Канадалық шахмат шебері Марк Блувштейн

Кіріспе

Канадалық шахмат гроссмейстері (1988 жылы туған)

Марк Блувштейн (20 сәуір 1988 жылы туған) – кеңес туған канадалық шахматшы. Ол 2004 жылы 16 жасында гроссмейстер атағын алған ең жас канадалық шахматшы болды. Бұрын ол 13 жасында халықаралық шебер атағын иеленген.

Ерте өмір

Марктың әкесі Илия Блувштейн өзі де Канаданың Ұлттық шебері, ол ұлына шахмат ойнауды үйретті, көптеген ойындарда Маркқа материалдық артықшылық беріп ойнады. Блувштейн отбасы Марк бес жасқа толғанда Ресейден Израильге көшті. Алты жыл өткен соң олар Канаданың Онтарио штатындағы Торонто қаласына көшіп, онда Марк Ньютонбрук орта мектебінде оқыды. Блувштейн 2006 жылы Ньютонбрукты бітірді.

Шахматтық мансабы

Блувштейн 1998 жылы Израильдің 10 жасқа дейінгі, ал 1999 жылы 12 жасқа дейінгі чемпионы атанды. Канадаға келгеннен кейін, 11 жасында бірнеше айдың ішінде Ұлттық шебер дәрежесіне ие болды, бұл деңгейге жеткен ең жас канадалыққа айналдырды. Осы кезеңде ол Марк Дворецкийдің танымал орыс мектебінде оқыған Ян Теплицкийпен бірге жаттықты, кейін Теплицкий Канадаға көшіп келді. Блувштейннің Канададағы алғашқы маңызды жетістігі 2000 жылы Торонтодағы жабық чемпионатта болды, онда ол 8/11 ұпаймен Эдуардо Теодор IV-тен кейін 2-3 орындарды бөлісті. Оның Канададағы тұңғыш толыққанды халықаралық турнирі 2000 жылы Торонтода өткен жазғы халықаралық ашық турнирі болды, онда ол 4½/9 ұпай жинады. Блувштейн 2000 жылы Торонтодағы "Құрмет күні" ашық турнирінде 5/6 ұпаймен бірнеше мықты шеберлерді еңсереп, бірінші орынды жеңіп алды. 2001 жылы Монреальде өткен Канаданың жастар чемпионатында ол 7/9 ұпаймен екінші орынды иеленді, жеңімпаз Яаков Вайнгортеннен кейін. 2001 жылы ол Канаданың 7-сынып чемпионатында жеңіске жетті, ал Саквилл қаласында (Нью-Брансуик) өткен Канада жастар чемпионатында U14 тобында 6½/7 ұпаймен бірінші орынды алды. Сол Саквиллде өткен Канаданың ашық шахмат чемпионатында Блувштейн 7½/10 ұпаймен 3-7 орындарды бөлісті, жеңімпаздар Тони Майлз (оның қайтыс болуына бірнеше апта қалған соңғы турнирі) және Ларри Кристиансеннен кейін.

Канаданың ең жас халықаралық шебері

Бірнеше аптадан кейін Блувштейн 13 жасында Монреальде өткен Канаданың аймақтық жабық чемпионатында 6/9 ұпай жинап, Канада тарихындағы ең жас халықаралық шебер атанды. Ол 3-ші және 4-ші орындарды бөлісті, жеңімпаздар Кевин Спраггетт пен Александр Лесиеге ғана есе жіберді. 2001 жылы Торонтодағы Рождестволық ашық турнирінде 4½/5 есебімен жеңіске жетті. 2002 жылы Блувштейн Канаданың 8-сынып чемпионатында жеңімпаз атанды және Канада жастар чемпионатында (U14 тобы) 8/8 ұпай жинады. Содан кейін, 2002 жылы Монреальде өткен Канада ашық чемпионатында ол 7½/10 есебімен 4-ші және 10-шы орындарды бөлісті, жеңімпаздар Жан Марк Дегреев, Паскаль Шарбоно және Жан Хеберден кейін қалды. Блувштейннің алғашқы гроссмейстерлік дөңгелек турнирі 2002 жылғы Монреаль халықаралық турнирі болды, онда ол 4/11 ұпай жинап, 10-шы және 11-ші орындарды бөлісті; жеңімпаз Дегреев болды. Бірнеше аптадан кейін Торонтода өткен 2-ші Chess'n Math Association Futurity турнирінде ол Юрий Шульман, Уолтер Аренсибия және Дмитрий Тёмкинмен бірге 6/9 есебімен 1-ші және 4-ші орындарды бөлісті, гроссмейстер атағына бір жарым ұпай жетпей қалды. 2002 жылы Торонтода өткен Еңбек күніне арналған ашық турнирде ол Горан Миличевичпен бірге 5/6 есебімен бірінші орынды бөлісті.

