Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Американдық лингвист және невролог (1921–1975)
American linguist and neurologist (1921–1975)
Эрик Хайнц Леннеберг (19 қыркүйек 1921 – 31 мамыр 1975) – тіл білімі және неврология саласындағы маман, тілді игеру және когнитивтік психология бойынша, әсіресе туа біткен қабілеттер туралы идеялардың негізін қалаушы.
Eric Heinz Lenneberg (19 September 1921 – 31 May 1975) was a linguist and neurologist who pioneered ideas on language acquisition and cognitive psychology, particularly in terms of the concept of innateness.
Өмір және мансап
Ол Германияның Дюссельдорф қаласында дүниеге келген. Ол еврей ұлтынан шыққан және нацистік Германияда нацистік қуғын-сүргіннің күшейе түсуіне байланысты елден шығып кеткен. Алғаш отбасымен бірге Бразилияға, содан кейін АҚШ-қа қашып келді, онда Чикаго университеті мен Гарвард университетінде оқыды. Психология және нейробиология профессоры болған ол Гарвард медицина мектебінде, Мичиган университетінде (Анн-Арбор қаласында) және Корнелл университетіндегі медицина мектебінде сабақ берді. Леннебергтің 1964 жылы жарияланған, алғаш 1960 жылы шыққан «Тілді қабылдау қабілеті» атты мақаласында адамға тән тілге қабілеттіліктің биологиялық негіздері туралы маңызды аргументтер келтірілген. Бұл аргументтер Гарвард пен МТИ-де Джордж А. Миллер, Ноам Чомский және басқа ғалымдармен бірлескен зерттеулер мен талқылаулар барысында қалыптасқан және Стивен Пинкердің «Тіл инстинкті» кітабында кеңінен танымал болды. Ол психологиялық қабілеттердің биологиялық тұрғыдан туа біткендігіне қатысты төрт аргумент келтіреді, бұл аргументтер биологиядағы физикалық қасиеттердің туа біткендігіне қатысты аргументтермен паралель:
He was born in Düsseldorf, Germany. Ethnically Jewish, he left Nazi Germany because of rising Nazi persecution. He initially fled to Brazil with his family and then to the United States where he attended the University of Chicago and Harvard University. A professor of psychology and neurobiology, he taught at the Harvard Medical School, the University of Michigan in Ann Arbor and Cornell University and Medical School. Lenneberg's 1964 paper "The Capacity of Language Acquisition," originally published in 1960, sets forth seminal arguments about the human specific biological capacity for language, which were then being developed in his research and discussions with George A. Miller, Noam Chomsky, and others at Harvard and MIT, and popularized by Steven Pinker in his book, The Language Instinct. He presents four arguments for biological innateness of psychological capacities, parallel to arguments in biology for the innateness of physical traits:
Бір түрде белгілі бір уақытта қасиеттің кездесуі. «Түрге тән» қасиеттер. Бір топ үшін уақыт өте келе жалпыға ортақ көрініс. Бұл мәдени тарихтың жасанды туындысы емес. Тағы да «түрге тән» диагностикалық белгі. Бұл қасиетті үйрену мүмкін емес. Белгінің жеке дамуы организмнің жеке тәжірибесіне қарамастан, белгілі бір кестеге қатаң сәйкес келеді. «Тілдің биологиялық негіздері» атты еңбегінде ол тілдің дамуы үшін маңызды кезеңнің бар екенін жолдады; бұл мәселе әлі де даулы және талқылауда. Леннебергтің тілге қатысты биологиялық көзқарасы Альвин Либерман мен оның Хаскинс зертханасындағы әріптестері дамытқан сөйлеуді қабылдаудың моторлық теориясы сияқты жаңалықтармен байланысты болды, сонымен қатар қазіргі кезде пайда болып келе жатқан денелі философия мен денелі таным мәселелеріне тарихи алғышарттар жасады. Леннеберг Эдвард Сапир мен Бенджамин Ли Ворфтың еңбектерінің психологиялық салдарына, әсіресе тіл ойлауға әсер етеді деген идеяға қарсы кеңінен пікір білдірді. Леннебергтің бұл идеяға қарсы аргументі «лингвистикалық және лингвистикалық емес құбылыстарды өзара байланыстыруға дейін оларды бөлек байқап, сипаттау қажет» деген тұжырымдамаға негізделген.
Universal appearance of a trait at a single time across a species. "Species typical" traits. Universal appearance across time for a group. Not just an artifact of cultural history. Again, "species typical" diagnostic feature. No learning of the trait is possible. Individual development of a trait rigidly follows a given schedule regardless of the particular experience of the organism. In his publication Biological Foundations of Language he advanced the hypothesis of a critical period for language development; a topic which remains controversial and the subject of debate. Lenneberg's biological approach to language was related to developments such as the motor theory of speech perception developed by Alvin Liberman and colleagues at Haskins Laboratories and also provided historical antecedents to issues now emerging in embodied philosophy and embodied cognition. Lenneberg reargued extensively against the psychological implications of the work of Edward Sapir and Benjamin Lee Whorf, specifically in regards to the idea that language influences thought. Lenneberg's argument against this notion was that 'linguistic and non linguistic events must be separately observed and described before they can be correlated.'
Қауымдастықтар
Леннеберг ғылыми қоғамдастыққа белсенді қатысты, өйткені ол Phi Beta Kappa, Sigma Xi, Америка лингвистикалық қоғамы, Америка психологиялық қауымдастығы, Балалар дамуын зерттеу қоғамы және Америка ғылымды дамыту қауымдастығының мүшесі болды.
Lenneberg was quite involved in the scientific community, as he was a member of Phi Beta Kappa, Sigma Xi, the Linguistic Society of America, the American Psychological Association, the Society for Research in Child Development, and the American Association for the Advancement of Science.
Білім
Ол 1933 жылға дейін Германияның Дюссельдорф қаласындағы бастауыш мектепте оқыды, содан кейін Бразилияға көшіп кетті. 1949 жылы ол Чикаго университетінен бакалавр дипломын алды. Леннеберг 1956 жылы Гарвард университетінде психология және тіл білімі саласындағы докторлық диссертациясын қорғады.
He attended primary school in Düsseldorf, Germany until 1933, when he moved to Brazil. In 1949, he received a B. A. from the University of Chicago. Lenneberg then went on to earn a Ph. D. in Psychology and Linguistics from Harvard in 1956.