Кіріспе

Жаратылыс кітабының бірінші тарауының төртінші аяты – Жаратылыс 1:4. Бұл, Құдайдың 3-аяттағы «Жарық болсын!» деген бұйрығына жауап. Ол, Тораның Берешит бөлігіндегі Жаратылыс кітабының жаратылыс тарихының бір бөлігі. Аятта жарықтың жақсы екендігі және Құдайдың жарықты қараңғылықтан айырғандығы айтылады (төмендегі аудармалар тізімін қараңыз). Ол әртүрлі тәсілдермен түсіндірілген және Микеланджело сияқты суретшілермен бейнеленген.

Түсіндірме

Бұл жердегі жақсылыққа сілтеу еврей ойлауында материалдық әлемнің өзі жаман болуы мүмкін деген сенімге орын болмағанын көрсетеді. Осы өлеңдегі жарық пен қараңғылық арасындағы бөлініс әдеби және метафоралық түрде де түсіндірілген.

Кітапша жарықтың бөлінуі

Джеральд Шрёдер өзінің "Құдай туралы ғылым: ғылыми және Киелі кітап даналығының үйлесімділігі" атты кітабында бұл аяттың физикалық космологиядағы нақты құбылыстарды сипаттайтынын, оны инфляциямен салыстыратынын айтады. Комментатор Пауль Кислинг бұл аяттың бірінші бөлігі "материалдық әлем жаман емес, жақсы; жеке тұлға емес, бейперне екенін" көрсетеді, ал екінші бөлігі физикалық әлемнің реттелгендігін бейнелейді деп жазады. Франц Делич және басқалар бұл аятты жарық пен қараңғылықтың кезектесуін немесе уақыттың өзінің жаратылуын бастау деп қарастырған.

Метафоралық жарықтың бөлінуі

Августин Гиппоның "Құдай қаласы" еңбегінде бұл аят қасиетті періштелер мен таза емес періштелер арасындағы бөліністі сипаттайды. Ол, күн, ай және жұлдыздардың болуы физикалық жарық пен қараңғылық арасындағы бөліністі білдіретінін, бірақ "нағыз шындықтың нұрымен рухани жарқыраған қасиетті періштелер тобы мен олардан бет бұрған періштелердің рухани жағдайының жамандық арасындағы айырмашылықты тек Құдай ғана бөле алады" дейді. "Зохар" кітабында осы аятқа қатысты бірнеше түсіндірмелер бар, соның ішінде "Құдай жарықтың жақсы екенін көрді" деген сөз ғаламның құдайлық өмірмен жарықтанып, толығымен нұрланғанын, ол оны жаратылыстың және тірі нәрселердің жалпы игілігі мен бақыты үшін сақтайтынын білдіреді. Раши осы аятты аггадизм тұрғысынан түсіндіріп, жарық болашақта ізгілерге арналғанын көрсетеді.

Нысанды түсіндіру

Шамалық түсіндіру жарықтың қараңғыдан ажыратылуын әдеби құрылымның бір бөлігі деп қарастырады, бұл кейінірек теңіздің аспаннан және құрлықтың теңізден бөлінуімен сабақтас.

Көркем шығарма

Бұл аяттың көптеген мысалдары бар, соның ішінде Микеланджелоның "Жарды қараңғыдан бөлуі" (Сикстин капелласы төбесінің бір бөлігі).

Мәтін

Құдай нұрдың жақсы екенін көріп, нұрды қараңғылықтан бөліп алды.