Канаданың ең жас гроссмейстері

2003 жылдың маусым айында Блувштейн Балатонлелледе (Венгрия) өткен дөңгелек турнирде өзінің гроссмейстер атағына ие болуының бірінші нормасын орындады, соңғы үш ойынында жеңіске жетіп, 6½/9 есебімен аяқтады. 2003 жылы Гвельф халықаралық турнирінде 5/9 ұпай жинап, жақсы өнер көрсетті, бірақ Монреаль халықаралық турнирінде қиындыққа тап болды, себебі 12 қатысушының арасында 9 гроссмейстер болғанда ол тек 3½/11 ұпай ғана жинады. Блувштейн жаттықтырушысын ауыстырып, бір кезде гроссмейстер Дмитрий Тёмкинмен жұмыс істеді, бұл оған табыс әкелді. Шахматты қолдаушы және бизнесмен Сид Белцбергтің қаржылық көмегімен Блувштейн израильдік гроссмейстер Александр Хузманмен жұмыс істеу мүмкіндігіне ие болды, бұл оның келесі сапалық прогресіне түрткіс берді. Блувштейн 2004 жылы Капускингте өткен Канада ашық чемпионатында гроссмейстер нормасын орындады, онда ол 10 турда сегіз гроссмейстерге қарсы ойнады, 6½/10 ұпай жинап, 13-ші және 26-шы орындарды бөлісті; ол Владимир Эпишин мен Аренсибияны жеңіп, тек бір ойында жеңілді. Келесі айда, 2004 жылғы Монреаль халықаралық турнирінде ол 6½/11 есебімен үшінші және соңғы гроссмейстерлік нормасын орындап, төртінші орынды иеленді; жеңімпаз Захар Ефименко болды. Содан кейін ол Торонтода өткен Канада чемпионатында 6½/9 есебімен үшінші орын алды, Шарбоно мен Эрик Лоусоннан кейін. Бірнеше айдан кейін Блувштейн өзінің халықаралық рейтингін 2500-ден жоғарылатып, гроссмейстер атағына ие болу үшін қажетті талаптарды орындады. Ол 16 жасында Кальвияда өткен 36-шы шахмат Олимпиадасында FIDE-ден бұл атақты алды. Chess'n Math Блувштейннің гроссмейстер болғаны үшін 7000 доллар сыйлады. Блувштейн 2005 жылы Канада жастар чемпионатында (18 жасқа дейінгілер тобында) жеңіске жетті, ал 2005 жылы Эдмонтонда өткен Канада ашық чемпионатында 8/10 ұпаймен бірінші орынды бөлісті. Ол Алексей Шировты және басқаларын жеңді. 2006 жылы Торонтода өткен Канада чемпионатында Блувштейн 6½/9 есебімен чемпион Игорь Зугичтің артында 2-5 орындардың бірін иеленді. Блувштейн 2007 жылдың маусым айында Будапештте өткен Бірінші сенбілік турнирінде 8/11 ұпай жинап жеңіске жетті. Ол 2007 жылы Оттавада өткен Канада ашық чемпионатында 7/10 ұпай жинап, жеңіліссіз ойнады. 2007 жылы Монреальде әлем чемпионатының финалисі Найджел Шортты жеңді. 2008 жылдың маусым айында Блувштейн Будапештте өткен Бірінші сенбілік турнирін жеңіп, 13 ойыннан 10 ұпай жинады, екінші орын алған ойыншыдан бір ұпайға көп жинады. 2008 жылы Монреаль халықаралық турнирінде ол Хикару Накамура мен Варужан Акобианмен бірге екінші орынды бөлісті. 2009 жылы Квебек турнирінде Блувштейн 9 ойыннан 7 ұпай жинап, жеңімпаз Антон Ковалевтен жарты ұпайға қалып қойды. Сол жылы ол Эдмонтонда өткен Канада ашық чемпионатында 9 ойыннан 7½ ұпай жинап, Алексей Широв пен Майкл Адамсты еңсерді. Содан кейін Блувштейн Канадалық зоналық турнирде 9 ойыннан 6½ ұпай жинап екінші орынды иеленді. 2009 жылы Монреаль халықаралық чемпионатында ол 11 ойыннан 5½ ұпай жинап, Александр Онищук пен Александр Мойсеенконы жеңді. 2010 жылы Блувштейн университетті бітіріп, бір жыл шахматпен кәсіби түрде айналысты. Ол жыл ішінде әлем бойынша 13 турнирде ойнады. Блувштейн Нюрнбергте 7 ойыннан 5½ ұпай жинап екінші орынды бөлісті. Содан кейін ол 2010 жылғы шахмат Олимпиадасында Канада құрамасының бірінші тақтасында ойнап, бұрынғы әлем чемпионы және әлемнің екінші нөмірі Веселин Топаловты жеңді. 2010 жылы Гронингенде Блувштейн 9 ойыннан 6½ ұпай жинап бірінші орынды бөлісті. Оның келесі табысы 2011 жылғы Америка континенттік чемпионатында болды, онда ол 9 ойыннан 7½ ұпай жинап, 2011 жылғы FIDE әлем чемпионатына қатысуға жолдама алды. Содан кейін ол Гаванада өткен Капабланка мемориалдық турнирінің Премьер-тобында ойнап, 9 ойыннан 6 ұпай жинап, бірінші орынды бөлісті. Әлем чемпионатында Блувштейн бірінші раундта Александр Рязанцевке қарсы жеңілді. Блувштейн 2004, 2005, 2008 және 2011 жылдары Канаданың үздік шахматшысы атанды.

