Кіріспе
Гүлді өсімдіктер туысы Вернония - Астера тұқымдасына жататын 350-ге жуық түрдегі бұталар мен бұталар туысы. Кейбір түрлерін темірқұрт деп атайды. Кейбір түрлерін жеуге болады және экономикалық құндылықтары бар. Олар қызғылт түсті гүлдерімен танымал. Бұл тұқымда көптеген ерекше субжанрлар мен кіші бөлімдер аталған, ал кейбір ботаниктер тұқымды бірнеше ерекше тұқымдастарға бөлді. Мысалы, Солтүстік Америка флорасы Vernonia sensu stricto түрінде тек жиырмаға жуық түрді таниды, оның он жетісі Солтүстік Америкада Мексикадан солтүстікке қарай, ал қалғандары Оңтүстік Америкада кездеседі.
the town
Vernonia is a genus of about 350 species of forbs and shrubs in the family Asteraceae. Some species are known as ironweed. Some species are edible and of economic value. They are known for having intense purple flowers. There have been numerous distinct subgenera and subsections named in this genus, and some botanists have divided the genus into several distinct genera. For instance, the Flora of North America recognizes only about twenty species in Vernonia sensu stricto, seventeen of which are in North America north of Mexico, with the others being found in South America.
Таксономия
Жанрды Иоганн Кристиан Даниэль фон Шребер Gen. Pl. ед. 8[а]. 2 том, 541-бет 1791 жылы.
Түрлер
Бұл тұқымдастың түрлері Оңтүстік Америкада, Африкада, Оңтүстік-Шығыс Азияда және Солтүстік Америкада кездеседі. Вернония түрлері бір-біріне ұқсас аймақтарда ұқсас түрлер арасында будандасуымен танымал. Бұл тұқымның шамамен 350 түрі бар. Төменде таңдалған тізім берілген.
Қолданылуы
Вернонияның бірнеше түрі, соның ішінде V. calvoana, V. amygdalina және V. colorata, жапырақты көкөніс ретінде желеді. Бұл түрлердің жалпы атаулары: ащы жапырақ, игбо тілінде онгубу, эвуро және ндоле. Олар Батыс Африка мен Орталық Африканың көпшілігінде таралған. Олар Нигерияда, онда онгубу шұбыры - Игбо халқының жергілікті дәмділігі, ал Камерунда, онда олар Ндоледің негізгі ингредиенті болып табылады: Камерундардың ұлттық тағамдары. Жапырақтарының тәмі тәтті және ащы. Олар жаңа піскен немесе құрғатылған күйінде сатылады және эгуси шұпасының негізгі құралы болып табылады. Vernonia galamensis Шығыс Африкада майлы тұқым ретінде қолданылады. Ол Эфиопияның көптеген аймақтарында, әсіресе Харар қаласының айналасында өсіріледі, орташа тұқымдық өнімділігі 2 - 2,5 т/га. Эфиопиялық вернония тұқымдасының майының мөлшері 41,9% -ға дейін, верноль қышқылының 80% -ға дейін жоғары екендігі және бояу құрамында, бояу пластфиксаторларында және көптеген өнеркәсіптік химиялық заттардың реагенті ретінде пайдаланылатыны хабарланды. Вернония амигдалинаны дәстүрлі өсімдіктер медицинасында қолданады. Бұл жапырақтар бірнеше Африка елінен экспортталады және африкалық клиенттерге қызмет көрсетуді мақсат еткен азық-түлік дүкендерінен сатып алуға болады. Бразилияда V. condensata әдетте "фигатил" немесе "некротон" деп аталады және жергілікті дәстүрлі медицинада қолданылады.
Экология
Вернония түрлерін кейбір лепидоптер түрлерінің личинкалары азық өсімдіктері ретінде пайдаланады, соның ішінде Coleophora vernoniaeella (тек буынмен қоректенетін) және Schinia regia (тек V. texana-мен қоректенетін). Вернония - бұл өте әртүрлі тұқым, Бразилияның Каатинга аймағындағы шағын В. дезерторумнан, оның биіктігі үш дюйм (8 сантиметр) ғана, Шығыс Үндістанның Вернония арбореясына дейін, ол 117 фут (36 метр) барлық композиттердің ең биік; биіктіктегі айырмашылық 472 есе. Меннингердің айтуынша, Бирмадағы лиана Вернония андерсони "ағаштардың басына көтеріледі" және тіпті одан да биік болуы мүмкін. Жапырақтары өте кішкентай, ұзындығы 1,2 метрге дейін, ал ені 38 сантиметрге дейін жетеді.