Италия кино өнерінің тарихы

Кіріспе

Италиядағы кино өнеркәсібі

Италия киносының тарихы Люмьер ағайындары кино көрсетілімдерін бастағаннан кейін бірнеше ай өткен соң басталды. Бірінші итальяндық режиссер ретінде Витторио Кальчина есептеледі, ол 1896 жылы Папа Лев XIII-ті түсірген Люмьер ағайындарының серігі болған. Алғашқы фильмдер Италия түбегінің негізгі қалаларында түсірілді. 1900 жылдардың басында «Отелло» (1906), «Помпейдің соңғы күндері» (1908), «Тозақ» (1911), «Куо Вадис» (1913) және «Кабирия» (1914) сияқты эпикалық фильмдер кітаптар немесе сахналық пьесалар бойынша түсірілді. Еуропадағы ең көне авангардтық кино қозғалысы – итальяндық футуризм 1910 жылдардың соңында пайда болды. 1920 жылдардағы құлдыраудан кейін, 1930 жылдары дыбысты фильмнің пайда болуымен итальяндық кино өнеркәсібі қайта жанданды. Осы кезеңде танымал болған итальяндық жанр – «Телефони Бьянки», ол әсем фонмен комедиялардан тұратын. Каллиграфизм «Телефони Бьянки» американдық стильдегі комедияларынан өзгеше болды және көркемдік, формалистік, күрделілікпен экспрессивті, көбінесе заманауи әдеби материалдармен айналысты. Италияның фашистік үкіметі елдің кино өнеркәсібіне, әсіресе «Чинечитта» студиясының (Еуропадағы ең ірі киностудия) құрылысына қаржылық қолдау көрсеткенмен, цензураны да жүзеге асырды, сондықтан 1930 жылдардың соңында түсірілген көптеген итальяндық фильмдер үгіт-насихат фильмдері болды. Екінші дүниежүзілік соғыстың аяқталуымен итальяндық неореализм қозғалысы дүниеге келді, ол соғыстан кейінгі кезеңде кең аудиторияға жетті және Лучино Висконти, Роберто Росселлини және Витторио Де Сиканың режиссерлік карьерасын бастады. 1950 жылдардың соңында неореализм «Commedia all'italiana» жанры мен Федерико Феллини және Микеланджело Антониони сияқты режиссерлердің жеңіл фильмдеріне ұнады. София Лорен, Джульетта Масина, Клаудия Кардинале, Моника Витти, Анна Маньяни және Джина Лолобриджида сияқты актрисалар осы кезеңде халықаралық деңгейде танымал болды. 1950 жылдардың ортасынан 1970 жылдардың соңына дейін «Commedia all'italiana» және көптеген басқа жанрлар авторлық киноның арқасында пайда болды, ал итальян киносы ұлттық және халықаралық деңгейде үлкен беделге ие болды. «Спагетти-вестерн» 1960 жылдардың ортасында танымал болды, шыңы Серджо Леоненің «Долларлар трилогиясы» болды, онда композитор Эннио Морриконеның есімдері қолданылды, олар вестерн жанрының белгілі бір символына айналды. 1960 және 1970 жылдары Марио Бава және Дарио Ардженто сияқты режиссерлер түсірген итальяндық триллерлер немесе «жалло» жанры, бүкіл әлемдегі қорқыныш жанрына әсер етті. 1980 және 1990 жылдары Эрманно Олми, Бернардо Бертолуччи, Джузеппе Торнаторе, Габриэле Сальваторес және Роберто Бенини сияқты режиссерлер итальян киносына сыншылардың жоғары бағасын қайтарды. 2008 жылы Венеция күндері («Giornate degli Autori»), Венеция кинофестивалімен қатар өткізілетін бөлім, «Чинечитта» студиясы мен Мәдени мұра министрлігімен бірлесіп, 1942 және 1978 жылдар аралығында елдің ұжымдық естелігін өзгерткен 100 фильмнің тізімін жасады: «Сақталуға тиіс 100 итальяндық фильм».

The history of Italian cinema began a few months after the Lumière brothers began motion picture exhibitions. The first Italian director is considered to be Vittorio Calcina, a collaborator of the Lumière Brothers, who filmed Pope Leo XIII in 1896. The first films were made in the main cities of the Italian peninsula. In the early 1900s, epic films such as Otello (1906), The Last Days of Pompeii (1908), L'Inferno (1911), Quo Vadis (1913), and Cabiria (1914), were made as adaptations of books or stage plays. The oldest European avant garde cinema movement, Italian futurism, emerged in the late 1910s. After a period of decline in the 1920s, the Italian film industry was revitalized in the 1930s with the arrival of sound film. A popular Italian genre during this period, the Telefoni Bianchi, consisted of comedies with glamorous backgrounds. Calligrafismo was in sharp contrast to Telefoni Bianchi American style comedies and is rather artistic, highly formalistic, expressive in complexity and deals mainly with contemporary literary material. While Italy's Fascist government provided financial support for the nation's film industry, notably the construction of the Cinecittà studios (the largest film studio in Europe), it also engaged in censorship, and thus many Italian films produced in the late 1930s were propaganda films. The end of World War II saw the birth of the influential Italian neorealist movement, which reached vast audiences throughout the post war period, and which launched the directorial careers of Luchino Visconti, Roberto Rossellini, and Vittorio De Sica. Neorealism declined in the late 1950s in favour of lighter films, such as those of the Commedia all'italiana genre and directors like Federico Fellini and Michelangelo Antonioni. Actresses such as Sophia Loren, Giulietta Masina, Claudia Cardinale, Monica Vitti, Anna Magnani and Gina Lollobrigida achieved international stardom during this period. From the mid 1950s to the end of the 1970s, Commedia all'italiana and many other genres arose due to auteur cinema, and Italian cinema reached a position of great prestige both nationally and abroad. The Spaghetti Western achieved popularity in the mid 1960s, peaking with Sergio Leone's Dollars Trilogy, which featured enigmatic scores by composer Ennio Morricone, which have become icons of the Western genre. Italian thrillers, or giallo, produced by directors such as Mario Bava and Dario Argento in the 1960s and 1970s, influenced the horror genre worldwide. During the 1980s and 1990s, directors such as Ermanno Olmi, Bernardo Bertolucci, Giuseppe Tornatore, Gabriele Salvatores and Roberto Benigni brought critical acclaim back to Italian cinema. In 2008 the Venice Days ("Giornate degli Autori"), a section held in parallel to the Venice Film Festival, has produced in collaboration with Cinecittà studios and the Ministry of Cultural Heritage a list of a 100 films that have changed the collective memory of the country between 1942 and 1978: the "100 Italian films to be saved".

