Балалардың тіл үйрену процесі

Кіріспе

Тіл меңгеру процесі, балалардың тіл қабылдауы

Адамның тілінің дамуы – өмірдің басында басталатын процесс. Сәбилер тіл білмей дүниеге келеді, бірақ 10 айлық шамасында сөйлеу дыбыстарын ажырата алады және әртүрлі дыбыстар шығара бастайды. Зерттеулер көрсеткендей, алғашқы оқу ананың құрсағында басталады, яғни бала анасының даусы мен сөйлеу үлгісін тани бастап, туғаннан кейін басқа дыбыстардан ажырата біледі. Көбінесе балалар сөйлей білуге дейін, тілді түсіну қабілетін дамытады. Тілді түсіну – тілді ішкі түрде өңдеу және түсіну. Тілді түсіну қабілеті арта келе, сөйлеу тілі біртіндеп дамиды. Әдетте, сөйлейтін/экспрессивті тіл балалар өз ниеттерін басқаларға жеткізу үшін қол жестілерін және дауыстарын пайдаланатын сөздік емес қарым-қатынас кезеңінен басталады деп есептеледі. Дамудың жалпы принципіне сәйкес, жаңа формалар ескі функцияларды алмастырады, сондықтан балалар бұрын мақал-мәтелдер арқылы білдірген коммуникативтік функцияларды сөздер арқылы білдіруді үйренеді. Балалар синтаксисті үлгі алу, нұсқаулар мен жаттығулар арқылы үйренеді.

Теориялық негіздер

Тілдің дамуы балалардың тілдік ақпарат арқылы сөздердің және сөз тіркестерінің формаларын, мағыналарын және қолданылуын меңгеру арқылы жүзеге асатын оқу процесі деп есептеледі. Балалар көбінесе қайта-қайта естіген сөздерді қайталай бастайды. Тіл дағдыларын дамыту жолы баршаға ортақ, бірақ негізгі тартыс – синтаксис ережелерін қалай игеру туралы. Синтаксистік дамудың екі ерекше негізгі теориясы бар: балалардың барлық синтаксистік ережелерді тілдік ақпараттан үйренетін эмпирикалық көзқарас, және кейбір синтаксистік принциптер туа біткен және адам геномы арқылы берілетін нативистік тәсіл. Ноам Чомский ұсынған нативистік теория тілді адамның бірегей жетістігі деп санайды, оны «миллиондаған жылдар бойындағы эволюция» немесе «физикалық заңдарға одан да терең байланысты нейрондық ұйым принциптері» деп түсіндіреді. Чомскийдің айтуынша, барлық балаларда туа біткен тілді меңгеру құрылғысы (ТМҚ) болады. Теориялық тұрғыдан алғанда, ТМҚ – бұл мидың барлық тілдерге ортақ синтаксистік ережелер жиынтығы бар аймағы. Бұл құрылғы балаларға білімді түсінуге және жаңа сөйлемдерді сыртқы көмексіз және аз тәжірибемен құрастыруға мүмкіндік береді. Чомскийдің бұл тұжырымы балалар еститін тілдік ақпарат тілді қалай үйренетінін түсіндіруге жеткіліксіз деген пікірге негізделген. Ол ортаның тілдік ақпараты шектеулі және қателерге толы екенін айтады. Сондықтан, нативистер балалардың тек ортадан тілдік ақпаратты үйренуі мүмкін емес деп санайды. Алайда, балалар осы ТМҚ-ға ие болғандықтан, олар ортадан толық емес ақпарат алған жағдайда да тілді үйрене алады. Олардың тілді үйрену қабілеті де әмбебап грамматика (АГ) теориясымен байланысты, ол адамдарға сезімдік тәжірибеден тәуелсіз белгілі бір құрылымдық ережелер жиынтығы туа біткенін айтады. Бұл көзқарас елу жылдан астам уақыт бойы тіл білімі теориясында басымдық танытып, журналдар мен кітаптардағы мақалалардың санымен дәлелденеді. Эмпирикалық теория Чомскийге қарсы, балалар алатын тілдік ақпарат жеткілікті және сондықтан туа біткен тілді меңгеру құрылғысының болуын қабылдаудың қажеті жоқ екенін көрсетеді (жоғарыда қараңыз). Тілге арнайы дамыған ТМҚ-дан гөрі, эмпириктер жалпы ми процестері тілді үйрену үшін жеткілікті деп санайды. Бұл процесте баланың ортамен белсенді қарым-қатынаста болуы қажет. Бала тілді үйренуі үшін ата-ана немесе күтуші баламен тиімді қарым-қатынас жасаудың ерекше жолын қолданады, бұл балаға бағытталған сөйлеу (ББС) деп аталады. ББС балалардың тілдік ақпаратты қабылдауы үшін қолданылады. Эмпиризм – бұл жалпы тәсіл және кейде интеракционистік тәсілмен үйлеседі. Статистикалық тілді меңгеру, эмпирикалық теорияның бір бөлігі, нәрестелер тілді үлгілерді қабылдау арқылы меңгеретінін көрсетеді. Басқа зерттеушілер тілдің дамуы туралы әлеуметтік интеракционистік теориялардан тұратын интеракционистік көзқарасты қабылдайды. Мұндай тәсілдерде балалар тілді интерактивті және коммуникативтік жағдайда үйренеді, тілдің мағыналы әрекеттерін меңгереді. Бұл теориялар негізінен күтушінің балаға деген көзқарасына және оған назар аударуына назар аударады, осылайша тілдің тиімді дамуын қамтамасыз етеді. Ескі эмпирикалық теория, Б. Ф. Скиннер ұсынған мінез-құлық теориясы, тілдің оперантты шарттану арқылы, атап айтқанда, стимулдарды еліктеу және дұрыс жауаптарды нығайту арқылы үйренілетінін ұсынады. Бұл көзқарас бұрын кеңінен қабылдалмаған, бірақ кейбір мәліметтер бойынша қайта жандануда. Жаңа зерттеулер осы теорияны аутизм спектріндегі бұзылыстары бар адамдарды емдеу үшін қолданады. Сонымен қатар, Реляциялық кадр теориясы мінез-құлық теориясынан өсіп келеді, бұл Қабылдау және міндеттеме терапиясы үшін маңызды. Кейбір эмпирикалық теориялар қазіргі таңда мінез-құлық модельдерін қолданады. Тілдің дамуы туралы басқа да маңызды теорияларға Пьяжедің танымдық даму теориясы, ол тілдің дамуын жалпы танымдық дамудың жалғасы ретінде қарастырады, және Выготскийдің тілдің дамуын жеке адамның әлеуметтік өзара әрекеттесуіне және өсуіне байланыстыратын әлеуметтік теориялары жатады.

