Г.Ф. Лавкрафт әлемі: Жаңа Англия және оның көркемдік географиясы

Кіріспе

Жаңа Англиядағы нақты және ойдан шығарылған жерлер, Х.П. Лавкрафттың көркем шығармаларымен байланысты

"Лавкрафт елі" термині Х.П. Лавкрафттың көптеген фантастикалық әңгімелерінде пайдаланған Жаңа Англия аймағын белгілеу үшін қолданылады, ол нақты және ойдан шығарылған жерлерді біріктіреді. Бұл аймақты Ктулху мифологиясында жұмыс істейтін басқа авторлар да кеңейтті. Бұл тіркес Лавкрафттың өмір кезеңінде қолданылмаған, оны Кит Хербер "Call of Cthulhu" ролдік ойыны үшін ойлап тапқан. Бұл тіркес Лавкрафттың туындыларының оқиға ортасын атауға жасалған әрекеттердің бірі. Балама атауларға Аркхэм округі, Мискатоник округі және Мискатоник аймағы жатады.

Шығу тегі

Термин Кит Хербер тарапынан қолданысқа енгізілді, кейіннен Лавкрафттық «Call of Cthulhu» ролдік ойынының өндірушісі Chaosium оны кеңінен танымал етті.

Балама сөз тіркестері

Лавкрафт зерттеушісі С. Т. Джоши бұл аймақты оның ойдан шығарылған өзені мен университетінің атымен Мискатоник аймағы деп атайды. Лавкрафттың өмірбаяны Лин Картер оны Мискатоник округі деп атайды, ал "Көнеден тыс түс" фильмі оны Аркхам округі деп атайды. Бірақ Лавкрафт оның ойдан шығарылған қалаларының кейбірінің шын мәнінде Массачусетс штатының Эссекс округінде орналасқандығын көрсетеді. Аркхам округі сияқты, Мэтт Рафф өзінің кітабындағы кейбір оқиғаларды дәл сондай ойдан шығарылған Массачусетс штатының Девон округіне орналастырады.

Лавкрафттың көркем шығармалары

Лавкрафттың туындыларында оқиға орыны маңызды рөл атқарады. Лавкрафт елі, Жаңа Англияның қияли нұсқасы, оның мифологиясы үшін орталық нүкте болып табылады. Ол аймақтың тарихын, мәдениетін және фольклорын, Лавкрафт түсінгендей бейнелейді. Бұл ерекшеліктер оның әңгімелерін құру үшін негіз ретінде пайдаланылып, көбінесе асыра сілтеліп, өзгертіледі. Аймақтағы елді мекендердің аттары нақты жерлердің аттарынан тікелей әсер алды, бұл олардың шынайылығын арттыру мақсатында жасалды. Лавкрафттың әңгімелері Жаңа Англиямен байланысын пайдаланып, қорқыныш сезімін күшейтеді. Лавкрафт Жаңа Англия оқиға орынын алғаш рет 1920 жылы Кингспортта өтетін "Қорқынышты ескі кісі" атты әңгімесінде қолданды. "Үйдегі сурет" (1920 жылы жазылған) Аркхэм мен Мискатоник аңғары туралы айтатын алғашқы туындысы. Оқиға Жаңа Англияның ауылдық жері оның қорқынышты әңгімелері үшін өте қолайлы фон болатындығын түсіндіретін манифестпен басталады: "Қорқыныштың нағыз шебері үшін, айтуға келмейтін қорқыныштың жаңа сезімі – өмірдің басты мақсаты мен ақталуы, ең бағалысы – Жаңа Англияның шетіндегі ежелгі, уақ ауылдар; себебі сонда күштің, жалғыздық пен есімдіксіздіктің, білімсіздіктің қараңғы элементтері бірігіп, қорқыныштың шыңына жетеді". 1930 жылы Роберт Э. Говардқа жазған хатында Лавкрафт өзінің Жаңа Англияға деген құштарлығын мыстық әдебиет үшін орын ретінде түсіндіруге тырысты: "Шынымен де қорқынышты түнгі қара Массачусетс аңыздары қызықты. Мұнда топтық неврозды терең зерттеуге болатын материал бар; өйткені пуритандық қиялдың терең ауруы бар екенін ешкім жоққа шығара алмайды". Лавкрафтқа Массачусетс штатының қалалары мен кенттері ерекше әсер етті. Дегенмен, Лавкрафт елінің нақты орны өзгермелі болды, өйткені ол Лавкрафттың әдеби қажеттіліктеріне сәйкес жылжытылды. Аркхэмнің орналасқан жері өзгерді, себебі Лавкрафт оның Бостонды сумен қамтамасыз ету үшін салынған Куаббин суқоймасынан жойылғанын шешті. Бұл туралы "Кеңістіктен келген түс" әңгімесінде айтылады, онда "жарылған дала" суқойманың қияли нұсқасының құрылуымен суға батып кетеді. Лавкрафт Аркхэмнің Мискатоник университетін алғаш рет 1921-22 жылдары жазылған "Герберт Уэст – Жаңғыртушы" туындысында атады. Ол 1928 жылы "Дунвич қорқынышы" әңгімесінде Дунвичті қияли ландшафтына қосты және 1931 жылы "Иннсмут үстіндегі көлеңке" романында Иннсмутты қосу үшін кеңейтті.

