Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Өткен қоғамда әйелдердің рөлінің өзгешелігіне байланысты, әйелдердің гербін жасауға қатысты ерекше ережелер қалыптасты. Әйелдер мен геральдикаға қатысты ережелер әр аймақта әртүрлі дамыды және барлық жерде қолданылатын жалғыз ереже жоқ. Көбінесе әйелдердің гербтері қалқанда емес, ромбтарда немесе сопақшаларда бейнеленген. Әйелдің отбасылық жағдайына қарай түрлі ережелер бар, ал үйленген әйел көбінесе өз отбасының гербімен қатар күйеуінің гербін де пайдаланған. Ағылшын тілінде де...
Due to the differing role of women in past society, special rules grew relating to the blazoning of arms for women. The rules for women and heraldry developed differently from place to place and there is no one single rule that applies everywhere. In general, arms of women were most likely depicted not on shields but on lozenges or ovals. Different rules exist that depend on the woman's marital status and a married woman would also often make use of her husband's arms in addition to those from her family. In both the English
Британдық геральдика
Ағылшын, шотланд және Солтүстік Ирландия геральдикасында әйел қару-жарақтарын әкесінен мұраға алу арқылы немесе өзіне берілген рұхсат арқылы тағайындалуы мүмкін. Үйленбеген кезде ол қару-жарағын ромб (алмаз пішіндес) немесе овал немесе овалға ұқсас пішінде көрсетеді. Дәстүр бойынша, әйел қару-жарағын қалқанда көрсетпейді, себебі қалқан рыцарьлар мен соғыспен байланысты, сондықтан ол еркектерге лайықты, бірақ әйелдерге емес деп есептеледі. Үйленген кезде әйел өзінің қару-жарағын күйеуінің қару-жарағымен біріктіруге құқылы; олардың қару-жарақтары «тіркесілген» күйде көрсетіледі, яғни бір қалқанға қатар орналастырылады, еркектің қару-жарағы оң жақта (алдыңғы жағынан қарағанда), ал әйелінікі – сол жақта (алдыңғы жағынан қарағанда) болады. Егер жұбайлардың бірі ерлік орденінің жоғары дәрежесіне ие болса және осылайша қару-жарағын орденнің шеңберімен белдеуге құқылы болса, олар екі бөлек қалқанда бір-біріне қарай бұрылып бейнеленеді, бұл «акколье» деп аталады. Үйленген әйел өзінің немесе күйеуінің қару-жарағын қалқанда жеке тағайындауы мүмкін, бұл ретте күйеуінен ажырату үшін қалқанға кішкентай ромб қосылады. Жесір әйел әдетте ромб пішіндес қалқанда «тіркесілген» қару-жарақтарын көрсетеді, егер ол геральдикалық мұрагер болмаса (төменде қараңыз). Мэри Мэтью 1558 жылы жеке гербін алған алғашқы әйел болды.
In English, Scottish and Northern Irish heraldry, a woman may bear arms by inheritance from her father or by grant to herself. When unmarried, she displays her arms on a lozenge (a diamond shape) or on an oval or oval like shape. Traditionally, a woman does not display her arms on a shield, as the shield originated with knights and warfare, and is thus viewed as fitting for a man, but not a woman. When married, a woman has the option of uniting her arms with those of her husband in what are called marital arms; their arms are impaled, meaning they are placed side by side in the same shield, with those of the man on the dexter (left, as seen from the front) and those of his wife on the sinister (right, as seen from the front). If one spouse belongs to the higher ranks of an order of chivalry, and is thereby entitled to surround his or her arms with a circlet of the order, it is usual to depict them on two separate shields tilted towards one another, this is termed "accollé". A married woman may also bear either her own arms or her husband's arms alone on a shield with the shield charged with a small lozenge to distinguish her from her husband. A widowed woman usually displays the impaled arms on a lozenge shaped shield, unless she is a heraldic heiress (see below). Mary Mathew was the first woman to be granted her own Coat of Arms in 1558.
Геральдикалық мұрагерлер
Егер әйел геральдикалық мұрагер болса, оның қаруы күйеуінің қаруының ортасындағы кішкентай қалқан – «претензия қалқанында» (inescutcheon of pretence) көрсетіледі. Жесір болған жағдайда, ромб пішіндес қалқанға (lozenge) біріктірілген қаруларды көрсетудің орнына, ол некелік қаруын қолдануды жалғастырады, бірақ оны ромб немесе сопақ пішінге орналастырады. Алайда, Шотландияда әкесінің өзгертілмеген қаруын баласына тек ағасының қызы ғана бере алады.
If the woman is an heraldic heiress, her arms are shown on an inescutcheon of pretence, which is a small shield in the centre of her husband's arms. When widowed, instead of showing the impaled arms on a lozenge, she continues to use her marital arms, but placed on a lozenge or oval. In Scotland however, only the eldest surviving daughter transmits her father's undifferenced arms to her offspring.
Канадалық геральдика
Канада геральдикасында әйелдер мен еркектер геральдикалық мақсаттар үшін тең қарастырылады, бұл Канаданың теңдік заңдарын көрсетеді. Сондықтан әйелдердің елтаңбалары көбінесе қалқанда бейнеленеді, овал немесе ромб пішінде емес, бірақ әйел өзінің елтаңбасын дәстүрлі пішінде көрсетуді де қалауы мүмкін. Көптеген геральдика жүйелерінде әрбір тірі адамның елтаңбасы бірегей болуы керек. Англия геральдикасы XIII ғасырдан бері әкесінің елтаңбасынан және бір-бірінен ажырату үшін бауырлардың елтаңбаларын өзгертіп келді; қазір бұл көбінесе ерте Тюдор геральды Джон Уриттің белгілері немесе бризуралар жүйесі арқылы жасалады. Канада әйел балалардың мұраға алған елтаңбаларын пайдалануы үшін ерекше бризуралар жиынтығын қосады. Басқа геральдикалық жүйелердегідей, бұл каденция белгілері әрқашан қолданылмайды; дегенмен, мұрагерлікке ие болған кезде (Канадада, қатаң тұңғыштық бойынша, бірінші бала, жынысына қарамастан), каденция белгісі алынып тасталады және мұрагер қарапайым елтаңбаны қолданады.
In Canadian heraldry, women and men are treated equally for heraldic purpose, reflecting Canadian equality laws. It is therefore common to display the arms of women on shields, rather than on a lozenge or oval, but a woman may still choose to have her arms displayed on a traditional shape. In many systems of heraldry, the arms of each living person must be unique. English heraldry has used armorial variants to distinguish the arms of brothers from their father's arms and from each other since the thirteenth century; this is now normally done by the system of marks or brisures set up by the early Tudor herald John Writhe. Canada adds a unique series of brisures for use by female children who inherit arms. As in other heraldic systems, these cadency marks are not always used; in any case, when the heir succeeds (in Canada, the first child, whether male or female, according to strict primogeniture), the mark of cadency is removed and the heir uses the plain coat of arms.