Кіріспе

Джон Ли Хукердің синглы "Boogie Chillen'" немесе "Boogie Chillun" – 1948 жылы Джон Ли Хукер алғаш жазған блюз әні. Бұл Хукердің вокалы, электр гитарасы және ырғақты аяқпен соғулары бар жеке орындау. Әннің мәтіні ішінара автобиографиялық, сөйлеу және ән айту арасында алмасады. Бұл ән оның тұңғыш жазылған дискісі болды және 1949 жылы R&B хит-парадында бірінші орынға шыққан алғашқы "нағыз үйлік" электрлі блюз әні атанды. Хукердің әні 1940-шы жылдардың соңындағы қалалық электрлі блюздің жаңа стилінің бір бөлігі болды, ол бұрынғы Дельта блюзінің үлгілеріне негізделген. Бұл ән "буги" деп аталғанымен, 1930-40 жылдардағы буги-вуги фортепиано стиліне қарағанда ертедегі Солтүстік Миссисипи Хилл кантри блюзіне көбірек ұқсайды. Хукер өзінің әкесі Уилл Мурдың, оған "Boogie Chillen" ("chillen" – Хукердің "children" сөзін айтуының дыбыстық жақындығы) ырғағын үйреткенін айтты, ол кезде ол жасөсперін болған. Әннің кейбір сөздері ертедегі блюз әндерінен алынған. Хукердің осы әндегі гитара шеберлігі көптеген танымал гитаристерді осы аспапты таңдауға ықпал етті. Жеңілдетілген стилі мен ырғаққа ден қоюының арқасында, ол рок-н-роллдың да алғабасшысы саналады. Музыка сыншысы Кьюб Кода "Boogie Chillen" әніндегі гитара рифін "бір миллион әнді бастаған риф" деп атады. Көптеген рок музыканттары Хукердің "Boogie Chillen" әнінің түрлі нұсқаларын тікелей немесе жанама түрде пайдаланып, табысты әндер жазды. Олардың ішінде буги-рок тобы Canned Heat-тің әндері бар, олар Хукермен бірге осы әннің жақсы қабылданған нұсқасын жазды. ZZ Top тобының ең танымал хиті "La Grange" әннің элементтерін пайдаланған деген күдік туды, бұл әннің авторынан заңдық шараларға алып келді және американдық авторлық құқық заңнамасына өзгерістер енгізілді.

Композиция және әндер

"Boogie Chillen" әнін музыка сыншысы Билл Даль "нарықтағы сол кездегі кез келген блюз сияқты қарапайым; Хукердің қараңғы, терең ойларға жетелейтін ән айтуы тек оның керең, күшейтілген гитарасымен және ысырапты түрде соққылаған аяғымен сүйемелденген" деп сипаттайды. Хукер бір сұхбатында "Boogie Chillen" әнін қалай тудырғанын айтты: ол оны жаздырмас бұрын клубтарда орындаған және бастапқыда "Boogie Woogie" деп атаған. Музыколог Роберт Палмердің сөзіне қарағанда, "Оған ең жақын үн қозғалысы - 1929 жылы Миссисипидің солтүстік аймағынан шыққан Гарфилд Акерс пен Джо Калликотт жазған "Cottonfield Blues". Аса маңыздысы, бұл елді жерлердегі, блюзға дейінгі музыка еді – тұрақты шумақтары жоқ, ашық бітімі бар, өзін-өзі дамытатын, гипнотикалық әсер беретін музыка". Хукердің ән айтуы мен сөйлеуі кезектеседі. Музыка тарихшысы Тед Джиоя Хукердің вокальдық бөлімдері туралы былай дейді: "Әннің дерлік мелодиясы жоқ. Тіпті гармония да өте аз. Шындығында, оны ән деп атау қиын. Бұл 4/4 өлшеміндегі сананың ағыны сияқты". Әннің кейбір сөздері блюздің бастапқы кезеңдерінен алынған бұрынғы әндерден алынған. "Анашым маған түні бойы сыртта жүргенге рұқсат бермеді" деген бастапқы жол "Анашым рұқсат етпейді" деген ескі би әнінен бастау алады. 1920 жылдары осыған ұқсас тақырыпта бірнеше ән жазылған. Буги-вуги пианисі Коу Коу Дэвенпорттың "Boogie No. 3" әнінде ән айту мен сөйлеу бөлімдері бар және онда былай делінеді: "Мен әжемнің не ойлайтынына қарамастан, менің музыкаымды ойнай беріңдер, әжем мұнда музыка ойнатуға рұқсат бермейді". Хукердің әннің бірінші және екінші нұсқаларында ұқсас шумақтар мен Генридің Свинг клубы туралы әңгімелер бар, бірақ гитаралық бөлімге дейін маңызды "Boogie, chillen'!" деген тіркес жоқ, ол әнге лирикалық ерекшелік береді. Әннің маңызды ерекшелігі – бір аккордқа негізделген, бірақ соққыдан сәл бұрын акценттермен орындалатын гитаралық ритмдік үлгі. Музыка журналисі Чарльз Шаар Мюррей оны "қозғалысқа шақыратын би әні" деп сипаттайды, "оның құрылымы толығымен еркін, ал негізгі ырғағы – ол [Хукер] Дельтада үйренген секіруге және полиритмияға толы". Б. Б. Кингпен сұхбатында Хукер гитарасында ашық G құрамын қолданғанын растады, бірақ ол әдетте капо қолданып, дыбысты B (1948), A (1959) немесе A (1970) деңгейіне көтерген. Ол сондай-ақ, музыка жазушысы Ленни Карлсон "бесінші ішекте [тоникада] ойналатын, жылдам өрбуші бас сызығы" деп сипаттаған шекемен соғу және тарту әдістерін қолданды. "Буги" деп аталғанына қарамастан, ол бұрынғы буги-вуги стилінен ерекшеленеді. Буги-вуги сол қолмен орындалатын фортепиано остинатосына немесе бас сызығына негізделген, ал гитарада орындалғанда 1940 жылдардағы танымал "Guitar Boogie" инструменталды әнін құрайды. Хукердің бугисі туынды емес, "блюстегі кез келген шығарма сияқты өте жеке шығарма".