Language development is thought to proceed by ordinary processes of learning in which children acquire the forms, meanings, and uses of words and utterances from the linguistic input. Children often begin reproducing the words that they are repetitively exposed to. The method in which we develop language skills is universal; however, the major debate is how the rules of syntax are acquired. There are two quite separate major theories of syntactic development: an empiricist account by which children learn all syntactic rules from the linguistic input, and a nativist approach by which some principles of syntax are innate and are transmitted through the human genome. The nativist theory, proposed by Noam Chomsky, argues that language is a unique human accomplishment, and can be attributed to either "millions of years of evolution" or to "principles of neural organization that may be even more deeply grounded in physical law". Chomsky says that all children have what is called an innate language acquisition device (LAD). Theoretically, the LAD is an area of the brain that has a set of universal syntactic rules for all languages. This device provides children with the ability to make sense of knowledge and construct novel sentences with minimal external input and little experience. Chomsky's claim is based upon the view that what children hear—their linguistic input—is insufficient to explain how they come to learn language. He argues that linguistic input from the environment is limited and full of errors. Therefore, nativists assume that it is impossible for children to learn linguistic information solely from their environment. However, because children possess this LAD, they are in fact, able to learn language despite incomplete information from their environment. Their capacity to learn language is also attributed to the theory of universal grammar (UG), which posits that a certain set of structural rules are innate to humans, independent of sensory experience. This view has dominated linguistic theory for over fifty years and remains highly influential, as witnessed by the number of articles in journals and books. The empiricist theory suggests, contra Chomsky, that there is enough information in the linguistic input children receive and therefore, there is no need to assume an innate language acquisition device exists (see above). Rather than a LAD evolved specifically for language, empiricists believe that general brain processes are sufficient enough for language acquisition. During this process, it is necessary for the child to actively engage with their environment. For a child to learn language, the parent or caregiver adopts a particular way of appropriately communicating with the child; this is known as child directed speech (CDS). CDS is used so that children are given the necessary linguistic information needed for their language. Empiricism is a general approach and sometimes goes along with the interactionist approach. Statistical language acquisition, which falls under empiricist theory, suggests that infants acquire language by means of pattern perception. Other researchers embrace an interactionist perspective, consisting of social interactionist theories of language development. In such approaches, children learn language in the interactive and communicative context, learning language forms for meaningful moves of communication. These theories focus mainly on the caregiver's attitudes and attentiveness to their children in order to promote productive language habits. An older empiricist theory, the behaviorist theory proposed by B. F. Skinner suggested that language is learned through operant conditioning, namely, by imitation of stimuli and by reinforcement of correct responses. This perspective has not been widely accepted at any time, but by some accounts, is experiencing a resurgence. New studies use this theory now to treat individuals diagnosed with autism spectrum disorders. Additionally, Relational Frame Theory is growing from the behaviorist theory, which is important for Acceptance and Commitment Therapy. Some empiricist theory accounts today use behaviorist models. Other relevant theories about language development include Piaget's theory of cognitive development, which considers the development of language as a continuation of general cognitive development and Vygotsky's social theories that attribute the development of language to an individual's social interactions and growth.

