Кіріспе
Миначил өзені немесе Миначилар (малаялам: മീനച്ചിലാർ), сондай-ақ Каванар, Валанжар деп те аталады, Керала штатындағы өзен. Кенеттен су тасқыны, күшті ағыстар және таулардан әкелінетін орман мен қоқыстардың көп болуы салдарынан бұл өзен Кераладағы ең қауіпті өзендердің бірі саналады. Ол Оңтүстік Үндістандағы Керала штатының Коттаям ауданының ортасынан ағып өтеді. Ұзындығы 78 км, Батыс Гаттарда бастау алады. Басты салалары – Вагамон төбелерінен Текей Ару, Пунжар Ару және Читтар. Пунжар, Текей, Эраттупетта, Баранган, Пала, Мутоли, Черпункал, Кидангур және Кумараком сияқты қалалар арқылы ағып, Үнді мұхитының жағалауындағы Вембанад көліне құяды. Жоғары жерлерде жалпы биіктік 77 м-ден 1156 м-ге дейін, төмендіктерде 2 м-ден аз, ал орталық жерлерде 8-ден 68 м-ге дейін жетеді. Миначилдің су жиналатын алабы 1208,11 км² құрайды. Өзеннің жалпы жылдық көлемі 2,349 миллион текше метрді, ал жылдық пайдалануға жарамды көлемі 1110 миллион текше метрді құрайды. Өзенде ірі және ұсақ салалары бар 38 сала бар. Миначил атауы Мадурай қаласының Менакши қасиеттісінің есімінен шыққан. Бұл өзен Арундати Ройдың Букер сыйлығын жеңіп алған "Кіші нәрселердің құдайы" романында еске алынады.
The Meenachil River or Meenachilaar (Malayalam: മീനച്ചിലാർ), also known as Kavanar, Valanjar, is a river in Kerala. It is one of the most treacherous rivers in Kerala due to its flash floods, heavy undercurrents and woods and debris it carries from the mountains. It flows through the heart of Kottayam district, Kerala state in southern India. 78km long, originates in the Western Ghats main tributaries are Theekoy aaru from Vagamon hills, Poonjar Aaru and Chittar, flowing westward through the city of Kottayam and other towns like Poonjar, Teekoy, Erattupetta, Bharananganam, Pala, Mutholy, Cherpunkal, Kidangoor and Kumarakom before emptying into the Vembanad Lake on the shore of the Indian Ocean. General elevation ranges from 77 m to 1156 m in the highlands and less than 2 m in the lowlands and 8 to 68 m in the midlands. The Meenachil has a watershed area of 1208.11 km². The river has a total annual yield of 2,349 million cubic metre and an annual utilizable yield of 1110 million cubic metre. The river has 38 tributaries including major and minor ones. The name Meenachil is derived from the name of Goddess Meenakshi of Madurai. The river finds mention in Arundhati Roy's Booker Prize winning novel, The God of Small Things.
Қоршаған орта мәселелері
Қазіргі кезде Меначил өзенінің бассейнінің қоршаған ортасына бірнеше ауыр мәселелер әсер етіп тұр. Олардың арасында:
Өзеннің барлық жағалауында, әсіресе Ераттупетта, Палай, Эттуманур және Коттаям сияқты қалалық орталықтарда қалалық және тұрмыстық қалдықтарды төгу салдарынан судың ластануы. Бақытсыз және заңсыз өзен құмын қазу, су көлемінің азаюына алып келуде. Көптеген тежегіш бөгеттердің заңсыз салынуы. Важиккадаву шағын бөгетінен Идукки бөгетіне жоғарыдағы судың бұрылуы. Заңсыз балық аулау, теңіз жануарларының жойылуына себеп болуда. Кірпіш және құрылыс индустриясы үшін күріш далаларынан саз бен құмды қазу.
Water pollution due to disposal of urban and domestic waste into the river all through the banks of the river especially at urban centers like Erattupetta, Palai, Ettumanoor and Kottayam. Uncontrolled legal and illegal mining of river sand leading to depletion of water table. Illegal construction of numerous check dams. Diversion of upstream water to Idukki dam from the Vazhikkadavu Mini Dam. Illegal fishing, destroying marine life. Excavation of clay and sand from paddy fields for the brick and construction industries.
Танымал мәдениет
Өзен Арундати Ройдың Букер сыйлығына ие болған "Кіші нәрселердің құдайы" кітабында да еске алынады. Оқиғаның басты оқиғасы Меначил өзені арқылы өтетін Айманам ауылына ортасталған.