1950 жылдар

1950 жылдардың ортасында итальян фильмдері көбейіп, өмірлік мәселелерді қамтыды; олар көбінесе суреттеуден гөрі ойлы болды. Микеланджело Антониони бірінші болып танылып, заманауи киноның үлгісіне айналды. Оның алғашқы туындысы – "Махаббат оқиғасы" (1950) неореализмнен жаңылды. Тото – Неаполь киносының бір символы.

Қызғылт неореализм

Умберто Д. неореализм дәуірінің аяқталуы деп есептелсе де, кейінгі туындылар экономикалық өркендеуге дейін Италиядағы жағдайдың жақсаруына сай, жеңіл, тәтті және шамалы оптимистік көңіл-күйге көшті; бұл жанр «қызғылт неореализм» деп аталды. Халыққа кең таралған комедия мен реалистік мотивтерді үйлестіретін қызғылт неореализмнің ең танымал фильмдері – Луиджи Коменчинидің «Нан, махаббат және қиял» (1953) және Дино Ризидің «Кедей, бірақ әдемі» (1957) фильмдері. Бұл екі фильмнің кассалық табысы «Нан, махаббат және қызғаныш» (1954), «Соррентодағы жанжал» (1955) және «Әдемі, бірақ кедей» (1957) атты жалғастарда да сақталды, оларды да Луиджи Коменчини мен Дино Ризи түсірген. Бұл жанрда өзгелерден көрініп кеткен актрисалардың қатарында София Лорен және Джина Лоллобригида сияқты әлемдік жұлдыздар бар.

Дон Камилло мен Пеппоне

Журналист Джованнино Гуарески жасаған Дон Камилло мен Пеппоне кейіпкерлеріне негізделген қара-ақ фильмдер сериясы 1952-1965 жылдар аралығында түсірілді. Бұл француз-итальяндық бірлесіп түсірілген фильмдер болды, онда Фернандел итальяндық діни қызметкер Дон Камилло рөлін, ал Джино Серви олардың ауылдық қаласының коммунистік мэрі Джузеппе "Пеппоне" Боттацци рөлін сомдады. Фильмдер үлкен табысқа ие болды: 1952 жылы "Дон Камиллоның кішкентай әлемі" Италия мен Францияда ең көп касса жинаған фильм болды, ал "Дон Камиллоның оралуы" 1953 жылы итальяндық және француздық прокатта екінші ең танымал фильм атанды.

Тибрдің бойындағы Голливуд

"Тайбердегі Голливуд" 1950-ші және 1960-шы жылдардағы Римнің халықаралық киноөндірістің маңызды орталығына айналған кезеңін көрсетеді.

Қару-қалқан (пеплум)

Қилық пен сандал – тарихи, мифологиялық немесе библиялық эпостардың бір жанры. Бұл фильмдер сол кездегі жоғары бюджетті голливудтық тарихи эпостарды үлгі етіп алуға тырысты. 1958 жылы америкалық бодибилдер Стив Ривз бас рөлде ойнаған «Геркулес» фильмі жарық көргеннен кейін бұл жанр еуропалық және американдық көрермендер арасында орнықты. Серджио Леоне және Марио Бава сияқты жаңа режиссерлер осы фильмдер арқылы кино әлеміне енді. Қылыш пен сандал фильмдерінің көпшілігі түсті түсірілді, бұл сол кезде жаңалық болды.

1960 жылдар

Федерико Феллини осы онжылдықта үстемдік құрды. Ол "La Dolce Vita" фильмі үшін "Алтын пальма" сыйлығын жеңіп алды және академия тарихындағы кез келген режиссерден көп "Оскар" сыйлығына ие болды. Оның басқа да белгілі фильмдері: "Ла Страда" (1954), "Кабирия түндері" (1957), "Сатирикон" (1969) және "Феллинидің Касановасы" (1976). Франко мен Чиччо – итальяндық актерлер Франко Франчи мен Чиччо Инграссиядан құралған комедиялық дуэт, олар 1960 және 1970 жылдары ерекше танымал болды. Олар бірге 116 фильмде түсті, көбінесе басты рөлдерде.

Музыкарелли

Музыкарелло (көпше түрі – musicarelli) – Италияда пайда болған киноның бір жанры. Ол басты рөлдерде жас әншілердің, өз құрбылары арасында танымал болғандардың және олардың жаңа альбомдарының болуымен ерекшеленеді. Бұл жанр 1950-ші жылдардың соңында пайда болды және 1960-шы жылдары ең көп фильм түсірілді. Жанрды бастаған фильм деп Лусио Фулчидің «I ragazzi del Juke Box» (1959) фильмін есептейді. Музыкарелло екі американдық мюзиклден – Ричард Торптың «Jailhouse Rock» (1957) және Роберт Д. Уэббтің «Love Me Tender» (1956) фильмдерінен шабыттанды, екеуінде де Элвис Пресли түскен. Музыкареллоның ортасында хит ән немесе продюсерлер хитке айналады деп үміттенген ән жатады, ол көбінесе фильмнің атын бөліседі және кейде сюжеттің бір бөлігін көрсететін мәтінге ие болады. Фильмдерде көбінесе нәзік және таза махаббат оқиғалары, ой-санасыз көңіл көтеруге, билеуге және қуануға деген құштарлықпен бірге көрсетіледі. Музыкарелло жас итальяндықтардың бостандыққа ұмтылуын және қажеттілігін көрсетеді, сонымен қатар буын арасындағы кейбір шиеленістерді де көрсетеді. Аль Бано мен Ромина Пауэр жұбы біраз уақыт музыкарелло фильмдерінде сәттілікке қол жеткізді, бірақ олардың фильмдері (әндері сияқты) дәстүрлі мелодияға және бұрынғы онжылдықтардың музыкалық фильмдеріне оралу болды. Бұл термин итальяндық киноиндустриясының сексуалдық мінез-құлық, ажырасу, контрацепция және католик шіркеуінің дәстүрлі діни ықпалы сияқты даулы әлеуметтік мәселелер туралы көптеген сәтті комедияларды түсірген кезеңін көрсетеді. Бұл фильмдерге ұлы актерлердің бір буыны үлес қосты: Уго Тогнацци, Марчелло Мастроянни және Нино Манфреди олардың ішінде. Дино Ризи «Una vita difficile» («Қиын өмір») фильмін режиссерлік еткенімен атаққа ие болды, содан кейін «Il Sorpasso» («Жай өмір») фильмін түсірді, ол қазір культты фильмге айналды. Одан кейін тағы көптеген фильмдер түсірілді.

