Кіріспе

Артур Вивиан Уоткинс (18 желтоқсан 1886 – 1 қыркүйек 1973) – Юта штатынан АҚШ республикалық сенаторы, 1947 жылдан 1959 жылға дейін екі мерзім қызмет етті. Ол америкалық үнді тайпаларына федералдық мәртебе беруді тоқтатуды жақтағандықтан ықпалды болды, олардың ассимиляциялануы керек және барлық шарттасқан құқықтары жойылуы тиіс деп сенді. 1954 жылы ол Уоткинс комитетінің төрағасы болды, ол сенатор Джозеф Маккартиді кінәлауға әкелді, ол үкіметтік және өнер топтарына коммунистердің енуіне қатысты кең таралған айыптаулар жасаған болатын. Уоткинс 1957 жылғы Азаматтық құқықтар заңына дауыс берді.

Өмірбаян

Уоткинс Юта штатының Уосатч округіне қарасты Мидуэй қаласында Артур Уоткинс (1864–1959) және Эмили Аделия Гербер (1864–1947) отбасында дүниеге келген. Ол 6 баланының ең үлкені болған. 1903–1906 жылдары Бригам Янг университетінде (BYU), ал 1909–1910 жылдары Нью-Йорк университетінде (NYU) оқыды. 1912 жылы Колумбия университетінің құқық мектебін бітіріп, Ютаға оралды. Сол жылы ол адвокаттық практикамен айналысып, Юта штатының Вернал қаласында қызметін бастады. 1914 жылы Юта округінде «Шаронның дауысы» атты апталық газетті құрып, өңдеді, ол кейін «Орем Женева Таймс» болып өзгерді. Сол жылы Уоткинс Солт-Лейк округінің көмекші округ прокуроры болып тағайындалды. 1919–1925 жылдары Лехи маңында 600 акр (2,4 км²) жер шаруашылығымен айналысты. Уоткинс 1928–1933 жылдары Юта штатының төртінші сот округінің судьясы болды, 1932 жылы Рузвельттың демократиялық үлкен жеңісінен кейін лауазымын жоғалтты. 1936 жылы жетпіс бесінші Конгресске республикалық үміткер болған Уоткинс 1946 жылы АҚШ Сенатына республикалық партиядан сайланды және 1952 жылы қайта сайланды. Ол 1947 жылдың 3 қаңтарынан 1959 жылдың 3 қаңтарына дейін сенатор болып қызмет етті. Уоткинс 1946 жылы сенатор ретінде Вашингтонға көшіп барғанға дейін бұл лауазымды атқарды. Оның діни қағидалары мен сенімдері азаматтық және діни міндеттер арасындағы шекараны нашарлатты, бұл 1954 жылдың 13 сәуірінде шіркеудің басшылығына жазған хатынан көрінеді: «Мен осы үнді мәселесіне қаншалықты терең бойласам, соғұрлым біздің бұрынғы қателіктеріміз көп болғанына көз жеткіземін. Менің ойымша, енді бұл қателіктерді түзетіп, үндістерге өз күштерімен тұруға көмектесу және Мормон кітабында болжаланғандай, ақ және сұлу халыққа айналуға уақыт келді. Әрине, Иса Мәсіхтің Евангелиясы ынталандырушы күш болатынын түсінемін, бірақ олар ағылшын тілін түсінбегенде және өзін-өзі қамтамасыз етуде тәжірибесі болмағанда Евангелияны үйрету қиын. Евангелия үлкен серпіліс болуы керек, және мен үндістер оны көптеп қабылдайтын күн үшін асыға күтіп, дұға етемін». Артур В. Уоткинс Нью-Йоркте миссионерлік қызметін атқару кезінде Андреа Ричпен танысты. Олар 1913 жылдың 18 маусымында Солт-Лейк-Ситиде үйленіп, алты балалары болды. Бірінші әйелі қайтыс болғаннан кейін, 1972 жылдың 1 наурызында Уоткинс Солт-Лейк-Ситиде Дороти Ева Уоткинске үйленді. Олар үйленгеннен кейін Оремге көшіп барды. Бұл АҚШ Ішкі істер министріне «Ауданда су жинау және тарату, электр станциялары мен электр желілерін салу, пайдалану және күтіп ұстау» құқығын берді. Сондай-ақ, Юта штатында жобаны өзін-өзі қаржыландыру үшін салық жинауға арналған консервациялық ұйым құруға рұқсат берілді. 1952 жылдың 9 шілдесінде құрылысқа қаражаттың алғашқы бөлігі бекітілді.