Биологиялық алғышарттар

Эволюциялық биологтар адам геномында синтаксистік білімнің сақталғаны туралы мәлімдемеге күмәнмен қарайды. Дегенмен, көптеген зерттеушілер мұндай күрделі жүйеге ие болу қабілетінің тек адамзатқа ғана тән екенін айтады. Биолог емес мамандар да біздің сөйлеу тілін үйрену қабілетіміздің эволюциялық процесте дамыған болуы мүмкін екенін, ал тілдің негізі генетикалық жолмен берілуі мүмкін деп санайды. Адам тілін сөйлеу және түсіну үшін сөз өндіру дағдылары мен қабілеттері, сондай-ақ сезімдік ақпаратты көп арналы интеграциялау қажет. Ғалымдар басқа жануар түрлерінің күрделі адам тілін үйренуге қабілетті екенін анықтау үшін кең ауқымды зерттеулер жүргізді. Адаммен эволюциялық жақындығына байланысты бірнеше зерттеулер үлкен маймылдармен жұмыс істеді. Мысалы, "Проект Ним" деректі фильмінде зерттеуші Герберт С. Террас жас шимпанзені тығыз адамдық өзара әрекеттесте тәрбиелеу бойынша зерттеу жүргізді. Зерттеушілер шимпанзеге американдық қол тілін үйретті және оны адам баласы сияқты күткен. Нәтижесінде, шимпанзе 114-тен астам белгіні үйреніп, өзінің қажеттіліктерін күтушілерге жеткізе алды. Алайда, адамдардан айырмашылығы, Ним маңызды грамматикалық құрылымдарды немесе контексті пайдалана алмады. Үлкен маймылдарға тіл үйретудің басқа да әрекеттері әртүрлі деңгейде табысқа жетті, ал маймылдардың жеткен коммуникациясын адам тілімен теңестіруге бола ма деген мәселе даулы. Бір қызу талқыланатын мәселе – биологиялық үлес тілді меңгеруге қатысты ерекше қабілеттерді қамтиды ма, оны көбінесе жалпыға ортақ грамматика деп атайды. Лингвист Ноам Чомский 50 жыл бойы балалардың тілді меңгеруді жеңілдететін және шектейтін туа біткен, тілге тән қабілеттері бар деген гипотезаны қолдады. Ол, атап айтқанда, адамдар белгілі бір уақытта және белгілі бір жолмен тілді үйрену үшін биологиялық тұрғыдан дайындалған, балалар тілді меңгеру құрылғысымен (LAD) туады деп ұсынды. Алайда, ол минималистік бағдарламаны, синтаксистік құрылым теориясының ең соңғы нұсқасын жасағаннан кейін, Чомский жалпыға ортақ грамматика элементтерін, ол адамдарда тек рекурсия принципімен алдын ала орнатылған деп санайды, осылайша нативистік ізденістің көп бөлігін күштен шығарды. Грамматиканың туа біткен емес, үйренетіндігіне сенетін зерттеушілер тілді меңгерудің жалпы танымдық қабілеттер мен білім алушылар мен олардың адамдық өзара әрекеттесуі арасындағы байланыс нәтижесі екенін болжайды. Торстен Визель мен Дэвид Губельдің дамушы көру жүйесін зерттеулеріне сүйене отырып, ортаның мидағы тілдік желілердің дамуына бағыт беретіні, әлеуметтік-тілдік ортадағы адамдардың ұзақ мерзімді ерте дамуы кезінде ең белсенді нейрондар мен олардың синапстарын таңдайтыны айтылды. Бұл теорияға сәйкес, тілдің нейрондық негізі адам миының генетикалық жағынан күрделілігі мен приматтар арасында бірегей болып табылатын ұзақ мерзімді туғаннан кейінгі жетілу кезеңіндегі "синапстардың функционалдық бекітілуі" араласқанда пайда болады. Қосымша зерттеулер FOXP2 генінің әсерін көрсетті.