Ертедегі ықпалы

Коммерциялық сәттілігінен басқа, "Boogie Chillen" блюз және R&B музыканттарына зор әсер етті. Б. Б. Кинг, сол кезде Теннесси штатының Мемфис қаласындағы WDIA радиостанциясында диджей болған, Хукердің әнін үнемі эфирге қоятын. Ол еске алды: Мюррей осы әнді "панк-роктың R&B нұсқасымен" теңестірді немесе бастаушылардың қорқуына жеткілікті түрде қарапайым болды. Бұл жас Бо Диддлиді қызықтырды: "Менің ойымша, мен назар аударған алғашқы пластинка Джон Ли Хукердің 'Boogie Chillen' болды. Радиода Джон Ли Хукерді тапқанда, мен: 'Егер осы жігіт ойнай алатын болса, мен де орындай аламын' дедім. Джон Лидің өте керемет стилі бар". Бадди Гай бір сұхбатында он үш жасында "Boogie Chillen" ойнауға үйренгенін былай деді: "Мен ойнауға үйренген алғашқы ән осы еді, мен біреу тыңдағанда дұрыс естілетінін білдім". Кейін Гай 1981 жылғы "Alone & Acoustic" альбомы үшін Джуниор Уэллспен бірге осы әнді жазды. Альберт Коллинз бұл әнді алғаш рет ойнауға үйренгенін есіне алды. "Boogie Chillen" әнінің табысы Джон Ли Хукерге басқа жазба компанияларынан ұсыныстардың көптеуін әкелді. Өзінің пластинкасын сатудан аз ақша алғандықтан, Хукер ақша табу мүмкіндіктерін қуана қабылдады. Осының нәтижесінде ол түрлі псевдонимдерді қолданды, соның ішінде Техас Слим, Little Pork Chops, Delta John, Бирмингем Сэм, Boogie Man, Джонни Уильямс, Джон Ли Букер, Джон Ли Кукер және тағы да басқалар, King, Danceland, Regent, Savoy, Acorn, Prize, Staff, Gotham, Gone, Chess және Swing Time сияқты лейблдар үшін.