Діни маңызы
Еттуманур Махадевар ғибадатханасындағы құдай Шиваның жыл сайынғы Аараатту (қасиетті монша) Менахил өзенінің Перор, Нирикаду және Тхрируванчор ауылдарындағы жағалауларында өткізіледі. Менахил өзенінің жағасында көптеген басқа да қасиетті тұлғалардың жыл сайынғы Аараатту рәсімдері де орындалады. Кумараналлур ғибадатханасының да бұл өзенмен тарихи байланысы бар. Ракули (Денха) мерекесі Пала қаласындағы Сент-Томас соборында Менахил өзенінің жағасында кеңінен тойланады. Баранганнамдағы ежелгі шіркеудің тарихы, бұрынғы шіркеудің оңтүстік жағалауда өртенуінен кейін қай жағалауда жаңа шіркеу салынуы керек деген даудан бастау алады.
Экономика және мәдениет
Миначил өзені – Коттайам ауданының маңызды өзені. Ераттупетта, Палай, Эттуманнур және Коттайам сияқты көптеген ірі қалалар мен қалалардағы миллиондаған адамдар осы өзеннен ауыз сумен және коммерциялық қызмет үшін сумен қамтамасыз етіледі. Бұрын жол көлігі жетілмеген кезде, кетувалломалар Миначил арқылы Эраттупеттадан 2 шақырымға дейін тауарларды тасымалдап, копра, дәмдеуіштер мен ағаш сияқты ауыл шаруашылығы өнімдерін Аллепи портына жеткізетін. Мыңдаған фермерлер өзен суын егіс шаруашылығына пайдаланады. Бұл – Коттайам ауданының шығыс төбелерінен жаңбыр суын теңізге ағызатын табиғи канал. Оның жағасында Траванкор аймағының мәдениетінің ошағы болған ірі қалалар мен сауда орталықтары орналасқан. Миначил өзенінің суы теңізге жеткенге дейін Вембанад көліне құяды және Коттайам мен айналасындағы су қоймаларын, сондай-ақ батыс жағалау мен арналарды қалыптастыруға үлкен үлес қосады. Жаңбыр маусымында өзен көбінесе толып, жақын жердегі төмен жатқан аймақтарды су басады. Өзен мен оның салаларының жанында тұратын адамдар ағаштардың кесуінен, егістік топырағының жоғалуынан және заңды және заңсыз құм қазудан өзеннің суды сақтап тұру қабілетінің төмендеуіне қатты алаңдайды, сондай-ақ өзен бойындағы қоқыс тастаудан туындаған судың ластану мәселесіне де алаңдайды. Қазір жаз айларында су тапшылығы өте күшті. Күшті жаңбырмен толыған өзен жазда дерлік толығымен құрғап қалады. Егер шұғыл шаралар қабылданбаса, Миначил өзені көп ұзамай қатты ластанады, бұл өзенге тәуелді көптеген адамдарға әсер етеді.
Өзенге қауіп төндіреді
Меначил өзені құм мафиясының кең таралған заңсыз құм қазуының қаупіне тап болып отыр. Бастапқыда Меначил өзенінің жағалаулары құмға толы болған. Қазір Меначил өзенінің жағалауындағы бос кеңістіктер лай мен шөптермен толып кеткен. Заңсыз құм қазудың салдарынан өзеннің тереңдігі күннен күнге артып келеді. Кәріз суларының ластануы, әсіресе жаз айларында, Меначил өзенінің суын ластайды. Пластик, қоқыс және басқа да қоқыстар да қауіп тудырады, ал оның жазығындағы ауыр тыңайтқыштардың қолданылуы және сабын мен күшті жуғыш заттардың пайдалануы оның сапасын және сұлулығын нашарлатады.
Су тасқыны
Меначил өзені де жыл сайынғы муссон маусымында болатын су тасқынынан қалыспайды, және басқа ірі өзендер сияқты халыққа зиян келтіреді. Өзеннің тереңдігіне байланысты Меначил өзені су тасқыны кезінде өте қауіпті және күшті болады. Муссон маусымында өзенде үлкен су көтеріледі және жаңбырдың бірнеше минутына ғана қарағанда көлемі күрт өседі. 2018 жылы Меначил өзеніндегі су тасқыны туралы хабарлар тарады, кейіннен су тасқыны мен жаңбырлар салдарынан Кераладағы басқа өзендердің сулары да қосылып, үлкен су тасқынына айналды. Нәтижесінде, ол 2018 жылғы Керала су тасқынына және адамзат тарихындағы үлкен құрбандықтарға себеп болды. Меначил өзені муссон маусымында Кераладағы ең қауіпті өзен болып саналады.