Спагетти-вестерн

Қару-жарақ және сандалдарға деген қызығушылықтың артынан "спагетти-вестерн" жанры пайда болды. Бұл фильмдер дәстүрлі вестерндерден айырмашылығы, Еуропада түсірілді және итальяндықтармен жасалып, режиссерлік етілді. Ең танымал режиссер Серджио Леоне болды, ол осы жанрдың авторы деп саналады. Оның "Бір жұдырық доллар" фильмі Акира Куросаваның "Yojimbo" жапон фильмінің рұқсатсыз қайта түсірілімі еді. "Жақсы, жаман және елік" фильмінде Клинт Иствуд түсті және Эннио Морриконенің әйгілі музыкасы ойнады.

Жасыл

1960 және 1970 жылдары итальяндық режиссерлер Марио Бава, Риккардо Фреда, Антонио Маргарити және Дарио Арженто классикаға айналған және басқа елдерде жанрға әсер еткен «жалло» (итал. "yellow" – "сары") жанрындағы қорқыныш фильмдерін жасады. Өкіл фильмдерге: «Тым көп білетін қыз» (1963), «Қан сарайы» (1964), «Кристалл қауырсыны бар құс» (1970), «Өлім нервінің дірілі» (1971), «Қызыл құбыжық» (1975) және «Суспирия» (1977) кіреді. «Жалло» – бұл детективтік және триллерлік жанр, көбінесе слэшер, криминалдық детектив, психологиялық триллер, психологиялық қорқыныш, сексплотация және сирек жағдайларда мистикалық элементтерді қамтиды. «Жалло» 1960 жылдардың ортасынан соңына қарай дамыды, 1970 жылдары ең жоғары танымалдылыққа ие болды, содан кейін келесі онжылдықтарда коммерциялық кинодағы маңыздылығы төмендеді, бірақ одан бері де фильмдер түсірілуде. Бұл американдық слэшер фильмдер жанрының алдын бағыштады және оған елеулі әсер етті. «Жалло» әдетте триллердің атмосферасы мен күмәнін қорқыныш элементтерімен (мысалы, кескіш зорлық-зомбылық) және эротизммен (француздық фантастика жанрына ұқсас) үйлестіреді, көбінесе фильмнің соңғы бөліміне дейін кім екені белгісіз қаскөйдің қатысуын көрсетеді. Көптеген сыншылар «жаллоның» ерекше ерекшеліктері бар жеке жанр екеніне келіседі, бірақ «жалло» фильмін не анықтайтыны туралы пікірталас бар. «Жалло» фильмдері әдетте детективтік сюжеттердің шиеленісімен және қорқынышты көріністермен үйлесетін қылмыстық мистеріялар болып табылады. Типик «жалло» сюжеті әйелдерді аңдып, өлтіретін қара қолғап киген қаскөйге қатысты. Көптеген «жалло» фильмдерінде адам өлтіруші болса, кейбіреулерінде мистикалық элементтер де кездеседі. Басты кейіпкерлер көбінесе қылмысқа қатысы жоқ, олар оқиға куәгері ретінде тартылады. саясат пен өнеркәсіпте де. 1962 жылы Франческо Рози ұзақ флешбектер арқылы сицилиялық қылмыскер Салваторе Джулианоның өмірін зерттейтін тергеу фильмі жобасын бастады. Келесі жылы ол Род Штайгердің қатысуымен «Қаланың үстінен қол» (1963) фильмін түсірді; бұл фильм Неапольдегі жылжымайтын мүлік және құрылыс компанияларындағы жемқорлықты әшкереледі. Фильм Венеция кинофестивалінде «Алтын арыстан» сыйлығына ие болды.

During the 1960s and 1970s, Italian filmmakers Mario Bava, Riccardo Freda, Antonio Margheriti and Dario Argento developed giallo (plural gialli, from giallo, Italian for "yellow") horror films that become classics and influenced the genre in other countries. Representative films include: The Girl Who Knew Too Much (1963), Castle of Blood (1964), The Bird with the Crystal Plumage (1970), Twitch of the Death Nerve (1971), Deep Red (1975) and Suspiria (1977). Giallo is a genre of mystery fiction and thrillers and often contains slasher, crime fiction, psychological thriller, psychological horror, sexploitation, and, less frequently, supernatural horror elements. Giallo developed in the mid to late 1960s, peaked in popularity during the 1970s, and subsequently declined in commercial mainstream filmmaking over the next few decades, though examples continue to be produced. It was a predecessor to, and had significant influence on, the later American slasher film genre. Giallo usually blends the atmosphere and suspense of thriller fiction with elements of horror fiction (such as slasher violence) and eroticism (similar to the French fantastique genre), and often involves a mysterious killer whose identity is not revealed until the final act of the film. Most critics agree that the giallo represents a distinct category with unique features, but there is some disagreement on what exactly defines a giallo film. Giallo films are generally gruesome murder mystery thrillers that combine the suspense elements of detective fiction with scenes of shocking horror. The archetypal giallo plot involves a mysterious, black gloved killer who stalks and kills women. While most gialli involve a human killer, some also feature a supernatural element. The protagonists are often unconnected to the murders before they begin; they get drawn in as witnesses. both in politics and industry. In 1962, Francesco Rosi inaugurated an investigation film project retracing, through a series of long flashbacks, the life of a Sicilian criminal, the title figure in Salvatore Giuliano. The following year he directed Rod Steiger in Hands over the City (1963); this film was a denuciation of corruption in real estate and construction companies in Naples. The film was awarded the Golden Lion at the Venice Film Festival.

