Кіріспе

Италиялық актер (1924–1996)

Марчелло Винченцо Доменико Мастроянни (28 қыркүйек 1924 – 19 желтоқсан 1996) – Италия киноактері, 20 ғасырдағы елдің ең танымал актерлерінің бірі. 1939–1996 жылдар аралығында түсірілген 147 фильмде Италияның жетекші режиссерлерінің басты рөлдерін ойнады және көптеген халықаралық наградаларға ие болды, оның ішінде екі BAFTA сыйлығы, Венеция және Канн кинофестивальдеріндегі «Ең үздік актер» сыйлығы, екі «Алтын глобус» және үш рет «Оскар» сыйлығына ұсынылды. Фрозиноне провинциясында туып, Турин және Римде өскен Мастроянни 1939 жылы 14 жасында кинода дебют жасады, бірақ 1950 жылдарға дейін актерлік өнерге толыққанды берілмеді, ол 1959 жылғы «Мадонна көшесіндегі үлкен келісім» комедиясында сын және коммерциялық сәттілікке жетті. «La Dolce Vita» (1960) фильмінде көңілі тоймаған таблоид тілшісі және «8½» (1963) фильмінде шығармашылық қиындыққа тап болған режиссер рөлдеріндегі режиссер Федерико Феллинимен бірлескен жұмысы арқасында ол халықаралық деңгейде танымал болды. Драмалық және комедиялық рөлдерде де шеберлік танытқан Мастроянни актриса және секс-символ София Лоренмен 1954–1994 жылдар аралығында сегіз фильмде бірге ойнады. Халықаралық құрметке қарамастан, Мастроянни Голливудтан бас тартып, мансабының көп бөлігінде итальяндық актер ретінде қалып қойды. Дегенмен, ол ағылшыл тілінде емес фильмдегі рөлі үшін «Оскар» сыйлығына ұсынылған алғашқы актер болды және үш рет «Ең үздік актер» номинациясына ие болды: «Итальяндық үлгідегі ажырасу» (1961), «Арнайы күн» (1977) және «Қара көздер» (1987). Джек Леммон мен Дин Стоквеллмен бірге ол Канн кинофестивалінің «Ең үздік актер» сыйлығын екі рет жеңіп алған үш актердің бірі. Мастрояннидің итальян өнері мен мәдениетіне қосқан үлесі үшін ол көптеген азаматтық наградаларға ие болды, соның ішінде Италия Республикасының Еңбегінің ордені – елдің ең жоғары ордені.

Ерте өмір

Мастроянни Фонтана Лириде, Лацио провинциясының Фрозиноне аймағындағы Аппенин тауларындағы шағын ауылда дүниеге келді және Турин мен Римде өсті. Ол Ида (құрметті аты Ироле) мен Оттоне Мастрояннидің ұлы болды. Оның екі ата-анасы да Арпино қаласынан шыққан. Әкесі ағаш шеберханасын басқарды. Мастроянни мүсінші Умберто Мастрояннидің сіңілі баласы еді. Екінші дүниежүзілік соғыс кезінде, Италия Оккупациялық және одақтас күштерге бөлінгеннен кейін, ол қатаң күзетілмеген неміс тұтқын лагеріне қамалды, содан қашып Венецияда жасырынып жүрді. Оның інісі Руджеро Мастроянни фильмдерді монтаждаушы болды, ол Марчеллоның бірнеше фильмінде (Әйелдер қаласы, Джинджер және Фред) жұмыс істеді және 1971 жылы шыққан, бұрынғы танымал «қылыш пен сандал» жанрының пародиязы болған «Сципион, сондай-ақ Африкалық» фильмінде Марчелломен бірге түсті.