Evolutionary biologists are skeptical of the claim that syntactic knowledge is transmitted in the human genome. However, many researchers claim that the ability to acquire such a complicated system is unique to the human species. Non biologists also tend to believe that our ability to learn spoken language may have been developed through the evolutionary process and that the foundation for language may be passed down genetically. The ability to speak and understand human language requires speech production skills and abilities as well as multisensory integration of sensory processing abilities. Scientists have conducted extensive research to see if other animal species are capable of learning a complex human language. Several studies have worked with great apes, owing to their close evolutionary relationship to humans. In the documentary Project Nim, for example, researcher Herbert S. Terrace conducted the study to nurture a young chimpanzee with intimate human interaction. The researchers trained the chimp American Sign Language and treated it like a human child. Finally, the chimp was able to learn over 114 signs in order to communicate his wants to the caregivers. Unlike humans, however, Nim was unable to make use of significant grammar or context. Other attempts to teach great apes language have met with varying degrees of success, and whether the communication the apes achieve can be equated to human language is controversial. One hotly debated issue is whether the biological contribution includes capacities specific to language acquisition, often referred to as universal grammar. For fifty years, linguist Noam Chomsky has argued for the hypothesis that children have innate, language specific abilities that facilitate and constrain language learning. In particular, he has proposed that humans are biologically prewired to learn language at a certain time and in a certain way, arguing that children are born with a language acquisition device (LAD). However, since he developed the minimalist program, his latest version of theory of syntactic structure, Chomsky has reduced the elements of universal grammar, which he believes are prewired in humans to just the principle of recursion, thus voiding most of the nativist endeavor. Researchers who believe that grammar is learned rather than innate, have hypothesized that language learning results from general cognitive abilities and the interaction between learners and their human interactants. Based on studies of the developing visual system by Torsten Wiesel and David Hubel, it has been suggested that the environment guides the development of language networks in the brain by selecting the neurons and their synapses that are most active during the prolonged early development of humans in a socio linguistic environment. According to this theory, the neural substrate for language results from a combination of the genetically determined complexity of the human brain and the 'functional validation of synapses' during the long period of postnatal maturation that is unique among primates. Further research has indicated the influence of the FOXP2 gene.

Тілге жақтаулану әсері

Қазіргі уақытта мидың жақтаулануына қатысты, еркектер сол жаққа қарай жақтауланған, ал әйелдер екі жақты деп саналады. Бір жақты зақымданулары бар пациенттерге жасалған зерттеулер, әйелдердің сөздік қабілеттері шындығында екі жақты екенін көрсетті. Әйел адам сол жарымшарында зақымдануға ұшыраған жағдайда, оны еркектерге қарағанда жақсырақ толықтыра алады. Егер еркек адамның сол жарымшарында зақымдану болса, оның сөздік қабілеттері сол жастағы зақымданусыз еркектермен салыстырғанда айқын түрде нашарлайды. Дегенмен, бұл нәтижелер тапсырма мен уақытқа да байланысты болуы мүмкін.

Нағыз моториканың даму қарқыны

Шриберг, Томблин және Максуини (1999) дұрыс айту үшін қажетті ұсақ моторикалық дағдылар еркектерде баяу дамуы мүмкін екенін ұсынады. Бұл кейбір жас еркектердегі тілдің бұзылуларының уақыт өте келе өздігінен жақсаруын түсіндіруі мүмкін.