1970 жылдар

1970 жылдары режиссер Лина Вертмюллердің жұмысы зор ықпалға ие болды. Актерлер Джанкарло Джаннини мен Марианжела Мелатомен бірге ол бірнеше фильм түсірді және «Жеті сұлулық» (1976) фильмімен «Оскар» сыйлығына төрт номинация алды. Осылайша ол «Үздік режиссер» номинациясына ұсынылған алғашқы әйел режиссер атанды. Этторе Скола 1964 жылы «Әйелдер туралы сөйлесейік» фильмімен режиссерлік дебютін жасады. 1974 жылы ол ең танымал фильмін – «Біз бәріміз бір-бірімізді қатты жақсы көрдік» фильмін түсірді. Басқа фильмдерінің қатарында Нино Манфредидің ойнаған «Лақты да, лас та» (1976) және София Лорен мен Марчелло Мастрояннидің қатысқан «Арнайы күн» (1977) фильмдері бар. 1970 жылдары көптеген анимациялық деректі фильмдерден кейін Гибба «Il nano e la strega» (1973) және «Il racconto della giungla» (1974) эротикалық көркем фильмдерімен қайта оралды. Эммануэле Луццати итальяндық анимацияның шедеврлерінің бірі саналатын, Моцарттың операсы негізінде түсірілген «Солғай флейта» («Il flauto magico», 1976) фильміне үлкен үлес қосты. Көптеген сатирикалық қысқа фильмдерден кейін («Синьор Росси» атты танымал кейіпкерге арналған) Бруно Боззетто өзінің ең амбициялық жұмысы деп есептелетін «Аллегро Нон Тропо» (1977) фильмімен қайта оралды. Диснейдің «Фантазия» фильмінен шабыттанған бұл фильмде анимациялық эпизодтар классикалық музыкамен үйлесім тапқан. Тағы бір белгілі суретші – Пино Зак, ол 1971 жылы (қайтадан аралас техника қолданып) Итало Кальвиноның сол аттас романы негізінде «Бейбітсіз салт атты» фильмін түсірді. Франческо Розидің ең танымал фильмдерінің бірі – «Маттей ісі» (1972), ол Энрико Маттейдің құпия жоғалуы туралы деректі фильм. Бұл фильм Канн кинофестивалінде «Алтын пальма» жүлдесін жеңіп алды. Ол («Illustrious Corpses», 1976) фильмімен бірге Италияда және шетелде осындай айыптау фильмдерінің үлгісіне айналды. Элио Петридің танымал айыптау фильмдері: «Жұмысшы табы көкке барады» (1971), фабрикадағы өмірді әжуалай сынаған фильм (Канн кинофестивалінде «Алтын пальма» жүлдесіне ие болды) және «Күдік тудырған азаматты тергеу» (1970). Соңғы фильм (Эннио Морриконеның саундтрегімен бірге) – биліктің бұрмалануына арналған құрғақ психоаналитикалық триллер. Бұл фильм келесі жылы «Үздік халықаралық көркем фильм» номинациясында «Оскар» сыйлығын жеңіп алды.

In the 1970s the work done by the director Lina Wertmüller was influential. Together with actors Giancarlo Giannini and Mariangela Melato, she made several films and with Seven Beauties (1976), she obtained four nominations for the Academy Awards. That made her the first woman to be nominated for best director. Ettore Scola made his directorial debut in 1964 with Let's Talk About Women. In 1974, he directed his best known film, We All Loved Each Other So Much. Other films include Down and Dirty (1976) starring Nino Manfredi, and A Special Day (1977) starring Sophia Loren and Marcello Mastroianni. In the 1970s, after many animated documentaries, Gibba returned to the feature film with the erotic Il nano e la strega (1973) and Il racconto della giungla (1974). Emanuele Luzzati contributed what is considered one of the masterpieces of Italian animation: Il flauto magico ("The Magic Flute", 1976), based on Mozart's opera. After many satirical short films (centred on the popular figure of "Signor Rossi") Bruno Bozzetto returned to the feature film with what is considered his most ambitious work, Allegro Non Troppo (1977). Inspired by Disney's Fantasia, it is a mixed media film, in which animated episodes are combined with classical music pieces. Another notable illustrator was Pino Zac who in 1971 shot (again with mixed technique) The Nonexistent Knight, based on the novel of the same name by Italo Calvino. One of Francesco Rosi's most famous films of denunciation is The Mattei Affair (1972), a documentary into the mysterious disappearance of Enrico Mattei. The film won the Palme d'Or at the Cannes Film Festival. It became (together with Illustrious Corpses (1976)) a model for similar denunciation films produced both in Italy and abroad. Famous films of denunciation by Elio Petri are The Working Class Goes to Heaven (1971), a corrosive denunciation of life in the factory (winner of the Palme d'Or at Cannes) and Investigation of a Citizen Above Suspicion (1970). The latter (accompanied by a soundtrack by Ennio Morricone) is a dry psychoanalytic thriller centred on the aberrations of power. The film won the Academy Award for Best International Feature Film the following year.

Полициоттер

Полизиоттески фильмдері – 1960 жылдардың соңында Италияда пайда болған және 1970 жылдары ең жоғары танымалдылыққа жеткен қылмыс және әрекет фильмдерінің қосалқы түрі. Олар polizieschi all'italiana, Euro crime, Italo crime, spaghetti crime фильмдері немесе жай ғана итальяндық қылмыс фильмдері деп те аталады. 1970 жылдардағы француз қылмыстық фильмдерімен, сондай-ақ 1960 және 1970 жылдардағы американдық полиция және жеке тәртіп сақшылары фильмдерінің ықпалымен жасалған полизиоттески фильмдері Италиядағы әлеуметтік-саяси жағдайдың тұрақсыздығы мен итальяндық қылмыстың өсуі кезінде түсірілді. Бұл фильмдерде көбінесе зорлық-зомбылық, ұйымдасқан қылмыс, көліктерді қуу, өздігінен әрекет ету, қарақшылық, атыс және жемқорлық сияқты көріністер кездеседі. Басты кейіпкерлер көбінесе жемқорлыққа немесе бюрократиялық жүйеге бағынбайтын, қайратты жұмысшы табының өкілдері болып келеді. Осы жанрдағы фильмдерде Ален Делон, Генри Сильва, Фред Уильямсон, Чарльз Бронсон, Томас Милиан және тағы басқалар сияқты халықаралық актерлер ойнады.