Актерлік мансап

Мастроянни он төрт жасында 1939 жылы «Марионет» фильмінде эпизодтық рөлде дебют жасады және 1951 жылы «Атто д’Акуза» фильмінде алғашқы маңызды рөлін алғанға дейін бірнеше екінші дәрежелі фильмдерде ойнады. Он жылдың ішінде ол «Мадонна көшесіндегі үлкен келісім» (1958) және Федерико Феллинидің «La Dolce Vita» (1960) фильмінде Римнің құлдыраған жоғары қоғамын зерттейтін, көңілі құлазып, өзін жек көретін таблоид тілшісінің рөлін ойнап, ірі халықаралық жұлдызға айналды. «La Dolce Vita» фильмінен кейін Мастроянни тағы бір есімді рөлге ие болды – өзін-өзі күмәнданып, махаббаттағы қиындықтардың арасында шығармашылық дағдарысқа тап болған кинорежиссер (Феллинидің «8½», 1963). Оның басқа да танымал фильмдері: Марина Владымен «Махаббат күндері» (1954); Жанна Моромен «La Notte» (1961); «Жаман қыз» (1954), «Әйел болу бақыты» (1956), «Кеше, бүгін және ертең» (1963), «Итальяндық стильдегі үйлену» (1964), «Күнбағыс» (1970), «Діни қызметкердің әйелі» (1971), «Арнайы күн» (1977) және Роберт Альтманның «Prêt-à-Porter» (1994) – барлығы София Лоренмен бірге; Лучино Висконтидің «Ақ түндері» (1957); Пьетро Джермидің «Итальяндық стильдегі ажырасу» (1961); Жак Перринмен «Отбасы күнделігі» (1962); Брижит Бардомен «Өте жеке іс» (1962); Марио Моникеллидің «Казанова 70» (1965); Рита Түшингеммен «Таңғы асқа алмаз» (1968); Моника Виттимен «Пицца үшбұрышы» (1970); Ричард Бертонмен «Римдегі қырғын» (1973); Жаклин Биссетпен «Жексенбі әйелі» (1975); Настасья Кинскимен «Қалай болса солай қал» (1978); Феллинидің «Әйелдер қаласы» (1980) және «Джинджер және Фред» (1986); Марко Беллоккионың «IV Генрих» (1984); Джек Леммонмен «Макарони» (1985); Никита Михалковтың «Қара көздер» (1987) Марта Келлермен бірге; Джузеппе Торнаторенің «Барлығы жақсы» (1990); Ширли Маклейнмен «Қолданылған заттар» (1992); және Аньес Варданың «Жүз бірінші түн» (1995). Ол үш рет «Оскар» сыйлығына «Итальяндық стильдегі ажырасу», «Арнайы күн» және «Қара көздер» фильмдері үшін ұсынылды. Мастроянни, Дин Стоквелл және Джек Леммон – Канн кинофестивалінде «Ең үздік актер» сыйлығын екі рет алған жалғыз актерлер. Мастроянни 1970 жылы «Пицца үшбұрышы» үшін, ал 1987 жылы «Қара көздер» үшін жеңіске жетті. 1996 жылы Мастроянни Рауль Руистің «Үш өмір және бір ғана өлім» фильмінде қызы Киара Мастрояннимен бірге ойнады. Осы рөлі үшін ол Фут-Лодердейл халықаралық кинофестивалінде «Күміс толқын» сыйлығын жеңіп алды. Оның соңғы фильмі – «Дүние басталғанға саяхат» (1997) өлімінен кейін шықты.

Жеке өмір

Мастроянни 1950 жылғы 12 тамызда Флора Карабеллаға үйленді. Олардың Барбара (1951–2018) атты бір қызы болды. 1964 жылы ол жас әйелдермен болған қарым-қатынастары салдарынан ресми түрде ажырасты. Мастрояннидің ажырасқаннан кейінгі алғашқы маңызды қарым-қатынасы – «Сүйіктілерге арналған орын» (1968) фильміндегі әріптесі Фэй Дунавеймен болды. Дунавей үйленгісі келді және бала сүюді қалады, бірақ католик дінінде болған Мастроянни Карабелладан ажырасуға бас тартты. 1995 жылы жарық көрген «Гетсбині іздеу» атты автобиографиясында Дунавей: «Кейінге шегініп қарасам, оның орындалуын тілеймін» деп жазды. Мастрояннидің француз актрисасы Кэтрин Деневпен Киара Мастроянни (1972 жылғы 28 мамырда туған) атты қызы болды. Кэтрин Денев Мастроянниден шамамен 20 жас кіші болған және 1970 жылдары төрт жыл бойы онымен бірге өмір сүрді. Олар бірлесіп төрт фильм түсірді: «Бұл тек басқаларға ғана оқиды» (1971), «Ла кагна» (1972), «Сәл жүкті ер адам» (1973) және «Ақ әйелге тиіспе!» (1974). Мастроянни мен Денев ажырасқаннан кейін, Карабелла Киараны өсіндіруді ұсынды, себебі оның ата-анасының тығыз жұмыс кестесі оларды жиі үйде болмауға мәжбүр етті. Бірақ Денев оған келіспеді. Мастрояннидің басқа сүйіктілерінің ішінде актрисалар Анук Эме, Кароль Маллори, Клаудия Кардинале, Лорен Хаттон және Урсула Андресс болды деп хабарланды.