Диагнозды тым көп қою

Сонымен қатар, тілдік дамудың бұзылу жиілігіндегі гендерлік айырмашылықты ерлердің клиникалық жағдайдағы шамадан тыс диагнозымен түсіндіруге болады. Ер адамдарда түрлі бұзылыстар клиникалық жағдайда жиірек диагноздалады. Жүргізілген зерттеулерде көбінесе жазбаша және ауызша тілдің дамуы мен олардың байланысына назар аударылған. Ауызша және жазбаша дағдылар байланысты деп есептелуі мүмкін. Зерттеушілер баланың ауызша тілі оның жазбаша тіліне әсер етеді деп санайды. Бала жазуды үйренгенде, ол әріптерді дұрыс жазуды, орфографияны, пунктуацияны меңгеруі керек, сондай-ақ жазбаша тілдің құрылымын және ұйымдастыру принциптерін түсінуі керек. Кроллдың теориясы балалардың жазу дамуына қатысты маңызды теориялардың бірі болып табылады. Ол балалардың жазу дамуын 4 кезеңге бөлуді ұсынды. Кролл бұл кезеңдердің «жасанды» екенін нақты айтады, себебі кезеңдер арасындағы шекаралар шартты және әр баланың дамуы ерекше екенін мойындайды. Осы кезеңде бала жазудың ауызша тілге қарағанда формальдырақ екенін біледі, ал ауызша тіл еркін және әңгімелесу сипатында болады. Сондай-ақ, балалар жазудың мақсаты бар екенін түсіне бастайды деп есептеледі. Перера жазу дамуының әрбір кезеңіне нақты жас белгілеу қиын екенін де мойындайды, өйткені әр бала жеке тұлға және кезеңдер «жасанды». Кроллдың теориясынан басқа, Мари Клей өзінің «Мен не жаздым?» кітабында жазу дамуының алғашқы үлгілеріне қатысты төрт принципті талқылайды. Бұл төрт принцип – қайталану принципі, жасампаздық принципі, белгі принципі және жиынтық принцип. Қайталану принципі ағылшын тіліндегі жазу дамуы барысында қалыптасатын үлгілер мен пішіндерді қамтиды. Жасампаздық принципі жазушының жазу бірліктерін және әліпби әріптерін ұйымдастыру арқылы жаңа мағыналар жасай алатындығын көрсетеді. Белгі принципі – бұл басылған сөздер қағазды орналастыруды және сөздердің шекараларын қамтитынын түсіну. Соңғысы – жиынтық принципі, балалар өзіне таныс заттардың тізімін жасауға және атауға бейім, осылайша олар өз жазу дағдыларын жаттықтыра алады. Соңғы зерттеулер де жазу дамуын зерттеді. Myhill 13-15 жастағы жасөспірімдердің жазбаша тіл дағдыларын дамытуға назар аударды. Myhill пісіп-жетілген жазушының мәтіннің құрылымын білетінін және Перераның (1984) нәтижелерін көрсететін шексіз сөйлемдерді қолданғанын анықтады. Тіл дамуына ортаның әсерін әлеуметтік өзара әрекеттесу теориясы аясында Джером Брунер, Элисон Гопник, Эндрю Мелтзофф, Анат Нинио, Рой Пи, Кэтрин Сноу, Эрнест Мёрк және Майкл Томаселло сияқты зерттеушілер зерттеді. 1970 жылдары осы тәсілдің негізін қалаған Джером Брунер баланың тілдік қарым-қатынасты меңгерудегі ересектердің «қалыптастыру» рөлінің даму процесінде маңызды фактор екенін атап өтті. Кішкентай баланың тілдік ортасының бір бөлігі – балаға бағытталған тіл (кейде «балалар тілі» немесе «ана тілі» деп те аталады), ол әдеттегіден жоғары тонмен, қарапайым сөздермен және сөйлемдермен айтылатын тіл. Оның тілді дамытудағы рөлі туралы пікірталастар болғанымен, көптеген лингвистер бұл баланың назарын аударуға және қарым-қатынасты сақтауға көмектеседі деп санайды. Балалар ересектермен қарым-қатынас жасағанда, ана тілінде сөйлеу балаға тілдің үлгілерін ажыратуға және тілмен тәжірибе жасауға мүмкіндік береді. Зерттеулер көрсеткендей, кең ауқымды сөздік және күрделі грамматикалық құрылымдарға ұшыраған балалар тілді жылдам дамытады және күрделі грамматикасыз ортада өскен балаларға қарағанда дұрыс синтаксиске ие болады. Ана тілінде ана баламен сөйлесіп, оған жауап береді, бұл баланың айқайы немесе қысқа сөйлем болуы мүмкін. Бұл баланың тіл үйренуіне көмектеседі. Бұл балаға тіл үйренуге ынталандырмайтын ортада өскен балаға қарағанда тіл үйренуге ертерек көмектеседі. Балаға бағытталған тіл шағын негізгі сөздікке, осы жерде және қазіргі тақырыптарға, артық мимика мен ишараттарға, жиі сұрақтарға, паралингвистикалық өзгерістерге және сөздік рәсімдерге назар аударады. Сәбиді ауыстырғанда, тамақтандырғанда немесе тербеткенде, ол аз дауыстайды. Сәбиге бағытталған тіл баланың назарын аударады, ал жаңа заттардың атаулары балаға айтылғанда, сөйлеудің бұл түрі балаға сөйлеу белгілерін және ұсынылған жаңа ақпаратты тануға көмектеседі. Толықтыру – бала айтқан сөзді лингвистикалық жағынан жетілдірілген түрінде қайталау. Мысалы, бала «көлік жолға шығады» десе, ата-анасы «көлік жолда жүреді» деп жауап береді. АҚШ-тағы аналар көбірек сұрақтар қояды, көбірек ақпараттық және 3 айлық сәбилерімен грамматикалық дұрыс сөйлемдерді қолданады. Жапониядағы аналар, керісінше, нәрестелерімен көбірек физикалық байланысқа түседі, сондай-ақ көбірек эмоциялық, мағынасыз және қоршаған ортаның дыбыстарын, сондай-ақ балалар тілін қолданады. Бұл өзара әрекеттесу техникаларындағы айырмашылықтар «әр қоғамның нәрестелер туралы болжамдары мен ересектердің бір-бірімен сөйлесу мәдениеті» айырмашылықтарын көрсетеді.