Setting plays a major role in Lovecraft's fiction. Lovecraft Country, a fictionalized version of New England, serves as a central hub for his mythos. It represents the history, culture, and folklore of the region, as interpreted by Lovecraft, who associated himself with the region. These attributes are exaggerated and altered to provide a base upon which his stories could be constructed. The names of the locations in the region were directly influenced by the names of real locations in the region, which was done to increase their realism. Lovecraft's stories use their connections with New England to imbue themselves with the ability to instill fear. Lovecraft first used a New England setting in his 1920 short story "The Terrible Old Man", set in Kingsport. "The Picture in the House" (written later in 1920), is the first of his stories to mention both Arkham and the Miskatonic Valley. The story begins with a manifesto for why the New England countryside is a fitting backdrop for his horror stories:
the true epicure of the terrible, to whom a new thrill of unutterable ghastliness is the chief end and justification of existence, esteem most of all the ancient, lonely farmhouses of backwoods New England; for there the dark elements of strength, solitude, grotesqueness, and ignorance combine to form the perfection of the hideous. In a 1930 letter to Robert E. Howard, Lovecraft attempted to explain his fascination with New England as a setting for weird fiction: "It is the night black Massachusetts legendary which packs the really macabre 'kick'. Here is material for a really profound study in group neuroticism; for certainly, none can deny the existence of a profoundly morbid streak in the Puritan imagination." Specifically, Lovecraft was inspired by the cities and towns in Massachusetts. However, the specific location of Lovecraft Country is variable, as it was moved according to Lovecraft's literary needs. The location of Arkham was moved, as Lovecraft decided that it would have been destroyed by the Quabbin Reservoir, which was created to supply Boston with fresh water. This is alluded to in "The Colour Out of Space", as the "blasted heath" is submerged by the creation of a fictionalized version of the reservoir. Lovecraft first mentioned Arkham's Miskatonic University in "Herbert West–Reanimator", written in 1921–22. He added Dunwich to his imaginary landscape in 1928's "The Dunwich Horror", and expanded it to include Innsmouth in 1931's The Shadow over Innsmouth.

Лавкрафт еліндегі ойдан шығарылған жерлер

Ең маңызды бөлігі Мискатоник өзенінің аңғары бойында, оның қашықтағы батыс бастауы Дунвичтен басталып, Атлант мұхитына құятын жері Аркхам, Кингспорт және Мартин пляжы аралығында орналасқан. Бұл жерлер, Инсмутпен бірге, Лавкрафт еліндегі ең маңызды орындар болып саналады. Дегенмен, Лавкрафттың кейбір әңгімелері Жаңа Англияның басқа аймақтарында, соның ішінде Вермонттың оңтүстік төбелерінде ("Қараңғылықтағы сыбырлаушы" әңгімесінің оқиғасы осы жерде өтеді) және Лавкрафттың туған қаласы Род-Айленд штатындағы Провиденс қаласында ("Чарльз Декстер Уордтың ісі" және "Қараңғылықтың аңшысы" сияқты туындыларын осы қалада жазған) болғандықтан, бұл кеңірек аймақ та кейде Лавкрафт елінің бір бөлігі деп есептеледі.

Аркхам

Массачусетс штатының ойдан шығарылған Аркхэм қаласы Лавкрафт және басқа да Ктулху мифологиясы авторларының көптеген туындыларында кездеседі. Аркхэм, Мискатоник өзенінің аңғарында орналасқан Мискатоник университетіне үйі, бұл мекеме "Таулардағы қорқыныш" (1936) және "Уақыттан тыс көлеңке" (1936) повестеріндегі экспедицияларды қаржыландырады. "Есік алдындағы нәрсе" әңгімесінде Аркхэм емдеу орталығы (санаторийі) суреттеледі. "Герберт Уэст – қайта тірілтуші" туындысында 1905 жылы қалада оба эпидемиясы болғандығы айтылады. Аркхэмнің нақты орны Лавкрафттың туындыларында көрсетілмеген, бірақ ол Иннсмут пен Данвичке жақын орналасқан деп есептеледі. Ф. Ли Болдуинге 1934 жылғы 29 сәуірде жазған хатында Лавкрафт "[менің] Аркхэм туралы ойымдағы сурет атмосферасы және үйлер стилі жағынан Салемге ұқсас, бірақ көбірек төбелі және колледжі бар (Салемде жоқ). Мен қала мен ойдағы Мискатоник өзенін Салемнің солтүстігінде, мүмкін Манчестердің жанында орналастырамын" деп жазды.

