Кіріспе

Ixchiguán – Гватемаланың Сан-Маркос департаментіндегі муниципалитет. Экономикасы кофе плантацияларындағы уақытша жұмыс күшіне, әсіресе Мексикада миграциялық жұмыс істейтін ерлерге негізделген. Икчигуанда және оның төңірегінде Гватемаланың майя тілдерінің бірі – мам тілі қолданылады. Қаланың маңындағы екі-үш ауылдағы жергілікті тұрғындар майя тілдері тобына жататын тағы бір тіл – киче тілінде де сөйлейді.

Испанияның отарлауы

1690 жылы Теджутланың аумағы кең болды және қазіргі Комтиансильо, Икчигуан, Консепсьон Тутуапа, Сипакапа, Сибинал, Таджумулько, Такана және Сан-Мигель Иктахуаканның бір бөлігі оған кірді. Франсиско Антонио де Фуэнтес и Гусманның "Recordación Florida" тарихи жазбаларында айтылғандай, Теджутла Кетцальтенанго департаментіне қарасты және ол "мол уақыты, бай ауа райы және суы жетерлік орманды, жайлы жер" болды. Теджутла маңызды сауда және діни орталық еді; 1767 жылдың тамызында Джозеф Доминго Идальго Сантьяго Теджутланы "Эль Курато" деп сипаттады, яғни ол айналасындағы барлық елді мекендердің сауда орталығы болды – бұл сол кездегі ресми газет "Gaceta de Guatemala"-да жарияланды. Содан кейін, 18 ғасырдың соңғы тоқсанында Куилкодан 1770 жылы Гватемала епархияларын тексеру үшін келген епископ доктор Педро Кортес и Ларраз Теджутланы "Сантьяго-эн-ла-Сима-дель-Монте" (ағылш. "Santiago at the top of the hill") деп атады және аймақта "өте жақсы өмір сүрген алпыс төрт отбасы" бар екенін хабарлады.

Испаниядан тәуелсіздік алғаннан кейін

1821 жылдың 11 қазанында қабылданған Орталық Америка Біріккен Провинцияларының конституциясы Техутланың алғаш рет қазіргі Сан-Маркосқа бағынысты екенін көрсетті. 1870 жылы Техутла "Вилла" статусына ие болды және дамуына байланысты, оның билігі Гватемаланың Өкілдер палатасына департамент орталығы мәртебесін беру туралы өтініш жасады. Департамент құрамына жоғарыда аталған муниципалитеттермен қатар, қазіргі Куилко, Санта-Барбара және Сан-Гаспар муниципалитеттері, Хуэуэтенанго департаментінен шыққан Хуэуэтенанго муниципалитеттері де кіруі тиіс болды. Сонымен қатар, сол кезде Мотосинтла, Какауатан және Тапачула қалалары Техутлада орналасқан зайырлы монастырьдың юрисдикциясында болды, бұл қалалар 1892 жылы Эррера-Марискаль шарты бойынша Мексикаға өткен болатын. Техутланың сол кезде өз өкілдері де болған. Алайда, фельдмаршал Висенте Серна бастаған консерваторлар генералдар Мигель Гарсия Гранадос және Юсто Руфино Барриос бастаған либералдық күштерден жеңілген кезде билік ауысты. Сан-Лоренцода туған Барриос либералдар билікке келгеннен кейін, Гватемаладан тұрақты дін қызметкерлерін қуғынға салып, зайырлы дін қызметкерлерінен міндетті алымды жойды, осылайша Техутланың негізгі әкімшілік және басшылық қолдауы – "куратосы" қалмады. Шындығында, Барриос үкіметі монастырларды, кең аумақты егістік жерлерді, қант фабрикаларын және үнділік доктриналарын тұрақты ордендерден тартып алып, оларды либералды достары мен серіктестеріне берді, олар аймақта ірі жер иелеріне айналды. Икчигуан муниципалитеті 1933 жылдың 9 тамызында құрылды. Кейін, 20-шы ғасырда Икчигуаннан көптеген адамдар Миннесота штатындағы Уортингтон қаласына көшіп кетті, ол АҚШ-тағы мам тілділердің орталығы болып саналады.

Климат

Икчигуанда субтропикалық таулық климат (Köppen: Cwb) тундра климатына (Köppen: ET) жақын. Жыл бойы температура шамалы өзгереді, бірақ құрғақ маусымда ең төменгі температура төмендейді, ал жаңбырлы маусымда жоғарылайды.