Кіріспе

Номинативтік қолдану, сондай-ақ "номинативтік әділ қолдану" – АҚШ-тың Тоғызыншы округінің айқындаған құқықтық қағидасы, ол сауда белгісін бұзуға қарсы қорғау құралы болып табылады. Осы қағидаға сәйкес, кез келген адам басқаның сауда белгісін өзге өнімді сипаттауға немесе оны өзінің өнімімен салыстыруға сілтеме ретінде пайдалана алады. Номинативтік қолдану "сауда белгісін әділ қолданумен" (кейде "классикалық әділ қолдану" немесе "заңнамалық әділ қолдану" деп аталады) байланысты немесе оның бір түрі болуы мүмкін. Дегенмен, барлық "сауда белгісін әділ қолдану" қағидалары авторлық құқық заңнамасындағы әділ қолданудан ерекшеленеді. Бірақ, сауда белгісін әділ қолдану, егер белгінің дизайны күрделі немесе шығармашылық болса, авторлық құқық заңдарымен қорғалуы мүмкін. Номинативтік қолдану шарты бойынша, бір тарап екінші тараптың сауда белгісін қолдана немесе сілтеме жасай алады, егер:

Өнімді немесе қызметті сауда белгісін қолданбастан анықтау қиын болса (мысалы, сауда белгісі адамның, жердің немесе өнімнің қасиетін сипаттайды). Қолданушы идентификация үшін қажетті белгінің ғана бір бөлігін пайдаланады (мысалы, сөздерді, бірақ шрифт немесе символ емес). Қолданушы сауда белгісінің иесінің демеушілігін немесе қолдауын білдірмейді. Бұл тіпті номинативтік қолдану коммерциялық сипатта болған жағдайда да, сондай-ақ метатегтерге де қатысты. Егер қолдану номинативтік деп табылса, онда ол сауда белгісін әлсірете алмайды, себебі ол сауда белгісіне жатпайтын қолдану болып табылады. Номинативтік қолдану сауда белгісіне меншік құқығын мойындауды талап етпейді, мысалы, "UNIX – The Open Group-тың тіркелген сауда белгісі" деген сияқты мәлімдеме жасау арқылы. Алайда, мұндай мәлімдемелер тараптар арасындағы лицензиялық келісім шарттарында талап етілуі мүмкін, сонымен қатар олар түсініспеушіліктерді немесе жалған ұсыну туралы айыптауларды болдырмау үшін тиімді (және әдепті) болып табылуы мүмкін.

Дәріс тарихы

Номинативті пайдалану доктринасы алғаш рет 1992 жылы АҚШ-тың Тоғызыншы округ Апелляциялық сотында New Kids on the Block v. News America Publishing, Inc. ісінде жарияланды. New Kids on the Block ісінде сот айыпталушы жасаған «New Kids on the Block сауалнамасын» қарастырып, топтың атын қолданбастан адамдардың пікірін сұрау мүмкін емес деп тапты. Мысалы, «Миннесота Твинз» командасын «Миннесотадан келген кәсіби бейсбол командасы» деп атауға болады, бірақ оларды саудалық атауымен атау әлдеқайда қолайлы. Playboy Playmate Terri Welles өзінің веб-сайтының HTML кодындағы мета-кілт сөзінде «Жылдың Playmate» тауарлық белгісін қолданғаны үшін сотқа берілді. Сот Веллс бұл терминді өзін толық сипаттау үшін қолдануға тиіс деп шешті, өйткені оған бұл атақ тауарлық белгінің иесі тарапынан берілген. Басқаша айтқанда, жеке тұлғалар тауарлық белгі заңын бұзу жауапкершілігінен қашу үшін «абсурдты тіркестерді» қолдануға міндетті емес. Онда Тоғызыншы округ Volkswagen автомобильдерін жөндеуге маманданған және осы фактіні жарнамасында көрсеткен тәуелсіз автожөндеу шебері, Volkswagen компаниясымен қандай да бір іскерлік байланысы бар екенін мәлімдемесе немесе көрсетпесе, тауарлық белгіні бұзғаны үшін жауапты емес деп шешті. Yue v. MSC Software Corporation ісінде Калифорнияның Солтүстік округі номинативті әділ пайдалану қорғанысы – бұл жүктемені ауыстыратын қорғаныс екенін және оны қысқаша сот шешімі кезеңінде дұрыс шешуге болады, ал соттан шығару туралы өтінішпен көтеру ертерек болар еді деп санайды.