Үнді істері

Уоткинс 1947 жылы Сенатқа сайланғаннан кейін көп ұзамай Сенаттың ішкі істер комитетінің Үндістер ісі жөніндегі кіші комитетінің төрағасы болып тағайындалды. Оның үндістерге қатысты мормондық сенімдері (Ләмәниттерді қараңыз) көптеген адамдар Уоткинстің үндістерді тарату саясатының негізі ретінде келтіргенімен, оған балалық шағындағы өмірінен бастап, Юинта және Оурей резервациясының шетінде өскендігінен және сол кездегі әртүрлі мәдени қозғалыстардан да әсер етті. 1950 жылдардағы Американы сипаттаған "Сәйкестік мәдениеті" – тұрақты және қалыпты болуға, сондай-ақ "құдайсыз коммунистік қауіптен" қорқуға үздіксіз қысым жасады, қоғамды тұтастай алғанда американдық еркіндік сезімімен қатар жауапкершілікке итермеледі. Бұл құндылықтарды Уоткинс өзінің саясатында анық көруге болады, ол "үндістерді қамқоршылықтан босату" деп атады, оны Азамат соғысы кезінде құлдарды босатып, бостандық туралы жарлыққа теңеді. Уоткинс таратудың қозғаушы күші болды. Оның АҚШ Сенатының Үндістер ісі жөніндегі кіші комитетінің төрағасы лауазымы оған федералдық үндістер саясатының бағытын анықтауға үлкен мүмкіндік берді және ол өзінің ықпалын басқа батыс заң шығарушылары арқылы нығайтты. Партиялық ұстанымдар рөл атқарған болса да, географиялық орналасу партиялық мүшеліктен гөрі күштірек ынта болған болуы мүмкін. Жергілікті халықтар мен федералдық жерлердің ең көп шоғырлануы батыс штаттарында, сондай-ақ ұлттық саябақтар мен су электр стансалары жобаларында болды. Ол бастапқыда Вайоминг штатының республикашыл конгрессмені Уильям Х. Харрисонмен және Аризона штатының республикашылы, Ішкі істер министрінің көмекшісі Орме Льюиспен кездесіп, 1953 жылдың 27 ақпанында стратегияны жоспарлады. Кейіннен Оңтүстік Дакота штатының республикашыл конгрессмені Е. Я. Берри, Невада штатының демократ сенаторы Патрик МакКарран және Вашингтон штатының демократ сенаторы Генри М. Джексонмен келіссөздер жүргізілді. Бірқатар консультациялардан кейін Уоткинс көздеген саясат төрт негізгі қағидамен белгіленді: 1. Үндістерді басқа американдықтардан ерекшелендіретін заңдарды жою; 2. BIA-ны таратып, олардың істеріне жауапкершілікті тайпалардың өздеріне беру немесе қажет болған жағдайда оның кейбір міндеттерін басқа федералдық және штаттық агенттіктерге беру; 3. Жеке үндістерге қатысты федералдық қадағалауды тоқтату; және 4. Үнді тайпалары мен олардың ресурстары үшін федералдық қамқоршылық жауапкершілігін тоқтату. 1953 жылдың маусым айының басында сенатор Джексон Сенатта, ал конгрессмен Харрисон Палатада тарату туралы заң жобасын ұсынды. Уоткинстің заңнамасы үшін шешуші сәт 1953 жылдың 1 тамызында 108-ші Палатаның бірлескен қаулысын қабылдаумен келді, ол федералдық үкіметтің тарату саясатын жалғастырды және алғашқы он үш тайпаны анықтады. Қаулыны қабылдау ешқандай тайпаны өздігінен таратуға әкеп соқпады, бірақ өзін-өзі қамтамасыз етуге жеткілікті қабілетті деп саналған тайпалар үшін заң қабылданатынын белгіледі. Уоткинс және оның заң шығарушы әріптестері "үндістер мәселесін" біржола шешуге тырысты және тайпаларды басты мәдениетке сіңіру олардың аман қалудың ең жақсы жолы деп сенді. Бұл үкіметке үлкен соғыс қарызы болған кезде ақшаға түсетін маңызды мәселе болды және құралдар мақсатқа жетуге қажетті болды. Сол кезде көптеген үнді тайпалары бұл ұсынысқа қарсы болды; өзінің "Түнгі күзетші" романының соңында Луиза Эрдрих өзінің атасы Патрик Гурноның хаттарынан үзінді келтіреді, ол "Тортулл тау тобы" Чиппева кеңесші комитетінің төрағасы болды. Эрдрих жазғандай, үндістердің күші төмен болған кезде, осы комитеттің делегациясы қарсылық көрсетті, бұл "қарсылықты ұйымдастырған және жеңіске жеткен" алғашқы үнді тайпасы болды. Ада Дир бастаған Меномине федералдық мойындауды қайта алды, оның егжей-тегжейі оның естеліктерінде сипатталған, "Айырма жасау: Менің тума жерлік құқықтар мен әлеуметтік әділдік үшін күресім". 1954 жылы бұл саясат әлеуметтік ғалымдар, негізінен антропологтар конференциясында да сыналып, "америкалық үндістердің американдық өмірдің қалыпты ағынына сіңірілуі сөзсіз, үнді тайпалары мен қауымдастықтары жоғалады" деген ойдың негізсіз екеніне келді. Заңнама тайпалардың пікірлерін ескеруге және олардың келісімін алуға тиіс болса да, көптеген тайпалар келісуге қысым көрді. Мысалы, Меномине 1951 жылы BIA-ның дұрыс емес басқаруы туралы талапты реттеу үшін 8,5 миллион доллар қаражат алды, бірақ төлемді алу үшін олар тарату жоспарын жасау керек болды. Кламат тайпаларымен сөйлескен кезде Уоткинс таратуға Құдайдың құрметін тіледі және егер бұл жеткіліксіз болса, ұсынылған үш нұсқа тайпалық қатынастарды үкіметпен тоқтатуға бағытталған: 1) Тайпадан шығып, тайпалық активтердің үлесіне ақшалай төлемді қабылдау; 2) Тайпада қалып, федералдық үкімет орнына сенімділік міндеттерін басқару үшін тайпалық қауымдастықты құруға көмектесу; немесе 3) Ақшалай төлемнен бас тарту және үкімет тайпаның қалған активтерін басқару үшін қамқоршы тағайындайды. Осаж тайпасының өкілдеріне де үндістер ісі жөніндегі комиссар Диллон С. Майер таратуға дайындалу керектігін және Солтүстік Кореяда коммунистермен күресу үшін барлық азаматтардан қаржылық қолдау қажеттігіне байланысты салық төлеу керектігін айтты. Уоткинс Юта штатының Пайют тайпасын таратуды ұсынғанда, олар саясаттың белгіленген "дайындық" критерийлеріне сай келмесе де, тайпаның минералдық құқықтарын қорғау шаралары болмады. Минералдық құқықтардың жоғалуына байланысты халықтың наразылығы ғана олардың мұнайына қорғау шараларын қосуға мәжбүр етті. Алясканың тума халқының Тонгасс Ұлттық орманына құқықтары корпоративтік ағаш өнеркәсібінің пайдасына құрбан болды деп кеңінен сенді. Батыс Орегон штатындағы Силетц және Гранд Ронде тайпаларының таратылуы жергілікті тұрғындар мен штат саясатшылары тайпалық табиғи ресурстарды шығынсыз жергілікті экономиканы жақсарту құралы ретінде қарастырды. Уоткинс қайта сайлаудан жеңілгенге дейін оның іс-әрекеттері үнді халқына зиян келтіріп, күткендей әсер етті. Тайпалар білім беру, денсаулық сақтау, тұрғын үй, санитария және коммуналдық қызметтерге қол жеткізуден қиындықтарға тап болды, сондай-ақ басқа да ресурстардан айырылды. Тарату тікелей тайпалар ішінде кедейлік, маскүнемдік, жоғары суицид деңгейі, төмен білім деңгейі, отбасының ыдырауы, нашар тұрғын үй, мектептен шығып қалудың жоғары деңгейі, үнді әйелдерін проституцияға сату, қылмыстық орындардағы үлесінің артуы, нәрестелердің өлімі, өмір сүру ұзақтығының төмендеуі және сәйкессіздікке әкелді. Сонымен қатар, сәйкестік дәуірі 60-жылдарға көшті және әлеуметтік өзгерістерге және азшылықтардың құқықтарына және әйелдердің мәртебесіне өсетін сезімталдыққа шақырулар жасады.

