Кіріспе

Комаккьо (koˈmakkjo) – Италияның Эмилия-Романья аймағындағы Феррара провинциясындағы қала және коммуна. Ол шамамен екі мың жыл бұрын негізделген; тарихы барысында алдымен Равенна экзархаты, содан кейін Феррара герцогтығының билігінде болды, және ақырында Папа мемлекеттерінің құрамына қайта кірді. Ландшафты мен тарихы ескеріле отырып, ол По дельтасының маңызды орталықтарының бірі саналады.

География

Комакккио Рено өзенінің қазіргі сағасының солтүстігіндегі лагунада орналасқан. Ол он үштен астам аралдарға салынған, олар көпірлермен байланысқан. Бұл сулы-сазды жерлердің ең маңызды ресурстары – балық шаруашылығы және тұзды көлдер. Порто Гарибальди порты шығыс жағында жатыр. Қаланың оңтүстігіндегі сулы-сазды жерлер, Комаккио аңғарлары, Италиядағы Қоғамдық маңызы бар жер және арнайы қорғалатын аймақ ретінде тіркелген. Олар сондай-ақ, ылғалды жерлерді сақтау және оларды тұрақты пайдалану жөніндегі Рамсар конвенциясымен халықаралық деңгейде маңызды деп танылған.

Этимология

Қала атауының этимологиясы белгісіз (грек тіліндегі латынша cumaculum сөзі "кішкентай толқынды" білдіреді; этруск тілінде "дөңгелектер тобын" білдіреді). Қаланың негізін қалаушылар этрусктер, олар По дельтасында бұрыннан қоныстанған: этрусктердің Спина қаласы Комаккионың жанында бой көтерген.

Тарих

Этрусктер мен галлдар оны билегеннен кейін, қала По өзенінің басты арнасында орналасқанда, Комаккио Римнің құрамына қосылды. Римді б.з.д. 27 жылдан 14 жылға дейін басқарған император Август тұсында, лагунаны тереңдету үшін канал қазылды. Алғашқы батпақты жерлердің бір бөлігі кептіріліп, villae rusticae арасында бөлістірілді. Комаккио готтар мен ломбардтар кезінде гүлденіп, ломбард герцогтығының орталығына айналды. Оның өркендеуі тұз өндіруге және стратегиялық маңызды орналасуына байланысты болды: ломбард патшасы Автари Византия есебінен ломбард билігін кеңейткенде, Комаккио бекінісін басып алып, Падуа мен Равенна арасындағы байланысты үзіп тастады. 756 жылы франктар Солтүстік Италияға енгенде, олардың патшасы Ұзынсыз Пипин Комаккионы Папа II Стефанға сыйға тартқан жер туралы жарлығына қосты, бұл сыйлық кейін Пипиннің ұлы және мұрагері Харольдпен бекітілді. 854 жылы Комаккио тұз саудасындағы қарсыластары – венециялықтар тарапынан тоналды. Кейіннен Әулие Тақ қалаға ие болып, оны Равенна архиепископтығына сыйлады. 1299 жылы император I Рудольф оны Феррараның IV Обиццо д’Эстесіне берді. Содан бері батпақтың көп бөлігі жойылып, егіс жерін кеңейтуге және жаңа тұрғын үйлер салуға жағдай жасады. Бұл аймақ Екінші дүниежүзілік соғыстың соңғы айларында өткен "Рост" операциясы кезінде қатыгез шайқастардың ошағы болды. Комаккио бұрын епископтық орын болған және қазір Феррара-Комаккио архиепископтығының соборлық шіркеуі сақталған соборға ие. Бұл қалада бір кезде 1988 жылы жабылған қант фабрикасы болған. Комаккио және оның теңіз жағалауындағы Лиди туризм орталығы болып табылады. Қала Италияда жақын жердегі батпақтарда шабақ балық аулаумен танымал, ал Комаккиоде ұсынылатын көптеген тағамдар шабақ балығына байланысты.