Бад Спенсер мен Теренс Хилл

Сондай-ақ, спагетти-вестерн – дәстүрлі батыс атмосферасын «Commedia all'italiana» типті комедиямен үйлестіретін фильм жанры. Осы жанрдағы фильмдердің қатарында Энцо Барбони түсірген «Олар мені Троица дейді» (1970) және «Троица әлі де менің атым» (1971) фильмдері бар, онда Карло Педерсоли мен Марио Жиротти сахналық есімдерімен танымал Бад Спенсер мен Теренс Хилл ойнады. Теренс Хилл мен Бад Спенсер көптеген фильмдерде бірге түсті. Олардың көптеген алғашқы фильмдері «God Forgives I Don't!» (1967) фильмінен бастап спагетти-вестерн жанрына жатты, бұл трилогияның бірінші бөлігі, одан кейін «Ace High» (1968) және «Boot Hill» (1969) фильмдері шықты. Бірақ олар «All the Way, Boys!» (1972) және «Абайлаңыз, біз ашулымыз!» (1974) сияқты комедияларда да ойнады. Актерлер жұбы түсірген келесі фильмдердің көбі – «Екі миссионер» (1974), «Қылмыспен күресушілер» (1977), «Жұп-тұқ» (1978), «Мен бегемот үшінмін» (1979), «Дос тапқан – қазына тапқан» (1981), «Баруға асық» (1983), «Қос қиындық» (1984), «Майами суперполициясы» (1985) және «Түркілер» (1994) – көбінесе комедиялық болды.

Италиялық секси комедия

Commedia sexy all'italiana әдетте әйелдердің жалаңаштығы мен комедиясымен және негізгі commedia all'italiana жанрының маңызды бөлігі болған әлеуметтік сынға аса мән бермеуімен сипатталады. Оқиғалар көбінесе бай үйлер сияқты әулетті ортада өтеді. Бұл жанр жыныстық революциямен тығыз байланысты. Алғаш рет кинотеатрларда әйелдердің жалаңаш түсірілген фильмдері көрсетілді. Италия кинотеатрларында порнография мен ашық жыныстық көріністерге тыйым салынған, бірақ жартылай жалаңаш түсірілімге белгілі бір көңіл бөлді. Жанр, әдепсіз комедия мен қызықты эротикалық фильмнің араласуы, сонымен қатар көптеген клоунадалық элементтері бар, көбінесе стереотиптік сюжеттерді ұстанады. Осы кезеңде Италияда commedia sexy all'italiana фильмдері, сол кездегі киносыншылардың пікірінше, көркемдік құндылығы жоқ немесе «қоқыс фильмдер» деп есептелді, өте танымал болды. Бүгінде олар қайта қаралып, культ фильмдеріне айналды. Бұл фильмдер итальян киносының өндірушілеріне табысты көркем фильмдер жасау үшін жеткілікті қаржы табуға мүмкіндік берді. Бұл комедиялық фильмдердің көркемдік құндылығы төмен болды және итальяндық әлеуметтік табуларға, әсіресе жыныстық салаға қарсы тұру арқылы танымал болды. Ландо Бузанка, Лино Банфи, Ренцо Монтаньяни, Альваро Витали, Глория Гида, Барбара Буше және Эдвиж Фенеш сияқты актерлер өздерінің танымалдылығының көп бөлігін осы фильмдерге қарызды.

Фантоцци

Паоло Вилладжио теледидарлық эскиздері мен газеттегі шағын әңгімелері үшін жасаған Уго Фантоцци кейіпкері де комедиялық сатира жанрына жататын фильмдерде ойнады. Вилладжионың фильмдері көбінесе комедияны жоғары деңгейдегі әлеуметтік сатирамен байланыстырса да, бұл кейіпкер итальяндық қоғамға елеулі әсер етті, тіпті «фантоцциано» деген сөз лексикаға енді. Уго Фантоцци 1970-ші жылдардағы орташа итальянның архетипін көрсетеді – қарапайым өмір салты бар орта тап, бүкіл жұмысшы класына тән алаңдаушылықтарды бейнелейді, оны сыншылар қайта қарастырып жатыр. Фантоццидің басынан өткен оқиғаларды баяндайтын көптеген фильмдердің ішінде ең белгілілері – Лучано Сальче режиссерлік еткен «Фантоцци» (1975) және «Il secondo tragico Fantozzi» (1976) болды.

Сценариялары

Сценариаттар (көпше түрі – сценариаттар) немесе неаполитан сценариатасы – Неапольге тән музыкалық драма түрі. Бірінші дүниежүзілік соғыстан кейін музыкалық театр ретінде пайда болған, кейін киноға бейімделді; сценариат фильмдері 1970 жылдары айрықша танымал болды және жанрдың Неапольден тыс жерлерде кеңінен танылуына септігін тигізді. Драмалардағы ең белгілі актерлер – Марио Мерола, Марио Треви және Нино Д’Анжело. Сценариатты «музыкалық драмалық сериал» деп сипаттауға болады, онда оқиғалар мен диалогтар неаполитан әндерімен алмасады. Сюжеттері неаполитан мәдениеті мен дәстүрінен алынған мелодрамалық тақырыптарға негізделген, оларға құмарлық, қызғаныш, адалдық бұзу, жеке алдау және сатқындық, ар-намыс, кек алу және ұсақ қылмыс әлеміндегі өмір кіреді. Әндер мен диалогтар бастапқыда неаполитан диалектісінде болған, бірақ көбірек көрерменге жету үшін, әсіресе кино өндірісінде итальян тілі кейде артықшылыққа ие болды. Этторе Мария Фиццаротти жазып, түсірген, Марио Мероланың кинодағы дебюттік рөлінде ойнаған «Sgarro alla camorra» (яғни «Каморраға жасалған шабуыл», 1973) алғашқы сценариат фильмі және жанрдың үлгісі ретінде қарастырылады.

