852.