Кіріспе

Швед Әуе күштерінің мұражайы (Flygvapenmuseum) Швецияның Линчепинг қаласының жанындағы Малмслетт қаласындағы Малмен әуе базасында орналасқан. 1912 жылы Малменде "Ұшқыш барон" атымен танымал барон Карл Седерстрем өзінің ұшу мектебін ашқан. Малмен әуе базасында SAAB 105 (SK60) реактивтік оқу ұшақтарын пайдаланатын Швед Корольдік Әуе мектебі орналасқан. Стокгольмдегі Швед армиясы мұражайымен бірге Flygvapenmuseum мемлекеттік Statens försvarshistoriska museer ("Швеция Қорғаныс күштері мұражайлары") агенттігін құрайды.

Тарих

Мұражайдың артефактілер жинағына ұшақтар, қозғалтқыштар, құралдар және форма киімдері кіреді. Мұражайда кітапхана мен архивтері бар білім орталығы (фактарум) орналасқан, онда авиацияға қатысты әдебиеттер, мерзімді басылымдар, жоспарлар, фотосуреттер және жеке істер сақталған. Мұражай – үкіметтік мекеме, Швецияның Ұлттық әскери тарих мұражайларының бір бөлігі. Швед Әуе күштері мұражайын құруға Эстергётланд авиация тарих қоғамы (ÖFS) да көмектесті. Бүгінде ÖFS мұражайды қолдайтын ұйым ретінде жұмыс істейді және ұшақтарды қалпына келтіру сияқты жұмыстармен белсенді айналысады. Мұражай 1984 жылдан бері жұмыс істеп келеді және бұрын Эстгота эскадрильясының мұражайы және Ридтегі қойма ретінде пайдаланылды. 1984 жылы мұражайдың ашылуы швед авиациясының алғашқы отаны – Малмендегі халыққа арналған авиация мұражайының басталуын қадағалады. 1989 жылы мұражай тағы бір көрме залымен кеңейтілді, бұл 1910 жылдан бүгінгі JAS 39 Gripen-ге дейінгі кезеңдегі ұшақтардың үлкен коллекциясын көрсетуге мүмкіндік берді.

Құрылымы мен құрылғылары

2010 жылы мұражай кеңейтіліп, қайта жаңартылды. Көрмелер тақырыптар бойынша бөлінген, мысалы: 1. Авиацияның алғашқы дамушылары, 1910–1926 жылдар аралығындағы швед авиациясы тарихының бастапқы кезеңін көрсетеді. 2. Соғыстар аралығы, швед әуе күштерінің құрылуы және 1926–1939 жылдар аралығындағы швед авиация өнеркәсібінің алғашқы дамуы туралы баяндайды. 3. Екінші дүниежүзілік соғыс, 1939–1945 жылдар аралығында швед әуе күштерінің үлғаюы және алғашқы SAAB ұшақтарының қосылуы. 4. Авиациялық технологиялар. 5. Суық соғыс кезеңіндегі Швеция, 1950–1980 жылдар аралығында соғысқа дайындық шараларын көрсетеді. Музейдегі әртүрлі көрмелер, оның ішінде ұшақтар үш деңгейде ұсынылған. Екі үлкен ангар сияқты көрме залында көптеген ұшақтар орналасқан, ал үшінші қабатта 1952 жылы атып түсірілген және 2003 жылы табылған DC-3 ұшағы көрсетілген. Уақытша сақтаудан кейін, ұшақ 2009 жылдың 13 мамырында Швед әуе күштері мұражайындағы соңғы орнына қойылды.

Марапаттар

Әуе күштері мұражайы 2011 жылғы «Жыл мұражайы» швед сыйлығының иегері атанды. Әуе күштері мұражайы 2010 жылғы «Жыл көрмесі» жүлдесін де жеңіп алды. 2011 жылғы «Жыл мұражайы» сыйлығын Халықаралық мұражайлар кеңесінің (ICOM) швед бөлімшесі мен Швеция мұражайларының қауымдастығы демеушілік етті. 2010 жылғы «Жыл көрмесі» жүлдесін FORUM көрме ұйымдастырушылары берді.

Жинақ

Неміс құрастырған Junkers Ju 86 қос моторлы бомбалаушы (әлемдегі жалғыз қалған нұсқасы) және британдық, американдық, итальяндық және шведтік ұшақтардың кең ассортименті (басқаларымен қатар) швед әуе күштерінің қолданған ұшақтарының әртүрлілігін көрсетеді, соның ішінде швед әскери авиациясының барлық кезеңдерінен ұшақтар бар. Бірінші дүниежүзілік соғыстың бастапқы күндерінен қалған көрме нысандарының ішінде Albatros B. IIa (Sk 1 немесе Ö2) оқу ұшағы, сондай-ақ Nieuport және Bréguet шайқас ұшақтары бар. Соғыстан кейінгі жылдардағы барлық маңызды әскери ұшақтар көрсетілген, 1950 жылдардың берік шайқас ұшағы Saab J 29 "Flying Barrel" -ден бастап, қазіргі 4-ші буынның көп мақсатты ұшағы JAS 39 Gripen-ге дейін. Жақында, 1952 жылы кеңестік МиГ-15 ұшағымен түсірілген Tp 79 (швед әуе күштерінің C 47 белгілемесі) ELINT ұшағына арналған жаңа көрмелер қосылды. Мұражайда Saab 39 Gripen симуляторы да бар. Мұражайдың сыртында English Electric Canberra (Tp 52), Vickers Varsity (Tp 82) және Douglas C 47A Skytrain (Tp79) ұшақтары қойылған, бірақ әлі толыққанды қалпына келтірілмеген. Соңғы кезде мұражай сыртында Hunting Percival Pembroke (Tp83) ұшағы да болды. Бірақ ол қалпына келтіру үшін жылжытылды.