Өлім

Мастроянни 1996 жылғы 19 желтоқсанда 72 жасында қарын безінің қатерлі ісігінен қайтыс болды. Оның екі қызы, сондай-ақ Денев және Тато оның қасында болды. 20 желтоқсанда Париждегі Сен-Сұлпиц шіркеуінде жерлеу рәсімі өтті, содан кейін оның мәйіті Римге жеткізілді, онда 22 желтоқсанда қалалық әкімдікте екінші рәсім болды, ал содан кейін ол Верано зиратындағы отбасылық мазаратқа жерленді. 1997 жылғы Венеция кинофестивалінде Кьяра, Карабелла және Денев Татоның төрт сағаттық «Марчелло Мастроянни: Мен еске аламын» деректі фильмінің көрсетілімін тоқтатуға тырысты. Фестиваль рұқсат бермеді және фильм көрсетілді.

Фильм

Жыл Атауы Рөл Ескертулер 1939 Марионетка Комедиялық рөл Аталмаған 1942 Махаббат тарихы 1944 Балалар бізге қарайды Аталмаған 1948 Шақырылғандар Кішкентай рөл 1949 Махаббаттың басы қалдырғысы келмейтін 1950 Қызыл жексенбі Эрколе Нарди Заңға қарсы Марчелло Курти Иттейтін өмір Карло Данези Айыптау Ренато Ла Торре Теңіздегі жүректер Массимо Фальчетти 1951 Шығысқа жолдама Алдо Мазетти Соңғы кездесу Микеле Бонеси (дауысы) Жан-Пьер Омонның дубляжы Парижде әрқашан Париж Марчелло Вентури 1952 Испания алаңының қыздары Марчелло Сатори Мәңгілік тізбек Уолтер Рончи Трагикалық оралу Марко Сезімталдық Карло Сантори Қара қанаттар Пьетро Коссути Жедел жәрдем күні Карло Вагнетти Портицинің тұйық қақпасы Комедиялық рөл Аталмаған 1953 Лулу Солетти Үміт даласы Марио Ешқашан кеш емес Риккардо Өмірге құштарлық Даниеле Масса Армандардың чемоданы 1954 Кедейлердің тарихы Уго Заманамыздың уақыты Марияның күйеуі Сегмент: "Пупо" Күнәнің құлы Джулио Франки Махаббат күндері Паскуале Дроппио Каса Рикорди Гаэтано Доницети Қанша өкінішті, ол жаман адам Паоло Канар аралдарының ханшайымы Эрнан 1955 Там-там майумбе Алессандрини Әдемі ұн тартқыш Лука 1956 Әйел болудың бақыты Коррадо Бетти Екі жүзді Маррио Де Сантис 1957 Әкелер мен балалар Чезаре Шаңды тұзды даланың қызы Пьеро Ең жақсы сәт Петр Валері Ақ түндер Марио Дәрігер және колдовство Доктор Франческо Маркетти 1958 Бір гектар көк аспан Северино Балестра Әдеттегі күдіктілер Тиберио Жазғы оқиғалар Марчелло Маццони Махаббат және қиындықтар Франко 1959 Заң Энрико Тоссо Әйелімнің жауы Марко Торнабуони Барлығы ғашық Джованни Фердинандо Неаполь королі Дженнарино 1960 Dolce Vita Марчелло Рубини Әдемі Антонио Антонио Магнано Адуа және достар Пьеро Сальвагни 1961 Түн Джованни Понтано Қатқақ кісі Альфредо Мартелли Римдегі шабыттар Регинальдо ди Ровиано / Федерико ди Ровиано / Жино Итальяндық ажырасу Фердинандо "Фефе" Чефалу 1962 Жеке өмір Фабио Ринальди Отбасылық хроника Энрико 1963 8½ Гуидо Ансельми Достар Профессор Синигалия Кеше, бүгін, ертең Кармин Сбаратти 1964 Итальяндық үйленеді Доменико Сориано 1965 Казанова 70 Майор Коломбетти Он бірінші құрбан Марчелло Полетти