1998 жылғы Филиппин президенттік сайлауы

Кіріспе

1998 жылғы Филиппин президенттік және вице-президенттік сайлауы 1998 жылдың 11 мамырында өтті. Президент сайлауында вице-президент Жозеф Эстрада үлкен артықшылықпен жеңіске жетіп, алты жылға президенттік лауазымға сайланды. Вице-президенттік сайыста сенатор Глория Макапагал Арройо да үлкен артықшылықпен жеңіске жетіп, алты жылға вице-президенттік лауазымға сайланды. Бұл президент пен вице-президенттің әртүрлі партиядан шыққан үшінші сайлауы болды.

Өмірбаян

Фидель В. Рамос президенттігінің соңында бірнеше саясатшы оның Лакас НУКД UMDP партиясынан үміткерлік алуға тырысты. Бұл қадамдарға спикер Жозе де Венесия, қорғаныс министрі Ренато де Вилла және Себу губернаторы Лито Осменья кірді. Лакас партиясынан ұсынылған үміткер түрлі сауалнамаларда көш бастап тұрған вице-президент Жозеф Эстрадамен бақ сынасады деп күтілуде. Эстрада 1992 жылы президенттікке қатыспайтынын мәлімдеп, 1998 жылы 60 жасқа толғанда зейнетке шығу ниетін білдірген еді, бірақ кейін бұл шешімінен қайтты. 1992 жылы Рамос өзін президент сайлауында алдап шығарды деп санайтын сенатор Мириам Дефенсор Сантьяго да қайта үміткер болады деп болжанып тұрды. Бұрынғы бірінші ханым Имельда Маркос та президенттікке үміткер болады деп күтілді. Ол, құлатылған президент Фердинанд Маркостың адал жақтастарының қолдауына сенеді. Сенатор Летисия Рамос Шахани бастапқыда президенттікке үміткер болуға тырысып, 1997 жылдың 6 шілдесінде Пасиг қаласында Лито Осменьяны өзінің серігі етіп, сайлауалды науқанын бастады, бірақ ақырында бас тартып, Пангасинан облысының губернаторы лауазымына үміткер болуды жөн көрді. 1995 жылғы Сенат сайлауында жеңіске жеткен сенатор Глория Макапагал Арройо да президенттікке күшті үміткер ретінде қарастырылды, ол 1992 жылғы Сенат сайлауында жеңіске жеткен Тито Соттомен бірге «Кабаликат нг Малаянг Филиппин» партиясын құрды. Сенатор Рауль Роко осы уақытқа дейін Сенатта есімдері қалып қойған, «Аксьон Демократико» партиясы арқылы жастардың зор қолдауын алды. Лакас конвенциясы Рамостың тікелей таңдауымен де Венесияны үміткер етіп көрсетті. Бұл де Вилла мен Осменьяның Лакас партиясынан шығып, өз партияларын құруына себеп болды. Де Венесия өзінің серігі ретінде Арройоны таңдады. Либералдық партия Манила қаласының мэрі Альфредо Лимді үміткер етіп ұсынды. Ал «Лабан нг Демократик конг Филиппин» (LDP), «Ұлттық халықтық коалиция» (NPC) және Эстраданың «Partido ng Masang Pilipino» (Pwersa ng Masang Pilipino партиясының алдағысы) сайлау шарты жасасып, «Лабан нг Макабаянг Masang Pilipino» коалициясын құрды. Эстрада өзінің серігі ретінде LDP-дан сенатор Эдгардо Ангараны таңдады. Сайлау күніне бірнеше апта қалғанда Маркос сайлаудан бас тартты. Осы кезде Эстрада басқа үміткерлерден басымдыққа ие болды.

At the tail end of the presidency of Fidel V. Ramos, several politicians have been jockeying for the nomination of his Lakas NUCD UMDP party. This included Speaker Jose de Venecia Jr., Defense Secretary Renato de Villa, and Cebu Governor Lito Osmeña. The Lakas nominee is widely expected to face Vice President Joseph Estrada, who had been leading candidate in the various opinion polls. Estrada had earlier declared in 1992 that he will not run for president, stating that he intends to retire when he reaches the age of 60 in 1998, but he later recanted this decision. Senator Miriam Defensor Santiago, who considered herself to have been cheated out of the presidency by Ramos in 1992, was also expected to run again. Former First Lady Imelda Marcos was also seen to run for the presidency. She was banking on the support of loyalists of deposed president Ferdinand Marcos. Senator Leticia Ramos Shahani initially sought to run for president, launching her campaign on July 6, 1997, in Pasig City with Lito Osmeña as her running mate, but she eventually decided to back out and run for Governor of Pangasinan instead. Senator Gloria Macapagal Arroyo, who had topped the 1995 Senate election, was also seen to be a strong contender to the presidency, founding the Kabalikat ng Malayang Pilipino party, with Tito Sotto, who himself topped the 1992 Senate election, widely seen to be her vice presidential running mate. Senator Raul Roco, who had a noteworthy Senate career up to this point, had the strong backing of the youth via his Aksyon Demokratiko party. The Lakas convention nominated de Venecia, Ramos handpicked successor. This led to de Villa and Osmeña bolting from Lakas and setting up their own parties. De Venecia picked Arroyo as his running mate. The Liberal Party nominated Manila mayor Alfredo Lim. Meanwhile, the Laban ng Demokratikong Pilipino (LDP), Nationalist People's Coalition (NPC) and Estrada's own Partido ng Masang Pilipino (the forerunner of the Pwersa ng Masang Pilipino) established an electoral pact and formed the Laban ng Makabayang Masang Pilipino. Estrada chose Senator Edgardo Angara of the LDP as his running mate. Weeks before election day, Marcos withdrew from the election. Estrada had widened his lead among other candidates at this point.

