Сингапур саяхатшысы Эндрю Куанның президенттік сайлауға қатысу талпырысы

Кіріспе

Сингапурлық саясаткер Куан Йок Луон, көбінесе Эндрю Куан деп аталады, "Blue Arrow" атты басқарушы іздеу фирмасының бас директоры. 2001 жылдан 2004 жылға дейін Куан президенттік сайлауға қатысуға құқылы болған төрт мемлекеттік кеңес мекемесінің бірі – Джуронг қалалық корпорациясының бас қаржы директоры қызметін атқарды. Куан 2005 жылғы Сингапур президенттік сайлауында кандидат болуға өтініш берді. Бірақ, оның үміткерлікке жарамдылық туралы сертификат алу өтініші қабылданбады, себебі Президенттік сайлау комитетінің (PEC) пікірінше, JTC-нің бас қаржы директоры лауазымындағы оның тәжірибесі мен жауапкершілігі Конституцияда белгіленген талаптармен салыстырылмады.

2005 жылғы Сингапур президенттік сайлауы

Куан 1999 жылы Халықтық әрекет партиясына (ХАП) қосылды, ал 2005 жылы президенттік сайлауға қатысу үшін партиядан кетіп қалды. Куан 2005 жылы Сингапур президенті сайлауына қатысу ниетін жариялады, онда бұрынғы президент С.Р. Натан да кандидат болды. Алайда, оның сайлауға қатысуға жарамдылық туралы сертификат алу өтініші қабылданбады, соның салдарынан Куан үкіметке қатысты құпия жоспарлар туралы теориялар айтты. Кейіннен Куан Сингапур президенті сайлауына қатысу талаптарына сай келмегендігі үшін Президенттік сайлау комитеті (ПЕК) тарапынан жарамсыз деп танылды. Комитет Куанның JTC-нің топтық қаржы директоры лауазымы мен жауапкершілігі Конституцияда көрсетілген талаптармен салыстырылмайды деп мәлімдеді. Президенттікке кандидат болу үшін заң бойынша мемлекеттік тағайындалған кеңестің төрағасы немесе кем дегенде 100 миллион доллар жарғылық капиталы бар компанияның бас атқарушы директоры болып жұмыс тәжірибесі болуы керек. Сингапур БАҚ-тары Куанның 2001 жылы тұрғын үй кешенінің басқару кеңесінен кетуіне байланысты жағдайды кеңінен жариялады. Куан бастапқыда татулықпен кеткенін айтқан, бірақ кейіннен 13 кеңес мүшесі оған қарсы дауыс бергенін, 2 мүше дауыс беруден бас тартқан және 1 мүше оны қолдағанін мойындады. Куан мұны кеңес мүшесі Чья Бун Текке қарсы полицияға шағым түсіргеннен кейін туындаған антагонизмге байланысты деп түсіндірді, ол оны қолтаңбаларды жалған жасады деп айыптаған. Аталған іс қылмыстық қудалаусыз жабылды, бірақ 2005 жылы «The New Paper» газетінде істің мән-жайлары мен оның жеке басы жарияланғаннан кейін Чья Куанға қарсы ар-намысқа тигіздік туралы сотқа шағым түсірді. Куан Чьяға өзінің мәлімдемелері салдарынан туындаған ұят пен қиындық үшін шын ниетпен кешірім сұрады. Олар ар-намысқа тигіздік туралы сот ісін соттан тыс келісіммен аяқтады, келісімге зиянды өтеу және сот шығындарын төлеу кірді. 2005 жылдың 9 тамызында Сингапур премьер-министрі Ли Сянь Лун барлық кандидаттарды өздерінің өмірбаяндары туралы ашық мәлімдеуге шақырды, осылайша Сингапурлықтар олар туралы хабардар шешім қабылдай алады. Ол сондай-ақ Эндрю Куанның бұрынғы жұмыс берушілерін алға шығып, ашық сөйлеуге және Сингапурлықтарға оның туралы білетіндерін айтуға шақырды. 2005 жылдың 11 тамызында Куанның бұрынғы жұмыс берушісі, үкіметке байланысты JTC корпорациясы, 2004 жылдың шілдесінде Куанның отставкасына әкелген жағдай туралы егжей-тегжейлі ақпарат беру үшін баспасөз конференциясын өткізді. JTC корпорациясының бас атқарушы директоры Чон Лит Чон Эндрю Куанның JTC-дегі жұмысы алғашқы жылдан бастап қанағаттандырмайтын болғанын және оған 2003 және 2004 жылдары екі рет отставкаға кетуі ұсынылғанын айтты. Куан ПЕК тарапынан Сингапур президенті лауазымына үміткер болу талаптарын орындамағандықтан тағы да жарамсыз деп танылды. Комитет мәлімдемесінде Куанның JTC-нің қаржы директоры лауазымы мен жауапкершілігі Конституцияда көрсетілген лауазымдармен салыстырылмайды деп мәлімдеді.

Kuan joined the People's Action Party (PAP) in 1999, and left in 2005 to qualify for the presidential elections. Kuan announced his intention to compete in the 2005 Singapore presidential election where the incumbent president S R Nathan is a candidate. However his application for a certificate of eligibility to compete was unsuccessful resulting to Kuan alleging conspiratorial theories involving the government. Kuan was subsequently disqualified by the Presidential Elections Committee (PEC) for failing to meet the criteria for running for President in Singapore. The Committee said Mr Kuan's seniority and responsibility as JTC's Group Chief Financial Officer were not comparable to those required under the Constitution. A presidential candidate is required to have experience as chairman or chief executive officer of a statutory board or a company with a paid up capital of at least S$100 million. Singaporean media have reported extensively on the circumstances surrounding Kuan's departure from his condominium's management council in 2001. Kuan originally said he left amicably, but later admitted to being voted out with 13 council members voting against him, 2 abstaining and 1 voting for him. Kuan attributed this to enmity aroused after he filed a police report against council member Chia Boon Teck, accusing him of forging signatures. The case was closed without prosecution, but Chia filed a defamation suit against Kuan in 2005 after details of the case and his identity were leaked by The New Paper. Kuan had apologised unreservedly to Chia for embarrassment and distress that his statements had caused. They had reached an out of court settlement for the defamation suit, the settlement included compensation for damages as well as legal costs. On 9 August 2005, Singapore's Prime Minister, Lee Hsien Loong, called for all candidates to be open about their records, so that Singaporeans can make an informed judgement on them. He also encouraged Andrew Kuan's former employers to come forward, speak freely and tell Singaporeans what they know about him. On 11 August 2005, Kuan's former employer government linked JTC Corporation called a news conference to provide details on the circumstances leading to Kuan's resignation in July 2004. Chong Lit Cheong, chief executive officer of JTC Corporation said that Andrew Kuan's work at JTC was unsatisfactory since his first year there and was asked to resign twice on 2003 and 2004. Kuan was deemed ineligible once more by the PEC for failing to meet the criteria for running for President in Singapore. The Committee said in a statement that Mr Kuan's seniority and responsibility as JTC's Group Chief Financial Officer were not comparable to positions listed under the Constitution.