Бүгін, ертең және одан кейін Марио / Микеле Профильдер / Марио Гаспарри 1966 Мен, мен, мен және басқалары Пеппино Марасси Дыбыспен атып түсір, дауысымен атып түсір Мен түсінбеймін Альберто Сапорито 1967 Шет елдік Артур Мёрссо Эти призраки Призрак Аталмаған 1968 Ажырасу Марио Фугетта Махаббаттастар Валерио Алмаз таңғы аспан Үлкен князь Николай Владимирович Годунов 1970 Пицца үшбұрығы Оресте Нарди Күнбағыстар Антонио Соңғы Лео Арнайы ойындар Сандро Құдайдың әйелі Дон Марио 1971 Африкалық Сципион Сципион Африкандық Бұл басқаларға ғана болады Марчелло Рұқсат етіңіз? Рокко Папалео Рокко Папалео 1972 Ит қатыны Джорджио Не? Алекс Рома Өзі Камео 1973 Mordi e fuggi Джулио Борси La Grande Bouffe Марчелло Ештеңе емес: күйеуі жүкті Марко Мазетти Қарсы шабуыл Әке Пьетро Антонелли Қаланың идолы Николас Монтей 1974 Ақ әйелге тимеңіз Джордж А. Кастер Allonsanfàn Фулвио Имбриани Біз бәріміз бір-бірімізді қатты сүйдік 1975 Бангстердің куклы Чарли Колетто Ескі сатылар бойынша профессор Бонакорси Дивината Мишель Барра Домна Деменика Комиссар Сальваторе Сантамария 1976 Todo modo Донетно Жақсы түн, ханымдар мен мырзалар Паоло Т. Фименс Ақылсыздық пен махаббат Маршес Лука Мария 1977 Ерекше күн Габриэль Могли Льюиджи Делавиа Қос қылмыс Бруно Тибелито 1978 Сау Жоқ, Жоқ, Жоқ, Жоқ, Жоқ Луиджи Ночелло Сол қалпында Джулио Маренго Қандық қастық Розарио Мария Спаллоне 1979 Тұрқыма – мүмкін емес тарих Марко Монтефоски Неаполь сарысы Раффаэле Капече 1980 Терраса Луиджи Әйелдер қаласы Snàporaz 1981 Махаббаттың шабыты Нино Монти Тері Курцио Малапарте 1982 Варенн түні Казанова, Сеингальт графы Есіктен тыс Энрико Сомми Соңғы қорқыныш фильмі Өзі Камео 1983 Пиераның тарихы Лоренцо Габриэла, Гвоздика және Даршын Нациб Өлі әскердің генералы Ариосто генералы 1984 IV Генрих IV Генрих 1985 Маттиа Паскалдың екі өмірі Маттиа Паскал Маккерони Антонио Джасьелло 20 жылдан кейін үлкен мәміле Тиберио 1986 Имбир және Фред Пиппо Боттичелла (Фред) Мелиссокомос Спирос 1987 Қара көздер Роман Интервью Өзі 1988 Мисс Аризона Розснай Сандор 1989 Splendor Жордан Сағат қанша? Марчелло 1990 Барлығы жақсы Маттео Скуро Кешке қарай Профессор Бруски 1991 Пеларгон гүлдерінің метеориттік жауынгысы Жоқ саясатшы Балаларды ұрлайтын адам Бигуа Романтиканың соңы Цезарео Гримальди 1992 Қолданылған адамдар Джо Меледандри 1993 Бұл туралы ешкімге айтпаңыз Людовико Д'Андреа Бір, екі, үш, күн Константин Ласпада, әкесі 1994 Дайын киім Сергей (Серджио) Антонио Х. Өзінің шынайы өмірі 1995 Саймонның жүз бірінші түні Кино Итальяндық дос / Итальяндық дос Состене Перейра Перейра Бұлттардың ар жағында Барлық жамандықтардың адамы 1996 Үш өмір және жалғыз өлім Матео Страно / Жорж Виккерс / Батлер / Люк Алламанд 1997 Әлемнің басына саяхат Маноэль Постхумалды түрде шығарылды.