It is also suggested that the gender gap in language impairment prevalence could also be explained by the clinical over diagnosis of males. Males tend to be clinically over diagnosed with a variety of disorders. In the research that has been conducted, focus has generally centred on the development of written and spoken language and their connection. Spoken and written skills could be considered linked. Researchers believe that children's spoken language influences their written language. When a child learns to write they need to master letter formation, spelling, punctuation and they also have to gain an understanding of the structure and the organisational patterns involved in written language. Kroll's theory is one of the most significant on children's writing development. He proposed that children's writing development is split into 4 phases. Kroll explicitly states that these phases are 'artificial' in the sense that the boundaries between the phases are imprecise and he recognises that each child is different, thus their development is unique. In this phase, the child learns that writing is generally considered more formal than spoken language, which is thought to be casual and conversational. Here, it is believed that children begin to understand that writing serves a purpose. Perera is also aware that it is hard to assign chronological ages to each phase of writing development, because each child is an individual, and also the phases are 'artificial'. Other than Kroll's theory, there are four principles on early patterns in writing development discussed by Marie Clay in her book What Did I Write?. The four principles are recurring principle, the generative principle, the sign principle, and the inventory principle. The recurring principle involves patterns and shapes in English writing that develop throughout writing development. The generative principle incorporates the idea that a writer can create new meanings by organizing units of writing and letters of the alphabet. The sign principle is understanding that the word print also involves paper arrangement and word boundaries. And lastly, the inventory principle is the fact that children have the urge to list and name items that they are familiar with, and because of this they can practice their own writing skills. More recent research has also explored writing development. Myhill concentrated on the development of written language skills in adolescents aged 13 to 15. Myhill discovered that the more mature writer was aware of the shaping of text, and used non finite clauses, which mirrored Perera's results (1984). Environmental influences on language development are explored in the tradition of social interactionist theory by such researchers as Jerome Bruner, Alison Gopnik, Andrew Meltzoff, Anat Ninio, Roy Pea, Catherine Snow, Ernest Moerk and Michael Tomasello. Jerome Bruner who laid the foundations of this approach in the 1970s, emphasized that adult "scaffolding" of the child's attempts to master linguistic communication is an important factor in the developmental process. One component of the young child's linguistic environment is child directed speech (also known as baby talk or motherese), which is language spoken in a higher pitch than normal with simple words and sentences. Although the importance of its role in developing language has been debated, many linguists think that it may aid in capturing the infant's attention and maintaining communication. When children begin to communicate with adults, this motherese speech allows the child the ability to discern the patterns in language and to experiment with language. Throughout existing research, it is concluded that children exposed to extensive vocabulary and complex grammatical structures more quickly develop language and also have a more accurate syntax than children raised in environments without complex grammar exposed to them. With motherese, the mother talks to the child and responds back to the child, whether it be a babble the child made or a short sentence. While doing this, the adult prompts the child to continue communicating, which may help a child develop language sooner than children raised in environments where communication is not fostered. Child directed speech concentrates on small core vocabulary, here and now topics, exaggerated facial expressions and gestures, frequent questioning, para linguistic changes, and verbal rituals. An infant is least likely to produce vocalizations when changed, fed, or rocked. The infant is more likely to produce vocalizations in response to a nonverbal behavior such as touching or smiling. Child directed speech also catches the child's attention, and in situations where words for new objects are being expressed to the child, this form of speech may help the child recognize the speech cues and the new information provided. Expanding is restating, in a linguistically sophisticated form, what a child has said. For example, a child may say "car move road" and the parent may respond "A car drives on the road." Mothers in the United States use more questions, are more information oriented, and use more grammatically correct utterances with their 3 month olds. Mothers in Japan, on the other hand, use more physical contact with their infants, and more emotion oriented, nonsense, and environmental sounds, as well as baby talk, with their infants. These differences in interaction techniques reflect differences in "each society's assumptions about infants and adult to adult cultural styles of talking."