Сенаттан кейін

Маккартидің коммунизмге қарсы риторикасы Юта сайлаушыларының арасында әлі де танымал болды және 1958 жылы Уоткинстің қайта сайлануына әсер етті. Юта штатының бұрынғы губернаторы Джей Браккен Ли Уоткинске сенаторлыққа үміткерліктің орнына қарсы шығуға мүмкіндік алды. Уоткинс республикалық праймериде жеңіске жеткенімен, Ли жалпы сайлауда тәуелсіз кандидат ретінде қатысты. Бұл республикалық дауыстардың бөлінуіне алып келді және демократ Франк Э. Моссқа орынды жеңіп алуға мүмкіндік берді. Ли Солт-Лейк-Сити қаласының мэрі болып ұзақ жылдар қызмет етті. Мосс Сенатта үш мерзім қызмет етіп, 1976 жылы республикашыл Оррин Хэтчке жеңілді. Жеңіліске ұшырағаннан кейін Уоткинс Ішкі істер министрі Фред Ситонның кеңесшісі болып тағайындалды, бірақ 1960 жылы Айзенхауэрдің Үндістердің талаптары жөніндегі комиссиясына тағайындалып, оның төрағасы, сосын бас комиссары болды. 1967 жылы Уоткинс зейнетке шығып, өмірбаян жазып, 1969 жылы «Жететін арқан» атты кітабын жариялады, онда Уоткинс комитетінің жұмысы және Джозеф Маккартиге жасалған айыптамалар егжей-тегжейлі сипатталды.

Өлім

Уоткинс 1973 жылдың 1 қыркүйегінде Орем, Юта штатында қайтыс болды және 1973 жылдың 3 қыркүйегінде Оремдегі Истлаун Мемориал Хилс зиратында, Юта округінде, Юта штатында жерленді.

Негізгі дереккөздер

Джепсон, Джозеф және Артур В. УОТКИНС. "Артур В. УОТКИНСМЕН ӘҢГІМЕ". Диалог: Мормондық ойлар журналы 3.4 (1968): 113–120. онлайн.

Уоткинс, Артур В. "Федералдық қадағалаудың тоқтатылуы: Үнді мүлігі мен жеке тұлғаға қатысты шектеулердің алынуы". Америка саяси және әлеуметтік ғылымдар академиясының жылнамалары 311.1 (1957): 47–55. Уоткинс, Артур В. "Әкімшілік бұйрық арқылы соғыс". Батыс саяси тоқсандығы 4.4 (1951): 539–549.