1980 жылдар

1980 жылдар итальяндық кино өнерінің төмендеу кезеңі болды. 1985 жылы бар болғаны 80 фильм түсірілді (соғыстан кейінгі кезеңдегі ең аз көрсеткіш), ал жалпы көрермен саны 1970 жылы 525 миллионнан 123 миллионға дейін азайды. Продюсерлер дәуірі аяқталды; Карло Понти мен Дино Де Лаурентис шетелде жұмыс істеді, ал Гофредо Ломбардо мен Франко Кристальди бұрынғыдай маңызды рөлде болмады. Дағдарыс ең алдымен итальяндық жанрлық киноға тиді, себебі коммерциялық теледидардың сәттілігі оны көрермендерінің көп бөлігінен айырды. Осының салдарынан кинотеатрлар көбінесе голливудтық фильмдерді көрсетуге көшті, олар үнемі үстемдік танытты, ал көптеген кинотеатрлар жабылды. Бұл дәуірдегі маңызды көркем фильмдердің қатарында Феллинидің «La città delle donne», «E la nave va», «Ginger and Fred», Эрманно Ольмидің «L'albero degli zoccoli» (Канн кинофестивалінде «Алтын пальма» жүлдесін жеңіп алған), Паоло мен Витторио Тавианидің «La notte di San Lorenzo», Антонионидің «Identificazione di una donna» және Нанни Мореттидің «Bianca» мен «La messa è finita» фильмдері бар. Роберто Бенини мен Массимо Тройсидің бірлесіп ойнаған «Non ci resta che piangere» фильмі Италияда культты фильм ретінде танымал. Актер, сценарист және режиссер Карло Вердоне итальяндық классикадағы комедиялық рөлдерімен әйгілі, сонымен қатар осы фильмдердің сценарийін жазып, режиссерлік жасаған. Оның мансабы алғашқы үш жұмысының табысымен бастау алды: «Un sacco bello» (1980), «Bianco, rosso e Verdone» (1981) және «Borotalco» (1982). Франческо Нути 1970 жылдардың соңында актерлік мансабын бастады, сол кезде Алессандро Бенвенути мен Атина Ценцимен бірге «Giancattivi» кабаре тобын құрды. 1985 жылдан бастап ол өзінің фильмдерін режиссерлік етіп түсіре бастады, «Касабланка, Касабланка» және «Жұмақтың кінәсі» (1985), «Stregati» (1987), «Карузо Паскоски, поляк ұлы» (1988), «Willy Signori e vengo da lontano» (1990) және «Көйлекті әйелдер» (1991) фильмдерімен бірден үлкен жетістікке жетті. «Cinepanettoni» (жекеше түрі: «cinepanettone») – жыл сайын Рождество маусымында Италияда бір немесе екі фильм шығарылатын сатиралық комедиялық фильмдер сериясы. Фильмдер бастапқыда Аурелио Де Лаурентистің «Filmauro» студиясында түсірілді. Көптеген сыншылар пікірінше, 1980 жылдардың басынан бастап «Commedia all'italiana» ысырапқа ұшырап, «Commedia italiana» («Италиялық комедия») орнына келді.

The 1980s was a period of decline for Italian filmmaking. In 1985, only 80 films were produced (the least since the postwar period) and the total audience decreased from 525 million in 1970 to 123 million. The era of producers ended; Carlo Ponti and Dino De Laurentiis worked abroad, and Goffredo Lombardo and Franco Cristaldi were no longer key figures. The crisis affected the Italian genre cinema above all, which, by virtue of the success of commercial television, was deprived of most of its audience. As a result, cinemas began showing mainly Hollywood films, which steadily took over, while many other cinemas closed. Among the major artistic films of this era were La città delle donne, E la nave va, Ginger and Fred by Fellini, L'albero degli zoccoli by Ermanno Olmi (winner of the Palme d'Or at the Cannes Film Festival), La notte di San Lorenzo by Paolo and Vittorio Taviani, Antonioni's Identificazione di una donna, and Bianca and La messa è finita by Nanni Moretti. Non ci resta che piangere, directed by and starring both Roberto Benigni and Massimo Troisi, is a cult movie in Italy. Carlo Verdone, actor, screenwriter and film director, is best known for his comedic roles in Italian classics, which he also wrote and directed. His career was jumpstarted by his first three successes, Un sacco bello (1980), Bianco, rosso e Verdone (1981) and Borotalco (1982). Francesco Nuti began his professional career as an actor in the late 1970s, when he formed the cabaret group Giancattivi together with Alessandro Benvenuti and Athina Cenci. Starting in 1985, he began to direct his movies, scoring an immediate success with the films Casablanca, Casablanca and All the Fault of Paradise (1985), Stregati (1987), Caruso Pascoski, Son of a Pole (1988), Willy Signori e vengo da lontano (1990) and Women in Skirts (1991). The cinepanettoni (singular: cinepanettone) are a series of farcical comedy films, one or two of which are scheduled for release annually in Italy during the Christmas period. The films were originally produced by Aurelio De Laurentiis' Filmauro studio. For the majority of critics the "Commedia all'italiana" waned from the beginning of the 1980s, giving way to an "Commedia italiana" ("Italian comedy").

1990 жылдар

1980 жылдары пайда болған экономикалық дағдарыс келесі онжылдықта жеңілдеуді бастады. Дегенмен, 1992–93 және 1993–94 жылдар аралығында түсірілген фильмдер саны, ұлттық нарық үлесі (15 пайыз), жалпы көрермендер саны (жылына 90 миллионнан кем) және кинотеатрлар саны ең төменгі деңгейге жетті. Осы өндірістік құлдыраудың салдарынан онжылдықтың ортасында итальяндық жанрлық кино жоғалып кетті, себебі ол қазіргі заманғы үлкен голливудтік блокбастерлермен бәсекелесе алмады (негізінен бюджеттердің айқын айырмашылығына байланысты). Осы кезеңнің ең танымал фильмі – Джузеппе Торнаторенің «Жаңа кинотеатр «Парадизо»» фильмі, ол 1989 жылы «Үздік шетел тіліндегі фильм» номинациясында «Оскар» сыйлығын жеңіп алды (сыйлық 1990 жылы табысталды). 1991 жылы Габриэле Сальваторестің «Mediterraneo» фильмі де осы жүлдені жеңіп алды. 1994 жылғы «Il Postino: The Postman» фильмін британдық Майкл Радфорд түсірді, ал бас рөлде Массимо Тройзи ойнады. Фильм «Оскар» сыйлығына бес номинация ие болды, оның ішінде «Үздік фильм» және Тройзи үшін «Үздік актер» номинациялары, сондай-ақ «Үздік түпнұсқа музыка» номинациясында жеңіске жетті. 1998 жылы Роберто Бенини «La vita è bella» («Әдемі өмір») фильмі үшін үш «Оскар» сыйлығын жеңіп алды. Леонардо Пьераччони «Студенттер» (1995) фильмімен режиссерлік дебютін жасады. 1996 жылы ол өзінің «Циклон» фильмін түсірді, ол прокаттан 75 миллиард лира табыс әкелді. 1990 жылдары итальяндық анимация Туриндегі «Lanterna Magica» студиясының арқасында өндірістің жаңа кезеңіне енді. 1996 жылы Энцо Д’Ало басшылығымен студия Джанни Родаридің әңгімесі негізінде «La freccia azzurra» атты Рождестволық ертегін жасады. Фильм сәтті болды және басқа да толық метражды фильмдерге жол ашты. Шындығында, 1998 жылы Луис Сепульведаның романы бойынша «Lucky and Zorba» фильмі көрсетілімге шықты және көпшіліктің қызығушылығын тудырды.