Дунвич

Дунвич – Х.П. Лавкрафттың 1929 жылғы «Дунвич қорқынышы» повесінде пайда болған ойдан шығарылған ауыл, және ол Мискатоник өзені аңғарында орналасқан. Тұрғындары іштен туған, білімсіз және өте шарбақты деп бейнеленеді, ал қаланың өзі экономикалық жағынан кедей, көптеген құлаған немесе тастап кетілген ғимараттары бар деп сипатталады. Англияның Саффолк қаласындағы Дунвич «DUN ich» деп айтылса да, Лавкрафт өзінің Дунвичінің қалай айтылуын қалайтынын нақты көрсетпеген. Лавкрафт Дунвичті Массачусетс штатының Атол қаласы мен Батыс Массачусетс штатының басқа қалаларының үлгісінде жасаған, ол «Спрингфилдтің маңындағы құлдыраған Массачусетс аймағы – мысалы, Уилбрахам, Монсон және Хэмпден» деп атады. С.Т. Джоши Дунвичке «Шайтанның бағы» орналасқан Коннектикут штатының Шығыс Хаддам қаласының, «Мудус шуларының» және колдовство дәстүрінің де әсер еткенін айтады. Лавкрафт Дунвичті «Массачусетс штатының солтүстік-орталық бөлігінде» орналастырады, саяхатшылар оны «Дин бұрышының ар жағындағы Айлсбери жолының қиылысында дұрыс емес жолға бұрылып» табады. Айлсбери мен Дин бұрыштары Лавкрафттың туындылары, олардың екеуі де оның басқа әңгімелерінде кездеспейді, бірақ Айлсбери оның «Югготтан келген саңыраулар» өлеңдер жинағында еске алынады. Дунвич «тау басында ірі, дөңгелек тастан жасалған бағаналармен» қоршалған, олардың Покумтуктар салғаны болжанады.

Кингспорт

Кингспорт қаласы алғаш рет Лавкрафттың 1920 жылы жазылған "Құйқылы қарт" әңгімесінде кездеседі. Кингспорт Массачусетс штатындағы Марблхед қаласының негізінде құрылған. Лавкрафт өз хаттарында Кингспортты Марблхедтің идеалданған нұсқасы деп сипаттаған. Оның тік жарлары Марблхед пен Рокпорттағы жарларға ұқсас. Уилл Мюррейдің сөзіне сәйкес, Кингспорт Иннсмутпен іргелес жатыр. Қаланың нақты орналасқан жері Лавкрафттың әдеби қажеттіліктеріне қарай өзгерген. Лавкрафт оның нақты үлгісін көрер алдында Кингспортты жасаған. 1922 жылы Марблхедке сапар шеккен Лавкрафт қалаға әуескер болып, оның сұлулығына тәнті болды. 1929 жылы ол қар жауып тұрған қаланы күн бату кезінде көргенде және "МАРБЛЕХЕЙДТІҢ қисық, көне шатырларын алғаш рет көріп, таң қалғанда" терең сезімге толы болды. Шын мәнінде, "Ол сәт – 1922 жылдың 17 желтоқсаны, сағат 16:05 пен 16:10 аралығы – менің жарты ғасырға жуық өмірімдегі ең күшті эмоционалдық шыңы болды". Лавкрафт Кингспортты "Құйқылы қарт" (1920 жылы жазылған, 1921 жылы жарық көрген), "Фестиваль" (1923 жылы жазылған, 1925 жылы жарық көрген) және "Тұман ішіндегі ерекше биік үй" (1926 жылы жарық көрген) әңгімелері үшін тұрғын орта ретінде пайдаланған. Лавкрафттың аянды қайталауы оның "Белгісіз Кадаттың арман іздеуі" (1926 ж., 1943 жылы өлімнен кейін жарияланған) кітабының соңында көркемдік бейнеленген түрінде көрінеді. "Арман іздеуі" романында Лавкрафттың қайта-қайта пайда болатын кейіпкері – Рэндолф Картер ойнайды, ол көбінесе Лавкрафттың өзінің идеалданған бейнесі деп есептеледі. Лавкрафттың айтуынша, Картер Кингспортта өскен. Кейінгі жазушылардың еңбектерінде Кингспорт қаласы 1639 жылы Англияның оңтүстігінен және Норманд аралдарынан келген отарлаушылармен құрылғаны айтылады. Салемдегі сиқыршылыққа қарсы сот процесінің ықпалымен қала 1692 жылы төрт күдікті сиқыршыны дарға асты. Америка Тәуелсіздік соғысы кезінде портты британдықтар қысқа мерзімге блокадалаған, себебі қаланың саудагерлері британдық флотқа қарсы каперлікке көшкен. 19 ғасырда теңіз саудасы төмендеп, қаланың негізгі кәсібі балық аулауға айналды. Кингспорттың экономикасы 20 ғасырда да құлдырады және қазіргі күні негізінен туризмге сүйенген. Кейп-Энн аймағында орналасқан. Сонымен қатар, Лавкрафт Мискатоник өзенінің атауын алгонкин тілінің түбір сөздерінен құрастырғаны белгілі. Мюррей Лавкрафт Манухеттің атын табу үшін де осыған ұқсас әдіс қолданғанын айтады: "man" сөзі "арал" дегенді білдіреді, ал "uxet" сөзі "өзеннің кең бөлігінде" деп аударылады. Осылайша, біріктірілгенде Манухет "өзеннің кең бөлігіндегі арал" деген мағынаны береді. Мюррейдің пікірінше, бұл мағына Иннсмуттың Мануксет өзенінің сағасына орналасқан жеріне өте сәйкес келеді. Ал Кейп-Энн аймағының өзі (Иннсмут деп есептелетін жер) құрлықпен тек жіңішке жер тілкесі арқылы байланысқан, сондықтан оны арал деп санауға болады. Иннсмутқа АҚШ Қаржы министрлігінің әскерлері шабуыл жасады. Ақпан айындағы шабуыл кезінде мұздаған Мануксет өзені шабуылшыларға қалаға өтуге мүмкіндік берді.

