Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Матай 5:33 – Жаңа өсиеттегі Матай Ізгі хабарының бесінші тарауының отыз үшінші аяты және Таудағы уағыздың бір бөлігі. Бұл аяты анттар туралы сөз бастаудың төртінші қарама-қарсылығын ашады.
Matthew 5:33 is the thirty third verse of the fifth chapter of the Gospel of Matthew in the New Testament and is part of the Sermon on the Mount. This verse is the opening of the fourth antithesis, beginning the discussion of oaths.
Талдау
Бұл аят талқылауды ажырасудан антқа көшіреді. Гандридің пікірінше, Матай кітабының авторы мұны осылай жасаған, себебі 5Мұса 23:22–24 тармақтарындағы ант туралы талқылау 5Мұса 24:1-де басталатын ажырасу туралы талқылаудың алдында келген. Басқа ғалымдар ант беру туралы талқылау ажырасу туралы талқылаудан табиғи түрде жасайды деп санайды, себебі сол кездегі маңызды заңдық мәселелердің бірі неке салтанаттарына қатысты болды. Гандри антитезаның кіріспе сөз тіркестерінің біртіндеп қысқарып келе жатқанын, ал бұл аятта Матай 5:21-дің толық ұзындығына қайта оралғанын, сондай-ақ бастапқы сөздердің қосылуымен жаңарып жатқанын атап көрсетеді. Бұрынғы антитезалардан өзгеше, бұл аятта Ескі Келісімнен тікелей цитата жоқ, бірақ Киелі кітаптардың көптеген жерлерінде ұқсас ойлар айтылады және Хилл Мұса заңының «жалған және құрметсіз ант беруге» тыйым салғанын хабарлайды. Цитатаның бірінші жартысы Леуіліктер 19:12-ден, ал екінші жартысы Забур 50:14-тен алынған сияқты, LXX мәтінінің және түпнұсқа аударманың араласқан нұсқасы. Алайда, Забур 50:14 ант емес, уәде туралы айтады, ал Матай «уәде» сөзін «ант» сөзімен алмастырған. Яһуди ғалымдары екі ұғымды ажыратқан, бірақ ғалымдар бұл айырмашылықтың анық емес екенін және Сандар 30:12 оларды негізінен бірдей деп көрсететінін айтады. Сондықтан Матайдың екі идеяны біріктіруі мүмкін. Швайцердің пікірінше, бұл сөздер Исаның тек уәделермен байланысты анттар туралы ғана сөйлеп отырғанын, ал ол уәделермен байланысты емес, адалдыққа немесе шындыққа берілген анттарға қарсы сөйлемейтінін көрсетеді. WEB нұсқасында «жалған ант беру» деп аударылған грек сөзі грек тілінде epiorkeo деп аталады. Бұл сөз сөзбей-сөз «жалған куәлік беру» дегенді білдіреді, бірақ «антты бұзу» дегенді де білдіруі мүмкін, бұл Хиллдің пікірінше, көбірек ұқсас аударма. Олбрайт пен Манн оны «асығыс уәде бермеңдер» деп аударады.
This verse moves the discussion from divorce to oaths. Gundry feels this was done by the author of Matthew as the discussion of oaths at Deuteronomy 23:22 24 comes just prior to the discussion of divorce beginning at Deuteronomy 24:1. Other scholars feel that the discussion of oaths naturally follows the discussion of divorce as one of the major legal issues of the day was over marriage vows. Gundry notes that the introductory phrases of the antithesis has slowly been shrinking, in this verse it reverts to the full length of Matthew 5:21, renewed by the addition of the opening again. Unlike the previous antitheses this verse does not contain a direct quotation form the Old Testament, but similar sentiments are expressed in a number of places in the scripture and Hill reports that Mosaic law forbade "false and irreverent oaths." The first half of the quote seems to come from Leviticus 19:12 and the second half from Psalm 50 verse 14 with a mix of LXX wording and seemingly original translation. However, Psalm 50:14 is on vows, not oaths, and Matthew changes the word vow to oath. Jewish scholars made a distinction between the two concepts, but scholars argue this distinction was unclear and Numbers 30:12 seems to present them as essentially the same. Matthew's conflation of the two ideas is thus possible. Schweizer feels that the wording implies that Jesus is only discussing oaths associated with vows, and that he never speaks against the oaths of innocence or truthfulness that were not linked with vows. The Greek term translated as "make false vows" in the WEB in Greek is epiorkeo. This literally means "commit perjury," but it can also mean "break an oath," which Hill feels is a much more reasonable translation. Albright and Mann translate it as the much less restrictive "do not make vows rashly."
Чиркесі аталарының түсініктемелері
Құдай бұған дейін көршімізге зиян келтіруден сақтануға үйретті, яғни өлімге ашуды, ізгіліксіздікке құмарлықты және ажырасу қағазымен әйелді босатуды тыйым салған еді. Енді Ол Құдайға зиян келтіруден сақтануға үйретпек, жалған ант беруді өзі жамандық ретінде ғана емес, сонымен қатар барлық анттарды жамандыққа себеп болатын нәрсе деп есептейді, былай дейді: «Ескі заманда олардың айтуынша, сен ант бермеуің керек». Леуіліктер кітабында: «Менің атыммен ант бермеуің керек» деп жазылған (19:12). Ал олар жаратылыстан құдай жасамауы үшін, оларға анттарын Құдайға беруге бұйырылды, ешқандай жаратылысқа ант бермеуге. «Анттарыңды Раббыңа бер», яғни егер ант беруге қажеттілік туса, жаратылысқа емес, Жаратушыға ант беруің керек. Шын мәнінде, Құдайдың заңында былай делінген: «Раббың Құдайдан қорқып, Оның атымен ант ет». (6:13).
Glossa Ordinaria: The Lord has hitherto taught to abstain from injuring our neighbour, forbidding anger with murder, lust with adultery, and the putting away a wife with a bill of divorce. He now proceeds to teach to abstain from injury to God, forbidding not only perjury as an evil in itself, but even all oaths as the cause of evil, saying, Ye have heard it said by them of old, Thou shall not forswear thyself. It is written in Leviticus, Thou shalt not forswear thyself in my name; (c. 19:12.) and that they should not make gods of the creature, they are commanded to render to God their oaths, and not to swear by any creature, Render to the Lord thy oaths; that is, if you shall have occasion to swear, you shall swear by the Creator and not by the creature. As it is written in Deuteronomy, Thou shall fear the Lord thy God, and shall swear by his name. (c. 6:13.)