Мэнс Липскомб: Техас сазының шебері

Кіріспе

Американдық блюз әншісі және гитарист (1895–1976)

Бо Де Глен "Манс" Липскомб (9 сәуір, 1895 – 30 қаңтар, 1976) – американдық блюз әншісі, гитарист және халық әндерін орындаушы.

Өмірбаян

Липскомб 1895 жылғы 9 сәуірде Техас штатының Навасота қаласының жанында дүниеге келген. Оның әкесі Алабама штатында құлдықта туған; анасы жартылай африкалық америкалық, жартылай үндік американдық болған. Жастық шағында Липскомб үлкен ағасы Чарлидің досынан Манс (эмансипация сөзінен қысқартылған) есімін алды. Әкесі ол кішкентай кезінде үйден кетіп қалғандықтан, үшінші сыныптан кейін мектепті тастап, анасымен бірге егістікте жұмыс істеуге мәжбүр болды. Өмірінің көп бөлігінде Липскомб Техаста жалға берілетін фермер болып жұмыс істеді. Анасы оған гитара сатып берді, ол өзінен-өзі тыңдап, қарап үйренді. Ол сол кезде шебер орындаушыға айналды және жылдар бойы жергілікті жиындарда үнемі ойнады, көбінесе ол "сенбілік кешкі ас" деп атаған, аймақтағы біреулер ұйымдастырған шараларға қатысты. Біраз уақыт бойы ол әйелімен бірге мұндай жиындарды өткізіп тұрды. 1960 жылға дейін оның музыкалық қызметінің көп бөлігі "округі" деп атаған аймақта, Техас штатының Навасота маңында өтті. Оны 1960 жылы кантри-блюзге деген қызығушылықтың қайта жандануы кезінде МакКормик пен Крис Страхвиц ашты және жазды. Ол көптеген блюз, рэгтайм, Тин Пэн Аллей және халық музыкасынан тұратын альбомдар жазды (олардың көпшілігі Страхвицтің Arhoolie Records лейблында шығарылды). 1961 жылы ол Reprise Records компаниясымен Trouble in Mind альбомын жазды. 1963 жылдың мамыр айында ол Калифорниядағы Боб Дилан, Питер, Пол және Мэри сияқты басқа да халық әртістерімен бірге алғашқы Монтерей халық фестиваліне (кейін Монтерей поп фестиваліне айналған) қатысты. Көптеген замандастарынан айырмашылығы, Липскомб ерте блюз дәуірінде жазба жасаған жоқ. Майкл Бирнбаум 1966 жылы Манспен оның өмірі мен музыкасы туралы Навасотадағы үйінде сұхбаттар жазды. Бұл жазбалар Лос-Анджелестегі Калифорния университетінің этномузыкология кітапханасында сақталады. Оның өмірі автобиографиясында жан-жақты сипатталған, "Мен өзімді мысал ретінде айтам: Техас блюзшісі Манс Липскомбтың ауызша автобиографиясы", Глен Алинге айтылған (автор қайтыс болғаннан кейін жарияланды). Ол 1971 жылы Лес Бланк түсірген "Жақсы өткізілген өмір" атты қысқаметражды деректі фильмнің тақырыбы болды.

Lipscomb was born April 9, 1895, near Navasota, Texas. His father had been born into slavery in Alabama; his mother was half African American and half Native American. As a youth, Lipscomb took the name Mance (short for emancipation) from a friend of his oldest brother, Charlie. His father left home when he was a child, so he had to leave school after the third grade to work in the fields alongside his mother. For most of his life, Lipscomb supported himself as a tenant farmer in Texas. His mother bought him a guitar and he taught himself to play by watching and listening. He became an accomplished performer then and played regularly for years at local gatherings, mostly what he called "Saturday night suppers" hosted by someone in the area. He and his wife regularly hosted such gatherings for a while. Until around 1960, most of his musical activity took place within what he called his "precinct", the area around Navasota, Texas. He was discovered and recorded by Mack McCormick and Chris Strachwitz in 1960, during a revival of interest in the country blues. He recorded many albums of blues, ragtime, Tin Pan Alley, and folk music (most of them released by Strachwitz's Arhoolie Records),

In 1961 he recorded the album Trouble in Mind, released by Reprise Records. In May 1963, he appeared at the first Monterey Folk Festival, (which later became the Monterey Pop Festival) alongside other folk artists such as Bob Dylan, and Peter, Paul and Mary in California. Unlike many of his contemporaries, Lipscomb had not recorded in the early blues era. Michael Birnbaum recorded interviews with Mance in 1966 at his home in Navasota about his life and music. These recordings are in the Ethnomusicology library at University of California, Los Angeles. His life is well documented in his autobiography, I Say Me for a Parable: The Oral Autobiography of Mance Lipscomb, Texas Bluesman, narrated to Glen Alyn (published posthumously). He was the subject of a short 1971 documentary film by Les Blank, called A Well Spent Life.

Фильм

"Жақсы өткен өмір" (1971). Лес Бланк пен Скип Герсон режиссерлік еткен деректі фильм. Эль-Серито, Калифорния: Flower Films. 1979 жылы бейнетаспада шығарылған. "Шағылысқан жарық бойынша Блюз" (1970). Режиссері Лес Бланк.

Құрметтер

Оның құрметіне жыл сайын Навасота блюз фестивалі өткізіледі. 2011 жылдың 12 тамызында Навасотадағы Манс Липскомб паркінде оның қоладан жасалған мүсіні ашылды. Калифорниялық суретші Сид Хендерсон жасаған бұл мүсін шамамен 300 фунт салмаққа ие. Ол Липскомбты төңкергіште отырып, гитара тартып отырған күйде бейнелейді, ал жанында оған қосылып отырып, өз гитараларын ойнауға жанкүйерлерге орын бар.