In June 2003, Bluvshtein scored his first norm for the title of Grandmaster at a round robin tournament in Balatonlelle, Hungary, by winning his last three games and finishing with 6½/9. He scored solidly at the 2003 Guelph International, with 5/9, but he had a rough tournament at the Montreal International, as he could only score 3½/11 in a field which had nine grandmasters out of 12 competitors. Bluvshtein switched trainers, working with Grandmaster Dmitry Tyomkin for a time, with success. With funding assistance from chess patron and businessman Sid Belzberg, Bluvshtein was able to work with Israeli Grandmaster Alexander Huzman, and this provided the impetus for his next qualitative advance. Bluvshtein made a Grandmaster norm at the 2004 Canadian Open Championship in Kapuskasing, where he played eight grandmasters in ten rounds, while scoring 6½/10 to tie for 13th 26th places; he beat Vladimir Epishin and Arencibia, and lost only one game. The next month, at the 2004 Montreal International, he made his third and final qualifying grandmaster result with 6½/11 to place fourth; the winner was Zahar Efimenko. Then he placed third, following a tie break playoff, at the Zonal Canadian Championship in Toronto, with 6½/9, behind co winners Charbonneau and Eric Lawson. A couple of months later, Bluvshtein raised his international rating above 2500, completing the requirements for the title of Grandmaster. He was awarded the title by FIDE at age 16, during the 36th Chess Olympiad, held in Calvià, where he made a further grandmaster norm. Chess'n Math awarded Bluvshtein $7,000 for becoming a grandmaster. Bluvshtein won the Canadian Youth Championship (Under 18 group) in 2005, and tied for first at the Canadian Open Championship at Edmonton 2005, with a score of 8/10. He defeated Alexei Shirov among others. In 2006, Bluvshtein tied for 2nd 5th places at the Zonal Canadian Championship in Toronto, with 6½/9, behind champion Igor Zugic. Bluvshtein shared the title at the First Saturday tournament in Budapest in June 2007, scoring 8/11. He scored 7/10, unbeaten, in the 2007 Canadian Open Championship in Ottawa. At Montreal 2007, he defeated former world championship finalist Nigel Short. In June 2008 Bluvshtein won the Budapest First Saturday tournament scoring 10 points put of 13, a full point ahead of the second place. At 2008 Montreal International, he tied for second with Hikaru Nakamura and Varuzhan Akobian with 5½ of 9, behind the winner Yuri Shulman. In the 2009 Quebec Invitational, Bluvshtein took second place with 7 of 9, half a point behind the winner Anton Kovalyov. That same year he tied for first with 7½ of 9 in the Canadian Open at Edmonton, ahead of Alexei Shirov and Michael Adams. Right after this Bluvshtein took second place on Canadian Zonal with 6½ of 9, undefeated. Proceeding to the strong 2009 Montreal International, he scored 5½ points out of 11, beating Alexander Onischuk and Alexander Moiseenko. In 2010 Bluvshtein graduated from university and engaged in chess for a full year professionally. He played in 13 tournaments and matches around the world over the year. Bluvshtein tied for second in Nuremberg with 5½ of 7. He then played on the first board for team Canada at the 2010 Chess Olympiad, beating former world champion and world number two Veselin Topalov. At 2010 Groningen Bluvshtein tied for first place with 6½/9. His next success came in the 2011 American Continental Championship, where he tied for first with 7½/9 to qualify for the 2011 FIDE World Cup. Right after this he played in the Premier group of the Capablanca Memorial tournament in Havana, Cuba and tied for first again, scoring 6 of 9. At the World Cup Bluvshtein was eliminated in the first round by Alexander Riazantsev. Bluvshtein was selected as the Canadian Chess Player of the Year in 2004, 2005, 2008 and 2011.