Кандидаттар

+ Президенттік үміткерлер Партия Вице-президенттік үміткерлер Партия Спикер Жозе де Венеция кіші Лакас NUCD UMDP Сенатор Глория Макапагал Арройо Лакас NUCD UMDP Қорғаныс министрі Ренато де Вилла Демократиялық реформалар партиясы Пангсинан облысының әкімі Оскар Орбос Демократиялық реформалар партиясы Сенатор Мириам Дефенсор Сантьяго Халықтық реформа партиясы Сенатор Франсиско Татад Халықтық реформа партиясы Сантьяго Думлао Ренальдо Пачеко Ұлттық жаңару қозғалысы Вице-президент Жозеф Эстрада Патриоттық халық массасының күресі сенаторы Эдгардо Ангара Патриоттық халық массасының күресі Манила қаласының мэрі Альфредо Лим Либералдық партия Сенатор Серж Османья Либералдық партия МТРКБ төрағасы Мануэль Морато Ұлттық абырой партиясы Үйдің Бас хатшысы Камило Сабио Ұлттық абырой партиясы Себу облысының әкімі Эмилио Османья Провинция бірінші даму бастамасы Оңтүстік Котабато облысының әкімі Исмаэль Суэно Провинция бірінші даму бастамасы Сенатор Хуан Понсе Энриле Тәуелсіз ешқандай Сенатор Рауль Роко Демократиялық әрекет партиясы Ирен Сантьяго Демократиялық әрекет партиясы

Саясат зерттеулері

Әлеуметтік сауалнама орталығы 1998 жылы елдегі басты сауалнама жүргізуші болды.

Президент үшін

+Сауалнама далалық жұмысының күніСынақ көлеміҚателік шегіВенециада ВиллаДефенсор СантьягоДумлаоЭстрадаЛимМаркос МоратоОсменаПонце ЭнрилеРокоБелгісізСВСАпр 8–161,500±3%14570.428142192117 Ақпан 21–271,500±3%12650.128142.30.6130.9910

Вице-президент үшін

Сауалнама жүргізу мерзіміДауыс беру күніҮлгі көлеміҚателік маржасыАнгараМакапагал АрройоОрбосОсменьяПачекоСабиоСантьягоСуэньоТатадБелгісізSWS8–16 сәуір Үміткер Партиялық нәтижелер Дауыстар % Айырмашылық* Жозеф Эстрада 8,239,823 39.47% −0.39% Хосе де Венесия 3,247,067 15.55% −0.32% Рауль Роко 2,923,842 14.00% 0.17% Эмилио Осменья 2,454,432 11.76% −0.68% Альфредо Лим 1,815,664 8.70% −0.01% Ренато де Вилла 1,028,854 4.93% 0.07% Мириам Дефенсор Сантьяго 584,633 2.80% −0.16% Хуан Понсе Энриле 297,801 1.43% 0.15% Имельда Маркос (қатысуын тоқтатты) 232,714 1.11% N/A Сантьяго Думлао Килусан пара са Памбансанг Пагпанибиго 29,327 0.14% 0.02% Мануэль Морато Партидо Бансанг Марангал 23,208 0.07% 0.04% Дауыстар 20,877,365 100.00% —*NAMFREL жылдам санаудан ресми конгресс сайлауындағы айырмашылық.

Вице-президент үшін

Аройо сонымен қатар көптеген провинцияларды, оның ішінде өзінің туған провинциясы Пампанганы да жеңіп алды. Басқа кандидаттар да өздерінің туған провинцияларында жеңіске жетті, мысалы, Аврорадан Ангара, Кэзон – аналық провинция болғандықтан, Пангасинаннан Орбос, Катандуаннан Татад және Оңтүстік Котабатодан Суэно. Тек Себу провинциясының Осменьясы ғана өз провинциясының дауысын жинауға қол жеткізбеді.