Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Кіріспе
Gesta Normannorum Ducum (Норман герцогтарының істері) – 1060 жылға дейін Джумиеге монахы Вильгельм жазған жылнама. 1070 жылы Вильгельм I Вильгельм Джумиегеге Англия тағына құқықтарын толық сипаттау үшін осы еңбекті кеңейтуді тапсырды. Кейін Ордерик Виталис (шамамен 1142 жылы қайтыс болған) және Роберт Ториньский (1186 жылы қайтыс болған) кітаптарды Генрих I заманына дейінгі тарихты қамту үшін толықтырды. Вильгельм Джумиегестің «Gesta Normannorum Ducum» еңбегі – нормандардың Англияны жаулап алуын дәріптеу мақсатымен жазылған көптеген тарихи шығармалардың ішіндегі бастысы. Бірақ көптегендерінен өзгеше, бұл еңбек 1050-ші жылдардың соңында Дудоның «De moribus» еңбегінің жалғасы ретінде басталуы мүмкін. Монах Вильгельм Жеңімпаз Вильгельмнің өтініші бойынша, жаулаудан кейін жазуға қайта оралды. Он екінші ғасырда Ордерик Виталис, содан кейін Роберт Ториньский еңбекке түзетулер енгізіп, Англияның Генрих I туралы толық бір кітапты қосты. Орта ғасырларда бұл еңбек кеңінен таралды, көптеген монастырьларда маңызды орын алды және Уэйс пен Бенуа де Сент-Мордың тарихтарының негізгі дереккөзі болды. Вильгельмнің «Gesta Normannorum Ducum» еңбегінің бүгінде қырық жеті қолжазбасы сақталған. Түпнұсқасы 1070 жылы Жеңімпаздың Солтүстікке жасаған жорылымен аяқталған, бірақ Роберт Куртозды герцог деп атаған үзінді 1087 жылдан кейін түзетілген болуы мүмкін. Дегенмен, Вильгельмнің 1070 жылдан кейін осы еңбекті жалғастырғанына ешқандай дәлел жоқ. Бұл мәтін Вильгельмнің өзге жазбаларынан өзгешеліктерді көрсетеді, сондықтан оның авторлығы белгісіз. Алайда Маркс осы үзіндіні өзінің аудармасына енгізіп, оның түпнұсқа авторға тиесілі деп есептеді.
Gesta Normannorum Ducum (Deeds of the Norman Dukes) is a chronicle originally created by the monk William of Jumièges just before 1060. In 1070 William I had William of Jumièges extend the work to detail his rights to the throne of England. In later times, Orderic Vitalis (d. c. 1142) and Robert of Torigni (d. 1186), extended the volumes to include history up until Henry I. The Gesta Normannorum Ducum by William of Jumièges has become the principal work of Norman historical writings, one of many written to glorify the Norman conquest of England. But unlike most it was probably started in the late 1050s as a continuation of Dudo's De moribus. The monk William returned to his writing after the Conquest, most probably at the request of William the Conqueror. During the twelfth century there were interpolations and additions, first by Orderic Vitalis, then by Robert of Torigni, who added an entire book on Henry I of England. During the medieval period his work was widely circulated and read, was an essential work in most monasteries and was the basic source on which the histories of Wace and Benoît de Sainte Maure were based. William's Gesta Normannorum Ducum survives today in forty seven manuscripts. The original version had ended with the Harrying of the North by the Conqueror in 1070, but a passage mentioning Robert Curthose as duke appears to be a revision sometime after 1087. However, there was no evidence that William made a continuation beyond 1070. This text displays a difference from William's writing and so would seem to be of an unknown origin, but it was included by Marx in his translation, assuming it was by the original author.
Басылым
Уильям Жюмиеждің «Норманд герцогтарының істері» (Gesta Normannorum Ducum), Orderic Vitalis және Роберт Ториньскийдің еңбектері. Элизабет М. С. Ван Хаутс редакциялап, аударған, Clarendon Press, Оксфорд, 1995.
The Gesta Normannorum Ducum of William of Jumièges, Orderic Vitalis and Robert of Torigni. Edited and translated by Elisabeth M. C. Van Houts, Clarendon Press, Oxford, 1995.