Кіріспе

Капитализм – 1995 жылы Interactive Magic компаниясы жариялаған, Macintosh және MS DOS үшін Enlight компаниясы әзірлеген және Тревор Чан жасаған бизнес-симуляциялық бейне ойын. Капитализмнің мақсаты – әлемдегі ең табысты кәсіпорын болу, әртүрлі нарықтарда сан алуан корпорациялармен бәсекелесу. Ойыншы бас директор ретінде кәсіпорынды банкротқа ұшыратудан немесе қарсыласының сатып алуына жол бермей басқаруы тиіс. 1996 жылдың 1 қаңтарында әлемдік карталар, көбірек өнімдер мен күшейтілген басқару мүмкіндіктерімен жабдықталған, Broderbund компаниясы жариялаған «Капитализм Плюс» нұсқасы дамытылып шығарылды. 2001 жылы «Капитализм II» атты жалғасы жарық көрді. «Капитализм II»-нің кеңейтілген нұсқасы, «Капитализм зертханасы» деп аталды, 2012 жылдың 14 желтоқсанында шығарылды.

Ойын процесі

Капитализм – екі түрлі жолмен ойналатын симуляциялық ойын. Ойыншы өз бизнесін бастауға немесе белгілі бір мақсатпен алдын ала дайындалған бизнеспен сценарий ойнауға мүмкіндік алады. Жаңа ойынды бастағанда ойыншы ең көп дегенде 200 миллион доллар бастапқы капиталға ие болады. Әр дүкенге төрт түрлі тауарды орналастыруға болады. Нақты әлем моделі ретінде жер құны, операциялық шығындар, өнімге деген сұраныс және бәсекелестік ескерілуі тиіс. Ойыншы түрлі фирмалар: универмагтар, фабрикалар, ғылыми-зерттеу және дамыту орталықтары, фермалар, шахталар, мұнай ұңғымалары және орман шаруашылығы лагерьлерін құра алады. Капитализмдегі ең көп таралған бизнес-модель – универмагтар желісін басқару арқылы бөлшек сауда. Дегенмен, ойыншы өндіріс сияқты кез келген нарық сегментіне қадам басуы мүмкін, бұл жеткізушілер және шикізат тапшылығы сияқты қосымша мәселелерді де қамтиды. Өндіріс фабрика салудан және оның ішкі жұмыс процесін жоспарлаудан басталады. Сатып алу, өндіру, сату және жарнамалау фабрикаларда қолданылуы мүмкін. Ойыншы ғылыми-зерттеу және әзірлеу (ҒЗӘ) операцияларын жеке бизнес ретінде немесе универмагтар мен фабрикалар сияқты басқа операциялармен бірге жүргізуге таңдауында. ҒЗӘ ақыры технологияны арттыру арқылы ойыншының өнім сапасын жақсартады. Кез келген өнім үшін ҒЗӘ 6 айдан 10 жылға дейін созуы мүмкін, ал ҒЗӘ ұзақтығы артқан сайын технологиялық прогресс те артады. Жаңа өнімдерді де ҒЗӘ арқылы жасауға болады.

Сценарийлер

Капитализмде алдын ала дайындалған жағдайлар мен бизнес және белгілі бір мақсатпен он жеті сценарий бар. Сценарийлерді сәтті аяқтау көбінесе қиын, өйткені бәсекелестер көбінесе бастапқы артықшылыққа ие болады. Әр сценарийдің әртүрлі мақсаты, әртүрлі ортасы және бәсекелестердің жағдайы болады. Мысалы, "Альтернативті шақыру" сценарийі нарықты екі қаламен шектейді, ал "D" – Диверсификацияда ойыншы табысты, кең ауқымды корпорацияны басқаруы және бір уақытта көптеген фирмаларды басқаруы керек. Кейбір сценарийлер ойыншыдан нарық үлесі тұрғысынан белгілі бір нарықта үстемдік құруды талап етеді. Мысалы, "Тамақ үстемдігі" 50 жыл ішінде тамақ өнеркәсібінде үстемдік орнату және жыл сайын 20 миллион доллардан кем емес операциялық табыс табу мақсатын қояды. "Сусын патшасының бекінісінде" ойыншы 50 жыл ішінде сусын патшасы Джеймс Зандманды сусын өнеркәсібінің доминанты ретінде тақтан түсіруі керек. Көптеген сценарийлік ойындар ойыншыны сценарий мақсаттарын орындауға бағыттау үшін қор нарығы опциясын өшіреді. Әр сценарийде берілген бастапқы капитал қойылған мақсаттардың қиындығына байланысты. Ойыншы белгіленген уақыт ішінде сценарийді сәтті аяқтағанда және барлық мақсаттарға жеткенде, ол бонус ұпай алады және "Даңқ залы" тізіміне қосылады.

Басқа ерекшеліктері

Капитализм негізгі ойын процесін жеңілдету және уақытты үнемдеу үшін жасалған көптеген әртүрлі мүмкіндіктерді қамтиды. Басты мәзірден ойыншылар "Жедел бастау" арқылы бөлшек сауда, нарық талдауы, фермерлік шаруашылық, өндіріс, бренд және жарнама, ғылыми-зерттеу және даму, шикізат өндірісі және қор нарығы туралы білу үшін сегіз оқу ойынын таңдай алады. Бұл сабақтар жаңа ойыншыны түсініктермен және негізгі ойынмен таныстыру мақсатында ойынға енгізілген. Капитализмнің тағы бір ерекшелігі – ойындағы барлық ғимараттардың жоспарларын сақтауға арналған жоспарлар кітапханасы. Бұл ойыншыға бұрын қолданылған жоспарларды кітапханада сақтап, жаңа жоспарлар жасаудың орнына уақытты үнемдеу үшін ғимараттарға қолдануға мүмкіндік береді. Жоспарларды алмастыру, қосу, жою немесе сұрыптауға болады.

Капитализм плюс

Бастапқы "Капитализм" ойынының жетілдірілген нұсқасы 1996 жылдың 1 қаңтарында "Капитализм Плюс" ретінде шығарылды және Windows 95 жүйесі үшін ғана Broderbund компаниясы тарапынан жарияланды. Оған әлемдік карталар, көбірек өнімдер мен ойынды басқару қабілеттері қосылды, сонымен қатар SVGA графикасы жақсартылды, үстемдік етуге болатын нарықтар көбейтілді және тәртіпсіздік, аурулар мен технологиялық жаңалықтар сияқты кездейсоқ оқиғалар енгізілді. "Капитализм Плюс" ойынына карта мен сценарий редакторы да қосылды, ол ойыншыларға өнімдерді, салаларды, мақсаттарды және басқа да элементтерді өзгертуге мүмкіндік береді. "Капитализм Плюс" Windows XP және Windows Vista жүйелерімен үйлесімді.