2000 жылдар

Италия киносы тұрақтылыққа қол жеткізіп, сыншылардың құрметін қайта алды. 1995 жылы 93 фильм, ал 2005 жылы 274 фильм түсірілді. 2006 жылы ұлттық нарық үлесі 31 пайызға жетті. 2001 жылы Нанни Мореттидің "Уалының бөлмесі" (La stanza del figlio) фильмі Канн кинофестивалінде "Алтын пальма" жүлдесін жеңіп алды. Соңғы кездегі танымал итальян фильмдері: Роберто Фаенцаның "Джона киізді балықтың ішінде" (Jona che visse nella balena), Франческа Арчибугидің "Үлкен қарбыз" (Il grande cocomero), Ольмидің "Қару-жарақ кәсібі" (Il mestiere delle armi), Марко Беллокионың "Дін сағаты" (L'ora di religione), Джанни Амелионың "Бала ұрлығы", "Ламерика", "Үйдің кілттері" (Le chiavi di casa), Габриэль Сальваторестің "Мен қорқамын" (Io non ho paura), "Белгісіз феялар", Ферзан Өзпетектің "Терезе алдында" (La finestra di fronte), Марко Беллокионың "Қайырлы таң, түңгі" (Buongiorno, notte), Марко Туллио Джордананың "Жастықтың ең жақсысы" (La meglio gioventù), Кристина Коменчинидің "Жүректегі аң" (La bestia nel cuore). 2008 жылы Паоло Соррентиноның Джулио Андреоттидің өміріне негізделген "Il Divo" фильмі жюри сыйлығын жеңіп алды, ал Матео Гарроненің режиссерлік қылмыстық драмасы "Гоморра" Канн кинофестивалінде Гран-при жүлдесін жеңіп алды. Режиссер Энцо д'Ало келесі жылдары "Момо" (2001) және "Опопомоз" (2003) сияқты фильмдер түсірді. Турин студиясы өз атынан "Ағаштардың Аидасы" (Aida of the Trees, 2001) және "Тото Дәм және пиццаның сиқырлы тарихы" (Totò Sapore e la magica storia della pizza, 2003) фильмдерін таратты, олардың көрсетілімі кассада жақсы қарсы алынды. 2003 жылы компьютерлік графикадағы алғашқы толыққанды итальяндық анимациялық фильм – Паоло Модуньоның "Джулия арасы және Мырза Өмір" (L'apetta Giulia and Signora Vita) жарық көрді.

2010 жылдар

Паоло Соррентиноның "Ұлы сұлулық" (La Grande Bellezza) 2014 жылы үздік шетел тіліндегі фильм үшін "Оскар" сыйлығын жеңіп алды. 2010 жылы Игинио Страффи режиссерлік еткен "Winx Club 3D: Magic Adventure" атты алғашқы итальяндық 3D анимациялық фильмі шықты, ол осы аттас сериал негізінде жасалған; осы уақытта Энцо Д'Ало кинотеатрларға оралып, өзінің "Пиноккио" (2012) фильмін ұсынды. 2017 жылғы "Cinderella the Cat" фильмі, Гиамбатттиста Базиленің "Pentamerone" шығармасы бойынша түсірілген, екі "David di Donatello" сыйлығын жеңіп алды, оның бірі арнайы эффекттер үшін болды. Бұл санатта ұсынылған және жеңіске жеткен алғашқы анимациялық фильм болды. Италиядағы ең көп табыс әкелген екі итальяндық фильмнің режиссері – Дженнаро Нунцианте, ал басты рөлдерді Чекко Залоне ойнады: "Sole a catinelle" (2013) – 51,8 миллион еуро, ал "Quo Vado?" (2016) – 65,3 миллион еуро. 2016 жылы Габриэле Майнетти режиссерлік еткен және Клаудио Сантамарияның басты рөлде ойнаған "They Call Me Jeeg" атты сыншылар жоғары бағалаған супергеройлық фильм сегіз "David di Donatello", екі "Nastro d'Argento" және "Globo d'oro" сыйлығын жеңіп алды. Джанфранко Розидің "Теңіздегі өрт" (2016) деректі фильмі 66-шы Берлин халықаралық кинофестивалінде "Алтын аю" жүлдесін жеңіп алды. 2010 жылдардағы басқа да сәтті итальяндық фильмдер: Марко Беллокионың "Винцере" және "Сатқын", Паоло Вирцидің "Бірінші әдемі нәрсе" (La prima cosa bella), "Адам капиталы" (Il capitale umano) және "Аяң" (La pazza gioia), Нанни Мореттидің "Бізде папа" (Habemus Papam) және "Миа Мадре", Паоло мен Витторио Тавианидің "Цезарь өлуге тиіс" (Cesare deve morire), Клаудио Калигаридің "Жаман болма" (Non essere cattivo), Микеле Пласидоның "Романцо Криминале" (содан кейін "Романцо криминале – La serie" телесериалы пайда болды), Паоло Соррентиноның "Жастық" (La giovinezza), Стефано Солиманың "Субура", Паоло Генузезедің "Таныс емес жандар" (Perfetti sconosciuti), Джонас Карпиньяноның "Mediterranea" және "A Ciambra", Маттео Роверенің "Итальяндық жарыс" (Veloce come il vento) және "Бірінші король: Империяның тууы" (Il primo re), сондай-ақ Маттео Гарроненің "Ертегілер" (Il racconto dei racconti), "Dogman" және "Пиноккио". Лука Гуадагниноның тақылымдық "Жеңіс" трилогиясының соңғы бөлімі – "Call Me by Your Name" (2017) ("I Am Love" (2009) және "A Bigger Splash" (2015) фильмдерінен кейін) кеңінен танылып, көптеген марапаттарға ие болды, оның ішінде 2018 жылы "Ең үздік адаптацияланған сценарий" үшін "Оскар" сыйлығы және "Ең үздік фильм" номинациясы. Паоло Генузезенің "Таныс емес жандар" (Perfect Strangers) фильмі кино тарихында ең көп қайта түсірілген фильм ретінде Гиннес рекордтары кітабына енді, барлығы 18 нұсқасы жасалды. "Il Messaggero" газетінің кино сыншысы, режиссер Джанни Амелио және жазушылар мен кино сыншылары Джан Пьеро Брунетта, Джованни Де Луна, Джанлука Фаринелли, Джованна Григнаффини, Паоло Мерегетти, Морандо Морандини, Доменико Старноне және Серджио Тоффетти бірлесіп жұмыс істеді.