Діни сәулет

Комаккио соборы (Duomo di Comacchio немесе Basilica di San Cassiano), 708 жылы салынған және Имолалық Кассианға арналған, бастапқыда үш нефтен тұрған, ал қазір он екі капелласы бар бір нефті бар. Собордағы ең танымал өнер туындылары – Бьяджо Бевидің суреттері, қаланың қасиетті қамқоршысы Кассианның мүсіні, 17 ғасырда Герман Циньяни жасаған ағаштан ойылған айқыш және 1728 жылы Жан Доменико Траери жасаған орган. Собордың қасында сәулетші Джорджо Фоссати жобалаған қоңырау мұнарасы тұр: ол 1751 жылы салынған, бірақ бірнеше жылдан кейін, 1757 жылы құлап кеткен. Кейіннен қайта салынды және 1868 жылы ғана ескі қоңырау мұнарасының негізінде аяқталды. Санта-Мария Аула Регия монастыры: қазіргі ғимарат 1665 жылы салынған, 10 ғасырға жататын Санта-Мария Аурегарио монастырының орнын басты. Әсіресе Феррара шебері жасаған, Ренессанс дәуірінің соңына жататын бас алтарьдағы кескін ерекше қызығушылық тудырады. 1647 жылы ғимараттың алдында салынған 400 метрлік Loggiato dei Cappuccini аркадасы, кардинал Стефано Донгинің тапсырысымен салынды және 143 аркадан тұрады, олардың әрқайсысы мәрмәр бағаналармен тіреліп тұр. Розарий шіркеуі (Chiesa del Rosario), 1618 жылы Розарий бауырластығының қалауымен салынған, бір ғана нефтен тұрады. Назар аударуға лайық өнер туындылары – венециялық Филиппо де Порристің 1641 жылғы ағаштан жасалған айқыш кресті, 16 ғасырға жататын Марияның көп түсті ағаш мүсіні және 17 ғасырдың көптеген суреттері. Сант-Агостино монастыры, шамамен 6-7 ғасырлар аралығында салынған болуы мүмкін. Бастапқыда Сент-Маурусқа арналған шіркеу болған, бірақ венециялықтар мен сарациндердің үздіксіз шабуылдары кезінде тоналған. 1622 жылы оның қалдықтары Аяксыз Августиндіктерге берілді. 1644 жылы Сент-Августинге арналды. Шіркеу монастырь ретінде пайдаланылды, ол 1708-1725 жылдары австриялық әскерлер Комаккионы басып алғанда, содан кейін француздар 1813 жылға дейін бекініске айналды. Италияның бірігуінен кейін ғимараттың мақсаты 1928 жылға дейін белгісіз болды, содан кейін жаңарту жұмыстары аяқталғаннан кейін кешен мектепке айналдырылды. Кадути шіркеуі немесе Суфражио шіркеуі (Chiesa dei Caduti or Chiesa del Suffragio), 1644 жылы салынған. Алтарьдың артындағы үш суретке назар аудару керек: орталық суретті алғаш Антонио Ранда, ал бүйірдегі суреттерді 17 ғасырдың соңында белгісіз автор салған. 17 ғасырда салынған Сан-Пьетро көпірі (Ponte di San Pietro), Комаккионың ең көне және ерекше ауданының басталуын көрсетеді. Жақында толығымен жаңартылды. 18 ғасырда толығымен кірпіштен салынған, бір аркасы бар Систи көпірі (Ponte dei Sisti). Кармин шіркеуінің жанында және фризінде орналасқан Кармин және Пиззетти көпірлері (Ponte del Carmine and Ponte Pizzetti), қаладағы ең үлкен көпірлердің бірі, бірақ ең күрделі емес, бір ғана аркасы бар. Екеуі де 18 ғасырдан басталады; Пиззетти көпірі жақында толығымен жаңартылды. Беллини сарайы (Palazzo Bellini) – 1868-1870 жылдар аралығында салынған аристократиялық сарай. Бүгінде онда қазіргі заманғы өнер галереясы, тарихи мұрағат, қалалық кітапхана және мәдени мекемелер бөлімінің кеңселер орналасқан. Патригнани сарайы (Palazzo Patrignani), 16 ғасырға жатады және бірнеше рет жаңартылған, Комаккионың беделді отбасының мекені болған. Ежелгі еденнің қалдықтары бұл жерде Сан-Николо шіркеуінің ескі монастыры орналасқан болуы мүмкін екенін көрсетеді. Бүгінде онда университет курстары өткізіледі. Ескі Аурухана (Ospedale degli Infermi) – неоклассикалық сәулет, 1778-1784 жылдар аралығында папа Климент XIV-нің қалауымен салынған. Жоба Венециялық сәулетші Антонио Фоскиниге тапсырылды, ол ғимараттың қасбетін және негізгі бөлігін жобалады. Арқасын Ферраралық сәулетші Гаэтано Джента салдырды, ол 1780 жылы Фоскинидің орнына жұмысты қадағалауға кірісіп, ғимаратты аяқтады. Аурухана 1811 жылдың 15 мамырында Италияның вице-королі Эудженио Наполеонның жарлығымен ашылды. 1970-ші жылдардың соңына дейін жұмыс істеді. 2017 жылдан бері онда Дельта Антико мұражайы орналасқан, онда прототарихтан ортағасырларға дейінгі кезеңді қамтитын екі мыңнан астам табылған заттар сақталған. Епископ сарайы (Episcopal Palace), 16 ғасырдың соңы мен 17 ғасырдың басында салынған деп есептеледі. 1745 жылға дейін қала басшылары онда тұрған, содан кейін ол епископ Кристофоро Лугарезиге семинария мен мемлекеттік мектеп ашу міндетімен сатылды. Комаккио епархиясының епископтары 1748 жылдан 1986 жылға дейін онда тұрды. 1715 жылы Пьетро Мария Заноли аббат және Тура отбасы жаңарған Палаццо Тура (Palazzo Tura) собордың алдында орналасқан. Ол дерлік шаршы пішінді негізде салынған, венециялық коттодан жасалған қасбеті және екі қабаттан тұрады, ортасында мұнарасы бар. Назар аударуға лайық сәулеттік элемент – Болониялық сәулетші Челламарини жобалаған көп түсті мәрмәрден жасалған балюстрадасы бар баспалдақ, ол бастапқы баспалдақты алмастырды. Лидо ди Спинадағы Ремо Бриндизи мұражайы (Remo Brindisi Museum at Lido di Spina).

Экономика

Туризм, әсіресе жаз айларында, оның жеті лидосындағы маңызды қызметтердің бірі болып табылады. Басқа да көрнекті шаруашылық түрлері – коммерциялық балық аулау, аквамәдениет және балық шаруашылығы. Бұрын тұз өндіру де өте маңызды болған, оның саудасы Венеция Республикасымен ащы дау-жанжалға себеп болған. Комакккио уақыт өте келе сәулетінің көп бөлігін сақтап келгендігі үшін құрметке ие: каналдар, ежелгі ғимараттар және монументальді көпірлер – бұл солтүстік лагуна қалаларының (мысалы, Чиоггия және Венеция лагунасының басқа қалалары) ерекше ерекшелігін көрсететін элементтер. Осы себепті оны «Кішкентай Венеция» деп те атайды.