Кіріспе

Италиялық кинорежиссер (1929–1982)

Эраклио Петри (29 қаңтар 1929 – 10 қараша 1982), көбінесе Элио Петри деп танылатын, итальяндық кино және театр режиссері, сценарист және киносыншы. Қазіргі заманғы өнер мұражайы оны "1960-шы және 1970-ші жылдар басындағы итальян киносының көрнекті саяси және әлеуметтік сатириктерінің бірі" деп сипаттады. Оның "Күдік тудырған азаматты тергеу" фильмі 1971 жылы "Ең үздік шетелдік фильм" номинациясы бойынша "Оскар" сыйлығын жеңіп алды, ал одан кейінгі "Жұмысшы класс жұмаққа барады" фильмі 1972 жылы Канн кинофестивалінде "Алтын пальма" сыйлығына ие болды. Петридің танымал фильмдерінің ішінде: "10-шы құрбан" (1965), жүлделі "Біз әлі де ескіше өлтіреміз" (1967), "Елдегі тыныш жер" (1968) және қырқыс пікір тудырған "Тодо модо" (1976) бар.

Алғашқы жылдар

Петри 1929 жылғы 29 қаңтарда Римде дүниеге келген. 1944 жылы Италия Коммунистік партиясының (ИКП) жастар ұйымына қосылды. 1956 жылғы Венгрия төңкерісінен кейін ол Коммунистік партиядан шығып кетті.

Режиссерлік мансап

Петри режиссерлік дебютін 1961 жылы шыққан "Ассасин" (немесе "Римнің әйел кісі өлтірушісі") фильмімен жасады. "Велосипед ұрыларының" басты кейіпкері бүгін тек өмір сүретін қоғаммен ғана емес, сонымен қатар өзінің санасымен де күресуі керек", - деді Петри келесі жылы берген сұхбатында, псевдоним астында жұмыс істегенін айта келе. Бұл фильм Петридің сценарист Уго Пирромен 1973 жылға дейін жалғасқан ынтымақтастығының бастауы болды және Джан Мария Волонте түскен Петридің төрт көркем фильмінің алғашқысы еді. 1968 жылы түсірілген "Ауылдағы тыныш орын" суретшінің есінен жаңылуы туралы жанжалды триллер, 19-шы Берлин халықаралық кинофестивалінде Күміс аю сыйлығын жеңіп алды.

"Невроздар трилогиясы"

"Шектен тыс азаматты тергеу" (1970) фильмі, басқа да марапаттармен қатар, "Оскар" сыйлығын «Ең үздік шетелдік фильм» номинациясы бойынша және 1970 жылғы Канн кинофестивалінде екі жүлде алды. Осы жылы Петри анархист Джузеппе Пинеллидің түсіндірілмеген өлімі туралы "Documenti su Giuseppe Pinelli" (сонымен қатар "Dedicato a Pinelli") және "12 Dicembre" саяси деректі фильмдеріне қатысты. Бұл фильмдер биліктің, еңбектің және ақшаның невроздарын көрсетеді.

Кейінгі еңбектері

Todo modo (1976) қайтадан Леонардо Скиашианың романы негізінде түсірілді. Италияның сол кездегі биліктегі Христиан-демократиялық партиясы мен премьер-министр Алдо Мороның жасырын сатиралық бейнесі болған бұл фильм шыққаннан кейін көп дау тудырды және екі жылдан соң Мороның қазасынан кейін көрсетілуден алынып тасталды. Петри бұл фильмді өзі "халыққа арналған" саяси кинодан, Италияның басты киноиндустриясында жасалған радикалды саяси фильмдерден (өзінің де, басқа режиссерлердің де) жаңа бастау деп қарады. 1981 жылы Петри Генуядағы "Дюзе" театрында Артур Миллердің "Американдық сағат" атты жаңа пьесасын қойды, бас рөлді Лино Каполиччо ойнады.

Өлім

Петри 1982 жылғы 10 қарашада Римде 53 жасында рактан қайтыс болды.

Жарияланымдар

Рим сағат 11 (Рим және Милан: Sellerio Editore Palermo, 1956; 2004). Лассассино (Милан: Zibetti, 1962). Тонино Геррамен бірге. Күдік тудырмайтын азаматқа қатысты тергеу (Рим: Tindalo, 1970). Уго Пирромен бірге. Меншік енді ұрлық емес (Милан: Bompiani, 1973). Уго Пирромен бірге. Кино және өмір туралы жазбалар, Жан А. Гили баспасынан (Рим: Bulzoni Editore, 2007). Кино және өмір туралы жазбалар (Нью-Йорк: Contra Mundum Press, 2013). Жан А. Гили құрастырған.