Кіріспе

Жылан түрлері

Зәрд ағашы боасы (Corallus caninus) – Оңтүстік Американың жаңбырлы ормандарында кездесетін боалардың бір түрі. 2009 жылдан бері Corallus batesii түрі зәрд ағашы боасынан бөлек түр ретінде қарастырылады. Барлық боалар сияқты, ол усыз.

Сипаттама

Ересектерінің ұзындығы шамамен 1,8 метрге дейін жетеді. Олардың алдыңғы тістері өте жақсы дамыған, кез келген басқа улы емес жыланға қарағанда пропорционалды түрде үлкен. Түс схемасы әдетте зәңгір жасыл түстен тұрады, сонымен қатар арқасы бойында ақ түсті бұзылған зигзаг жолағы немесе «найзағай» деп аталатын сызықтар және сары құрсақ болады. Ақ түстің жарқыраған бояуы мен белгілері Оңтүстік Америка жыландарының арасында ерекше көзге түседі. Жастардың түсі онтогенетикалық түс өзгерісі басталар алдында ақшыл және қою қызыл немесе кірпіш қызыл түстердің әртүрлі нұсқаларында өзгереді, содан кейін жануарлар зәңгір жасыл түске айналады (9–12 айдан кейін). Бұл жасыл ағаш питонында (Morelia viridis) да кездеседі, оның нәрестелері мен жасөспірімдері де канар сары немесе кірпіш қызыл түсті болуы мүмкін. Көптеген адамдардың ойынша, сары жастар (жасыл ағаш питонындағыдай) зәрд ағашы боасында кездеспейді. Кейбір герпетологтар оларды жергілікті орналасқан жеріне байланысты жаңа түр ретінде жіктеуді қарастырған. Осы морфологиялық түрге жақында ұсынылған атау – Corallus batesii [Henderson]. Амазонка бассейнінен алынған үлгілер ең ірілері болып өседі, солтүстік туыстарына қарағанда көбінесе тәуелсіз және 2,1–2,7 метр (7–9 фут) ұзындыққа жетеді, ал жалпы орташа мөлшері шамамен 1,8 метр (6 фут) құрайды. Перудің оңтүстік шекарасындағылары көбінесе қараңғырақ түсті болады. Амазонка бассейнінен алынған үлгілерде әдетте үздіксіз ақ арқалық сызық болады, ал Гайана мен Суринамнан (немесе «Гайана қалқаны» немесе «Солтүстік» зәрд ағашы боасы) алынған үлгілердегі ақ белгілер өте әртүрлі. Амазонка бассейнінен алынған үлгілердің мұрындық қабықшалары Суринам, Венесуэла, Боливия және Француз Гвианасында табылған солтүстік, оңтүстік және батыс үлгілеріне қарағанда әлдеқайда кішкентай. Солтүстік қалқандық Corallus caninus және Амазонка бассейні түрі арасындағы гибридтік түрлердің де бар екені белгілі. Зәрд ағашы боасы Оңтүстік-Шығыс Азия мен Австралиядан шыққан оңтүстік жасыл ағаш питонына (Morelia viridis) өте ұқсас. Бұл конвергентті эволюцияның мысалы: түрлер бір-бірімен өте алыс туысқан. Физикалық айырмашылықтарға бас қабықшаларының құрылымы және ауыздың айналасындағы жылу сезгіш ойықтардың орналасуы жатады.

Географиялық ауқым

Оңтүстік Америкада Колумбияның солтүстік аймағында, Бразилияда және Венесуэладан Суринамға, сондай-ақ Гвиана аймағында, «Гвиана қалқаны» деп аталатын жерде таралған. Типтік орны "Americae" деп көрсетілген. Жастар мен жаңа туғанша балапандар кішкентай кесірткелер мен бақалармен, әсіресе шыны бақалармен (Хендерсон және авторлар тобының байқауы бойынша) қоректенеді.

Көбею

Зүлпырауын жылан жұмыртқа туғызғыш, аналықтары бір ретте 6-дан 14-ке дейін, кейде одан да көп бала туады. Осы сандан көп бала тууы өте сирек. Жаңа туған балапандар ерекше кірпіш қызыл немесе қызғылт сары түсті болып келеді және 12 ай ішінде онтогенетикалық түс өзгерісінен өтіп, біртіндеп толық зүлпырауын жасыл түске айналады.