Paolo Sorrentino's The Great Beauty (La Grande Bellezza) won the 2014 Academy Award for Best Foreign Language Film. In 2010, the first Italian animated film in 3D was made, directed by Iginio Straffi, entitled Winx Club 3D: Magical Adventure, based on the homonymous series; in the meantime Enzo D'Alò returned to theatres, presenting his Pinocchio (2012). Cinderella the Cat (2017), taken from the text Pentamerone by Giambattista Basile, won two David di Donatello's, one of which was for special effects, becoming the first animated film to be nominated, and win, in this category. The two highest grossing Italian films in Italy have both been directed by Gennaro Nunziante and starred Checco Zalone: Sole a catinelle (2013) with €51.8 million, and Quo Vado? (2016) with €65.3 million. They Call Me Jeeg, a 2016 critically acclaimed superhero film directed by Gabriele Mainetti and starring Claudio Santamaria, won eight David di Donatello, two Nastro d'Argento, and a Globo d'oro. Gianfranco Rosi's documentary film Fire at Sea (2016) won the Golden Bear at the 66th Berlin International Film Festival. Other successful 2010s Italian films include: Vincere and The Traitor by Marco Bellocchio, The First Beautiful Thing (La prima cosa bella), Human Capital (Il capitale umano) and Like Crazy (La pazza gioia) by Paolo Virzì, We Have a Pope (Habemus Papam) and Mia Madre by Nanni Moretti, Caesar Must Die (Cesare deve morire) by Paolo and Vittorio Taviani, Don't Be Bad (Non essere cattivo) by Claudio Caligari, Romanzo Criminale by Michele Placido (that spawned a TV series, Romanzo criminale La serie), Youth (La giovinezza) by Paolo Sorrentino, Suburra by Stefano Sollima, Perfect Strangers (Perfetti sconosciuti) by Paolo Genovese, Mediterranea and A Ciambra by Jonas Carpignano, Italian Race (Veloce come il vento) and The First King: Birth of an Empire (Il primo re) by Matteo Rovere, and Tale of Tales (Il racconto dei racconti), Dogman and Pinocchio by Matteo Garrone. Call Me by Your Name (2017), the final installment in Luca Guadagnino's thematic Desire trilogy, following I Am Love (2009) and A Bigger Splash (2015), received widespread acclaim and numerous accolades, including the Academy Award for Best Adapted Screenplay and the nomination for Best Picture in 2018. Perfect Strangers by Paolo Genovese was included in the Guinness World Records as it became the most remade film in cinema history, with a total of 18 versions. film critic of the newspaper Il Messaggero, in collaboration with film director Gianni Amelio and the writers and film critics Gian Piero Brunetta, Giovanni De Luna, Gianluca Farinelli, Giovanna Grignaffini, Paolo Mereghetti, Morando Morandini, Domenico Starnone and Sergio Toffetti.

Кинотеатрлар

Cineteca Nazionale – Римде орналасқан кино мұрағаты. 1949 жылы құрылған, оның қорында 80 000 фильм, 600 000 фотосурет, 50 000 плакат және Италия кино тарихын зерттеу қауымдастығының (AIRSC) жинағы бар. Ол 1943 жылы нацистік басқыншылар алып кеткен Centro Sperimentale di Cinematografia мұрағатының негізінде құрылды. Cineteca Italiana – Миланда орналасқан жеке кино мұрағаты. 1947 жылы құрылып, 1996 жылы қорға айналған Cineteca Italiana итальян және халықаралық кино тарихынан 20 000-нан астам фильм мен 100 000-нан астам фотосуретті сақтайды. Cineteca di Bologna – Болоньядағы кино мұрағаты. Ол 1962 жылы құрылды.

Мұражайлар

Туриндегі Ұлттық кино мұражайы – Mole Antonelliana мұнарасының ішінде орналасқан кино мұражайы. Ол Мария Адриана Проло қорымен басқарылады, ал коллекциясының ядросы тарихшы және коллекционер Мария Адриана Пролоның жұмысының нәтижесі болып табылады. Бұрын ол Чиаблезе сарайында орналасқан. 2008 жылы 532 196 келушіні қабылдап, Италиядағы ең көп танымал мұражайлардың арасында 13-орынға ие болды. Мұражайда сиқырлы фонарьлар, ерте заманғы және қазіргі кино технологиялары, алғашқы итальян фильмдерінен сахналық реквизиттер және басқа да естеліктер сияқты кинематографиялық оптикалық құрылғылар қойылған. Шамамен 3200 м² аумақты қамтитын, бес деңгейге бөлінген көрме жолында әртүрлі кино топтарына арналған аймақтар бар, ал Моль мұнарасының ғибадатханасының залында орналасқан негізгі зал кино жанрларын бейнелейтін бірнеше бөлімдерге бөлінген. Прекинема мұражайы – Падуа қаласындағы Прато-делла-Валледе орналасқан Палаццо Анжелидегі прекинема тарихына, яғни киноның пайда болуына арналған мұражай. Ол 1998 жылы Падова қалалық әкімдігімен бірлесіп, Minici Zotti коллекциясын көрсету мақсатымен құрылды. Римнің кино мұражайы Синечиттада орналасқан. Коллекциясында кино плакаттары, кинокамералар, проекторлар, сиқырлы фонарьлар, сахналық костюмдер және Филотео Альберинидің «кинетограф» патенты бар. Италия кинотегі басқаратын Милан кино мұражайы үш бөлімге бөлінген: прекинема, анимациялық кино және «Милан – кино түсірілім алаңы» сонымен қатар мультимедиалық және интерактивті станциялар да бар. Катания кино мұражайы киноға, оның техникасына және тарихына қатысты құжаттарды, әсіресе кино мен Сицилия арасындағы байланысты көрсетеді. Сиракуза кино мұражайы 12 залға 10 000-нан астам экспонат жинақталған.

Фестивальдар мен кино сыйлықтары

Италия кинофестивальдері қауымдастығы (AFIC; италия тілінде: Associazione Festival italiani di cinema) – Италияда өткізілетін кинофестивальдердің бас ұйымы.