The town of Kingsport first appeared in Lovecraft's 1920 short story "The Terrible Old Man". Kingsport is based on Marblehead, Massachusetts, a town bordering Salem. In his letters, Lovecraft described Kingsport as being an idealized version of Marblehead. Its rocky cliffs were based on those in Marblehead and Rockport. Kingsport is, according to Will Murray, adjacent to Innsmouth. The town's exact location moved around according to Lovecraft's literary needs. Lovecraft created Kingsport before he saw its real life model. When Lovecraft visited Marblehead in 1922, he became enamored of the town. In 1929 he wrote with much feeling of seeing the snow covered town at sunset and of experiencing his "first stupefying glance of MARBLEHEAD'S huddled and archaick roofs". Indeed, "that instant—about 4:05 to 4:10 pm., Dec. 17, 1922—[was] the most powerful single emotional climax during my nearly forty years of existence." Lovecraft used Kingsport as a setting for his short stories "The Terrible Old Man" (written 1920, published 1921), "The Festival" (written 1923, published 1925), and "The Strange High House in the Mist" (1926, published 1931). A reprise of Lovecraft's epiphany appeared in fictional form at the end of Lovecraft's "The Dream Quest of Unknown Kadath" (1926 7, published posthumously in 1943). "Dream Quest" featured Lovecraft's recurring character of Randolph Carter, popularly thought of as an idealized representation of Lovecraft himself. Carter, by Lovecraft's account, grew up in Kingsport. In the works of later writers, the town of Kingsport is described as having been founded in 1639 by colonists from southern England and the Channel Islands, where it soon became a seaport and center for shipbuilding. Influenced by the Salem witch trials, the town hanged four alleged witches in 1692. During the American Revolutionary War, the port was briefly blockaded by the British when the town's merchants turned to privateering against the British fleet. In the 19th century, sea trade dwindled and the town turned to fishing as the main industry. Kingsport's economy continued to dwindle into the 20th century and today relies primarily on tourism. on Cape Ann. Secondly, Lovecraft is known to have created the name of the Miskatonic River from Algonquian root words. Murray believes Lovecraft used a similar method to come up with Manuxet: man means "island" and uxet translates to "at the large part of the river"; thus, when combined Manuxet means "Island at the large part of the river". Murray contends that this meaning is well suited to Innsmouth's placement at the mouth of the Manuxet. And Cape Ann itself (the presumed site of Innsmouth) is connected to the mainland by only a thin strip of land and might be thought of as an island. Innsmouth was attacked by the U. S. Treasury Department. During the assault in February, the frozen Manuxet allowed the attackers across to the town.