Әлеуметтік алғышарттар

Балалардың басқа адамдармен әлеуметтік қарым-қатынас жасауына мүмкіндік беру өте маңызды, олар сұрақтарға жауап бере алады және пікір білдіре алады. Тілдік дамудың сәтті жүзеге асуы үшін балалар сол тілде әлеуметтік қарым-қатынас жасауға мүмкіндік беретін ортада болуы керек. Тілдің дыбысталуын, мағынасын және грамматикалық құрылымын меңгерген, анық сөйлемдер құра алатын балалар, тілді әртүрлі әлеуметтік жағдайларда тиімді пайдалана алмауы мүмкін. Әлеуметтік қарым-қатынас – тілдің негізгі құралы. Балалардың тілді қалай және неге дамытатыны туралы бірнеше теория бар. Ең көп таралған, бірақ қызу пікірталас тудыратын түсінік – тіл еліктеу арқылы игеріледі. Алайда, Лестер Батлер бұл теорияны сынға алып, балалар ересектер қолданатын грамматиканы қолданбайтынын айтады. Сонымен қатар, "балалардың тілі ересектердің түзетулеріне өте төзімді", яғни балалар ересектердің жасаған түзетулерін қабылдамайды. Р. Л. Траск өзінің "Тіл: Негізгі мәліметтер" атты кітабында саңырау балалардың да есту балалар сияқты ым тілін меңгеруге, дамытуға және үйренуге қабілетті екенін айтады. Егер саңырау баланың ата-анасы ым тілін білсе және баламен ым тілі арқылы қарым-қатынас жасаса, бала да еркін ым тілін үйренеді. Ал ата-анасы ым тілін білмесе де, бала ым тілін еркін меңгере алады. Осылайша, Трасктың теориясы бойынша балалар тілді грамматикалық үлгілерді игеру және тәжірибе жасау арқылы үйренеді, бұл – статистикалық тілдік даму теориясы. Тіл дамуындағы ең қабылданған екі теория – психологиялық және функционалдық. Психологиялық түсіндірмелер бала кезінде тіл үйренуге қатысты ақыл-ой процестеріне назар аударады. Ал функционалдық түсіндірмелер алғашқы тілді үйренудегі әлеуметтік процестерді қарастырады.

Синтаксистік даму және морфологиялық даму

Синтаксистік даму – сөйлемде әртүрлі морфемалардың реттелуі немесе біріктірілуімен айналысады. Тілдегі мағынаның негізгі бірліктері – морфемалар, олар балалар қарапайым сөйлемдер құруға үйреніп, нақты сөйлейтін болған сайын қосылады. Морфемалар толық сөздер ("бақытты" сияқты) немесе сөздердің мағынасын өзгертетін сөздердің бөліктері ("бақытсыз") болуы мүмкін. Браун.