Кейінгі Hooker нұсқалары

"Boogie Chillen" әніне деген сұраныс Хукерге осы әнді бірнеше рет қайта жазуға мүмкіндік берді. 1950 жылы ол Берни Бесманның Sensation лейблі үшін (Регал да шығарған) өзгеше мәтіндері бар, жылдам нұсқасын "Boogie Chillen' #2" деп атап жазды. Modern Records 1952 жылы "New Boogie Chillun" деген атпен өңделген нұсқасын шығарды. Хукер Vee Jay Records компаниясымен байланысын бастағаннан кейін, 1959 жылы "Boogie Chillun" әнін жазды, ол түпнұсқаға өте жақын. Ұқсастығына байланысты, 1959 жылғы нұсқа кейде 1948 жылғы нұсқа деп жаңылысқан, және керісінше (Vee Jay нұсқасы 2:36 минутта, түпнұсқадан жарты минутқа қысқа). 1948 жылдың қыркүйегінде Детройтте жасалған жазу сессиясының алғашқы екі нұсқасы 1970 жылдары әртүрлі жинақ альбомдарда пайда бола бастады, кейде "Джон Лидің түпнұсқа бугиі" және "Генридің свинг клубы" деп аталып келді. Сонымен қатар, Modern және оның серіктес лейблдері, Kent және Crown сияқты, әнді бірнеше рет қайта шығарды. 1960 жылдардан бастап Хукер "Boogie Chillen" әнінің студиялық және тікелей орындалуларын көптеп жазды, оған Эрик Клэптон және The Rolling Stones сияқты қонақ музыканттар қатысты. 1970 жылы ол Canned Heat блюз-рок тобымен бірлесіп, "Hooker 'n Heat" альбомы үшін "Boogie Chillen' No. 2" әнінің жаңартылған нұсқасын жазды. Блюз тарихшысы Жерар Герцхафт осы орындалуды "есте қаларлық" деп сипаттады. Ол Хукердің вокалын және Canned Heat тобының ерекше буги-рок қосымшаларын біріктіреді, бұл топтың "Fried Hockey Boogie" джем әнінде де естіледі (өзі "Boogie Chillen" әнінің өңделуі). 1999 жылы ән Grammy Hall of Fame сыйлығын алды және Rock and Roll Hall of Fame тізіміне "Рок-н-роллды қалыптастырған 500 ән" ішіне енді. "Boogie Chillen" 2008 жылы АҚШ Ұлттық жазбалар тізіліміне қосылды, онда "күшті ырғағы мен жаны ашып айтылатын мәтіні оның ықпалды және мәңгілік блюз классикасы ретінде орнын сақтайтыны" атап көрсетілді. Авторлар Джим Доусон мен Стив Пропс 1992 жылы жарық көрген "What Was the First Rock 'n' Roll Record?" кітабында оны рок-н-роллдың алғашқы туындыларының бірі деп атады. "Boogie Chillen" әні 1953 жылы Джуниор Паркердің "Feelin' Good" атты орындауымен бастап, көптеген әндерге шабыт берді. Бұл Паркердің Sun Records үшін алғашқы хиті болды, кейіннен 1967 жылы Джеймс Коттон және Magic Sam "I Feel So Good (I Wanna Boogie)" деген атпен орындады. "Boogie Chillen" немесе "Boogie Chillen' No. 2" әндерінен тікелей немесе жанама түрде шабыт алған басқа әндерге Canned Heat тобының 1968 жылғы "On the Road Again", Норман Гринбаумның 1970 жылғы "Spirit in the Sky", ZZ Top тобының 1973 жылғы "La Grange" және The Rolling Stones тобының 1972 жылғы "Shake your Hips" радио хиттері жатады.

Авторлық құқық мәселелері

1991 жылы Берни Бесман, әннің баспашысы ретінде, La Cienega Music, ZZ Top-қа қарсы "La Grange" әнінің авторлық құқығын бұзуы үшін сотқа шағымданып, іс қозғады. Жазушы Тимоти Инглиштің мәлімдемесінше, Джон Ли Хукердің "Boogie Chillen" әнінің әртүрлі жазбаларының ішінде 1971 жылы Canned Heat тобымен бірге шыққан нұсқасы "La Grange" әнімен ең көп ортақ элементтерге ие, соның ішінде гитара үлгісі және "ұйқысыздау, ұйқысыздау, ұйқысыздау" деген вокалдық шумақ бар. Бұл іс Американың заң жүйесі арқылы жүрді (АҚШ Жоғарғы Сотына шағымдануды қоса алғанда). Сот шешімі баспагердің пайдасына болмағандықтан, АҚШ Конгресі 1978 жылға дейін жазылған көптеген әндерді қоғамдық доменге өтуінен қорғау үшін 1998 жылы Авторлық құқық туралы заңға түзетулер енгізуге көндірілді. ZZ Top 1997 жылы соттан тыс келісімге келді, бірақ Хукер өзінің әнінен ешқандай қаржылық пайда алмады, өйткені Бесман Хукердің әнге құқығын көп жыл бұрын сатып алған еді. Дегенмен, Джоя атап өтті: "Дегенмен, оның [Джон Ли Хукердің 1948] жазу студиясындағы спонтанды орындалуы АҚШ-тың зияткерлік меншік құқығында маңызды өзгерістерге әкелді".