Жеке өмір

2011 жылдың қыркүйегінде Блувштейн шахматтан зейнеткерлікке шығып, басқа мансаптық мүмкіндіктерді қарастыруда. Блувштейн 2010 жылы Торонтодағы Йорк университетін ғылым және технология саласында бітірді. 2016 жылы Торонто университетінің Ротман менеджмент мектебінен MBA дәрежесін алды. 2017 жылдың тамызында Марк Торонтодағы Wave компаниясында Қаржылық қызметтер жөніндегі менеджер болып жұмыс істеді. Кейіннен сол компанияда Блувштейн Бизнес операциялар директоры болды.

Белгілі шахмат ойындары

Дмитрий Тёмкинге қарсы Марк Блувштейн, Оукхэм 2001, Бого Индия қорғанысы (E11), 0 1 Жас Марк 13 жасында ғана гроссмейстерді жеңіп алды. Марк Блувштейн Ирина Крушке қарсы, Нью-Йорк буындық 2003 жылғы халықаралық шахмат турнирі, Сицилия қорғанысы, Рихтер-Раузер вариациясы (B66), 1 0 Блувштейн әлемдегі ең үздік жас әйел шахматшыларының біреуін жеңді. Марк Блувштейн Дмитрий Тёмкинге қарсы, Канадалық аймақтық чемпионат, Торонто 2004, Сицилия қорғанысы, Кан / Тайманов вариациясы (B42), 1 0 Шеберлікпен жасалған маневрлер тактикалық шабуылға ұласты. Марк Блувштейн Огнен Цвитанға қарсы, Кальвия Олимпиадасы 2004, Корольдік Үнді қорғанысы, Классикалық вариация (E91), 1 0 Күшті гроссмейстерге қарсы әсерлі позициялық ойын. Марк Блувштейн Вьячеслав Дидышкоға қарсы, Кальвия Олимпиадасы 2004, Нимзо Индия қорғанысы (E20), 1 0 Блувштейн осы вариацияда бірнеше маңызды, жаңа ойындар ойнады. Марк Блувштейн Нормундс Мейзиске қарсы, Кальвия Олимпиадасы 2004, Будапешт қорғанысы, Рубинштейн вариациясы (A52), 1 0 Блувштейн қаралардың ерекше ашылуын дәл позициялық стильде жеңді. Марк Блувштейн Ильдар Хайруллинге қарсы, Жастар арасындағы әлем чемпионаты, 18 жасқа дейінгі ұлдар тобы, Белфорт 2005, Бенко Гамбиті, Фьянчетто вариациясы (A58), 1 0 Тағы бір өткір ашылу үлкен шеберлікпен шешілді. Алексей Шировқа қарсы Марк Блувштейн, Канадалық ашық турнир, Эдмонтон 2005, Петроф қорғанысы (C42), 0 1 Блувштейннің ең үлкен жеңісі, Широв қаралармен екі пішені құрбан еткеннен кейін жеңіліске ұшырады. Найджел Шортқа қарсы Марк Блувштейн, Монреаль халықаралық турнирі 2007, Король гамбиті қабылданды (C34), 0 1 Бұрынғы әлем чемпионы Шорт шабуыл мүмкіндігі үшін патшайымын құрбан етеді, бірақ Блувштейн мінсіз қорғанып, қарсы шабуылмен жеңіске жетеді. Марк Блувштейн Веселин Топаловқа қарсы, Ханты-Мансийск Олимпиадасы 2010, Корольдік Үнді қорғанысы (E90), 1 0 Блувштейннің ең үлкен жеңісі, ол бұрынғы әлем чемпионы және қазіргі FIDE рейтингісінде #2 саналатын Топаловты жеңді.