І кезең: 15–30 ай аралығында балалар телеграфтық сөйлеуді қолдана бастайды, яғни екі сөздің тіркесімін, мысалы, "сулы бешпет". Браун (1973) балалардың екі сөзді тіркестерінің 75% 11 семантикалық қатынас арқылы сипатталады: олардың реактивті жағдайға сезімталдығы негізінде, бұл нәрестелерде өте ерте кезден әлеуметтік жауаптарды тудырады. 1–2 жасқа дейін балалар әңгімелесу кезегін алмастыруға және тақырыпты сақтауға қатыса алады, сондай-ақ басқалардың әрекеттесуі маңызды коммуникативтік ақпаратты жеткізе алатынын түсінеді. 3–5 жасқа келгенде балалар тілек білдіру мақсатын меңгереді, сіз не айтқыңыз келгенін, тіпті айтпаған болсаңыз да біледі, сондай-ақ әңгімені басқа адамға жүктеуге үйренеді. 6–10 жасқа қарай әңгіме тақырыбын біртіндеп өзгерту – көлеңкелеу пайда болады. Балалар телефон арқылы сөйлескенде сияқты, қиын жағдайларда тиімді коммуникация жасай алады.

Екі тілділіктің әсері

Екі тілділіктің балаларға шынымен пайдалысы бар ма, жоқ па деген кең пікірталас жүріп жатыр. Көптеген ата-аналар бастауыш және жоғары сыныптарда екінші тіл үйренудің балалары үшін пайдалы екенін санайды. Алайда, тағы бір пікір бойынша, екінші тіл баланың санасын шатастырып, ана тілін толық меңгеруіне кедергі келтіруі мүмкін. Зерттеулер көрсеткендей, 5-10 жас аралығындағы американдық екі тілді балалардың танымдық икемділігі жоғары, қабылдау қабілеттері жақсы және бір тілді балаларға қарағанда шығармашылық ойлауға бейім. Сонымен қатар, екі тілді балалар грамматика сияқты жалпы тілдік ұғымдарды жақсы түсінеді, себебі бұл ұғымдар бірнеше тілде қолданылады. Дегенмен, 5-7 жас аралығындағы швед-фин екі тілді балалары мен швед тілді балаларын салыстырған зерттеулер, екі тілді балалардың сөздік қоры бір тілді балаларға қарағанда кіші екенін көрсетті. Америкада жүргізілген тағы бір зерттеуде, бастауыш мектептегі ағылшын тілді балалар математика мен оқу бойынша балабақшадан бастап 5-сыныпқа дейін ағылшын тілін меңгермеген екі тілді және бір тілді балалардан жақсы нәтижелер көрсетті. Екі тілді бір уақытта үйрену баланың тілдік және интеллектуалдық дамуына әсер ете алады, яғни пайдалы да болуы, кедергі де болуы мүмкін. Бұл мәселені одан әрі зерттеу қажет. Балалардағы екі тілділік зерттеулерімен қатар, ересектерде де ұқсас зерттеулер жүргізілуде. Зерттеу нәтижелері орта жастағы ересектерде екі тілділіктің пайдасы азаятынын көрсетсе де, екі тілділіктен дамыған зейіннің бақылауы, тежелуі және қайшылықтарды шешу қабілеттері деменцияның кешірек пайда болуына себеп болуы мүмкін. Әдебиеттегі екі тілділік тақырыбының бір саласы – ағылшын тілінің стандартты емес түрлері. Екі тілділік және ағылшын тілінің стандартты емес түрлері тілдің бұзылуы емес болса да, тілдік түзету алатын адамдар арасында олар дұрыс емес көрсетіледі.

There is a large debate regarding whether or not bilingualism is truly beneficial to children. Parents of children often view learning a second language throughout elementary and high school education beneficial to the child. Another perspective dictates that the second language just confuses the child and prevents them from mastering their primary language. Studies have shown that American bilingual children have greater cognitive flexibility, better perceptual skills and tend to be more divergent thinkers than monolingual children between the ages of five to ten. In addition, bilingual children have a better understanding of universal language concepts, such as grammar, because these concepts are applied in multiple languages. However, studies comparing Swedish Finnish bilingual children and Swedish monolingual children between the ages of five to seven have also shown that the bilingual children have a smaller vocabulary than monolingual children. In another study throughout America, elementary school English monolingual children performed better in mathematics and reading activities than their non English dominant bilingual and non English monolingual peers from kindergarten to grade five. Learning two languages simultaneously can be beneficial or a hindrance to a child's language and intellectual development. Further research is necessary to continue to shed light on this debate. In addition to the study of bilingualism in children, similar research is being conducted in adults. Research findings show that although bilingual benefits are muted in middle adulthood, The increased attentional control, inhibition, and conflict resolution developed from bilingualism may be accountable for the later onset of dementia. A subtopic of bilingualism in the literature is nonstandard varieties of English. While bilingualism and nonstandard varieties of English cannot be considered a true language impairment, they are misrepresented in the population of those receiving language interventions.